Большой театр

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Большой театр
Moscow Bolshoi Theatre 2011.JPG
Большой театрăн (2011)
Вырнаçăвĕ Мускав, театр лапамĕ
Координатсем 55°45′37″ с. ш. 37°37′07″ в. д. / 55.760278° с. ш. 37.618611° в. д. (G)
Йĕркеленĕ 1776
Директор Анатолий Иксанов
Тĕп балетмейстер Юрий Бурлака
Тĕп хормейстер Валерий Борисов
Сайт Официаллă сайт
Большой театр Викиампарта

Координатсем: 55°45′37″ с. ш. 37°37′07″ в. д. / 55.760278° с. ш. 37.618611° в. д. (G)

Disambig gray.svg Çак терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, Большой театр (пĕлтерĕшсем) пăхăр.

Раççей патшалăхĕн академи Большо́й теа́трĕ (ГАБТ), Раççей патшалăхĕн академи оперăпа балет театрĕ, е ахальрех Большо́й теа́трРаççейри чи пысăк тата мĕнпур тĕнчери оперăпа балет театрĕсем хушшинче чаплисенчен пĕри. Мускав варринче, Театр лапамĕнче, вырнаçнă.

Кун-çулĕ[тӳрлет]

Пĕрремĕш утăмсем[тӳрлет]

Театăрăн кун-çулне 1776 çулхи пуш уйăхĕнчен — «театрти тĕрлĕ кăтартусене, çаплах концертсене, воксалсене тата маскарадсене» тытса тăма Екатерина II хĕрарăм патша ырă кăмăлĕпе килĕшнипе кĕперне прокурорĕ Пётр Васильевич Урусов кнеç пуçарнинчен — шутлаççĕ. Кнеç театр никĕсне Петровка урамĕнче (Неглинкăн сылтăм çыранĕнче) хывать — çавăнпа ăна Петĕр театрĕ тенĕ. Анчах та Урусов театрĕ уçăлаччинех çунать, кнеç вара ĕçне хăйĕн компаньонне, акăлчан ĕç çыннине Майкл (Михаил) Медокса куçарса парать. Медокс ĕнтĕ Мăн Петĕр театрне туса лартать.

Медоксăн Петĕр театрĕ 25 çул хушши тăрать — 1805 çулхи юпа, 8 вут çулăма каять. Çĕнĕ çурта К. И. Росси Арбат лапамĕнче туса лартать. Вăл та, йывăçран хăпартнăскер, 1812 çулта, Наполеон ахăр саманинче, кăвайта кĕрет.

1821 çулта театр çуртне малтанхи çĕртех О. И. Бове архитектор петербург Академин ректорĕн А. А. Михайловăн проекчĕпе хĕвет.[1]

1825 ç. уçални[тӳрлет]

Куракансен залĕн сăнĕ (2005)

Театр 1825 çулхи кăрлачăн 6 (18)-мĕшĕнче «Торжество муз» лартнипе уçăлать.

1842 çулта театр император театрĕсен петербургри дирекцин йышне кĕрет; Петербургран Мускава опера труппи куçса килет.

1853 çулта, пуш уйăхĕн 11мĕшĕнче театр каллех çунать; тулаш чул хӳмисемпе тĕп енĕн колоннади кăна çулăмран сыхланса юлать. Виçĕ çул тăршшинче театр керменне А. К. Кавос архитектор етсе пынипе çĕнĕрен хываççĕ. Пушарта пĕтнĕ алебастртан хайланă Аполлон скульптури вырăнне кĕме портикĕ умĕнче Петр Клодтăн бронзăллă квадригине лартнă. Фронтонĕнче гипсран ăсталанă икĕ пуçлă ăмăрткайăк — Раççей империн патшалăх символне — вырнаçтарнă. Театр хăйĕн алăкĕсене 1856 çулхи çурлан 20-мĕшĕнче уçать.

Хальхи Большой театр[тӳрлет]

2002 çулхи чӳкĕн 29-мĕшĕнче Римский-Корсаковăн «Снегурочка» оперин премьерипе Мăн театрăн çĕнĕ сцени ĕçе кĕрет.

2005 çулхи утăн 1-мĕшĕнче Мăн театрăн тĕп сценине реконструкцине куçараççĕ. Теп сцена çинче хупăниччен юлашкинче (2005 çулхи çĕртмен 30-мĕшĕнче) Мусоргскин «Борис Годунов» оперине кăтартаççĕ. Уçăлассине кĕтмелли вăхăт — 2011 çулхи юпан 2-мĕшĕнче Глинкăн «Руслан и Людмила» (режиссёр-постановщик — Дмитрий Черняков) оперипе уçма палăртнă.

2009 çулта Раççей ПТК ытла нумай тăкаланă пирки уголовлă ĕç пуçарать[2]. По данным Счётной палаты, за период реконструкции Большого театра её стоимость выросла в 16 раз[3].

Паллă пулăмсем[тӳрлет]

Мăн театр. XIX ĕмĕрти ӳкерчĕк
Императорăн Мăн театрĕ 1883 çулта
Мăн театр 1932 çулта
Большой театрăн тĕп сценин çурчĕ (2004)


Театр репертуарĕ[тӳрлет]

Çавăн пекех пăхăр[тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет]

  • Дмитриев Н. Оперная сцена Московского императорского театра. — М., 1897.
  • Государственный ордена Ленина академический Большой театр Союза ССР. — М., 1947.
  • Янковский М. Шаляпин и русская оперная культура. — М., 1947.
  • Янковский М. Ф. И. Шаляпин. — М.-Л., Музгиз, 1951. 128 с. (Серия «Мастера Большого театра»).
  • Шавердян А. Большой театр СССР. — М., 1954.
  • Хрипунов Ю. Д. Архитектура Большого театра. — М., 1955.
  • Большой театр Союза ССР. Опера. Балет. — М., 1958.
  • Грошева Е. А.. Большой театр СССР в прошлом и настоящем. — М., 1962.
  • Зарубин В. И. Большой театр. — М., Моск. рабочий, 1990. 64+1с. (Серия «Биография московского дома»).

Каçăсем[тӳрлет]

Шаблон:Мускаври паллă вырăнсем