Казахстан

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Қазақстан
Казахстан
Казахстан ялавĕ Казахстан гербĕ
Казахстан ялавĕ Казахстан гербĕ
LocationKazakhstan.png
Патшалăх чĕлхисем Казах чĕлхи, вырăс чĕлхи
Тĕп хула Астана
Чи пысăк хула Алма-Ата
Президент Назарбаев Нурсултан
Премьер-министр Масимов Карим
Лаптăкĕ
 - Пĕтĕмпе
9 вырăнта
2 717 300 км2
Халăх йышĕ
 - Пĕтĕмпе (01.06.2008)
 - Йышлăхĕ
60 вырăнта
15 658 308
5 76/км²
Валюта ячĕ тенке
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +4 пуçласа +6 таран
Патшалăх гимнĕ Менің Қазақстаным
Тетел доменĕ .kz
Тел. префиксĕ 7

Казахстан (Казахски Қазақстан, рус. Казахстан) — Азире вырнаçнă патшалăх. Раççей Патшалăхĕпе, Китайпа, Киргизипе, Туркменипе, Узбекистанпа çуммăн вырнаçнă.

Тавралăх[тӳрлет]

Çĕр пичĕ[тӳрлет]

Казахстанăн чылай пайĕ тӳремлĕ вырăн, мальенпе кăнтăр-мальенче çеç сăртсемпе тусем курăнаççĕ. Киргизипе чикеленнĕ вырăнти сăртсен çӳллĕшĕ тинĕс шайĕнчен 5 000 метра çитет. Казахстанăн çурçĕр пайĕ Анăçри Çĕпĕр тӳремне йышăнать.

Çанталăк[тӳрлет]

Çанталăкĕ кунта çирĕп континентлă тăрать. Кăрлач уйăхĕнчи вăтам температура — −19 °C пуçласа −4 °C таран, утă уйăхĕнче — +19 °C пуçласа +26 °C таран. Çулла сывлăш +49 °C таран хĕрме, хĕлле −50 °C таран чакма пултарать.

Шыв-шур[тӳрлет]

Тĕп статья: Казахстан шыв-шурĕсем

Тĕп юханшывсем — Уралпа Эмба (Каспи тинĕсне юхса кĕреççĕ), Сырдарья (Арал тинĕсне юхса кĕрет), Или (Балхаша юхса кĕрет), Тобол, Иртыш, Ишим (вĕсем çурçĕрелле юхса Çурçĕр Пăрлă океана юхса кĕреççĕ).

Халăх йышĕ[тӳрлет]

1999 çулхи çырав тăрăх Казахстанра 14 953 пин çын, 131 тĕрлĕ халăх пурăннă. Казахсем халăх йышĕнче 53,4% шутланаççĕ, вырăссем — 1/3 пайĕ таран. Çавăн пекех нумайăн украинсем, нимĕçсем, тутарсем, корейсем пурăнаççĕ.

Казахстан облаçĕсем[тӳрлет]

Хуласем[тӳрлет]