Антарктика

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Кăнтăр çĕр чăмăрĕпе Антарктида
Кăнтăр Георги утравĕн картти, 1777
Ливингстон тата Гринвич утравĕсен картти, 2005

Анта́рктикаçĕр чăмăрĕн Антарктида тата çуммăн выртакан Атлантика, Инди тата Лăпкă океансен (хăш чух çак океансен пайĕсене уйрăм Кăнтăр океанĕ шутне хураççĕ) кăнтăр пайĕ.

Тавралăхĕ[тӳрлет]

Антарктика чикки Антарктика конвергенцийĕ йĕрĕпе, 48-60° к.ш. танлашĕпе пырать, анчах та Антарктика шутне 37° к.ш. таран утравсене те кĕретеççĕ, ку ĕнтĕ ытларах политика йышанăвĕ шутланать, климат никĕсĕпе вăл утравсемпе (Гофпа Амстердам утравĕсем) тан пулать. Урăх варианчĕ — территорие Антарктика конвенцин (60° к.ш. кăнтăралах) ярăмĕпе çирĕплетни.

Пĕтĕмĕшле çырни[тӳрлет]

Пур лаптăкĕ 52 млн. тв. км яхăн.

Антарктика — Çĕрĕн чи хаяр сивĕ климат территорийĕ, хăватлă çиллĕ, юрлă тăвăлсем тата тăмансем.  Материкпа юнашар утравсем пăрпа&nbsp пĕркеннĕ; Субантарктика районĕсенче чи ăшă уйăхри вăтам температура +10 °C, чи сивви 0° пуçласа −10 °C çитиччен.

Сивĕ антарктика шывĕ крильпе (пĕчĕк рак евĕррисем) тата пулăпа пуян. Кунта тюлень, тинĕс кушакĕ тата кит нумай. Çыран хĕрринче тинĕс вĕçен кайăкĕсем, поморник тата альбатрос, çаплах саккăр тĕслĕ пингвин. Утравсем çинче — тундрăллă ӳсен-тăранлăх, вĕçен кайăк нумай.

Çавăн пекех пăхăр[тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет]

  • Трешников А.Ф. Антарктика: исследования, открытия. Л.: Гидрометеоиздат, 1980

Каçăсем[тӳрлет]

Тĕнче биогеографи регионĕсем
Австралази | Антарктика | Афротропика | Индомалай ярăм | Арктика марри | Океани | Палеарктика