Каспи тинĕсĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Йăнăш: «Патшалăхсем» класа Геокар шаблонра кăтартман. Йăнăш: «Нумайлă» класа Геокар шаблонра кăтартман.

К:Карточка геокар çинче: тӳрлетмелле: Кĕрекен юханшывсем Йăнăш: «Нумайлă» класа Геокар шаблонра кăтартман. Йăнăш: «Нумайлă» класа Геокар шаблонра кăтартман. Йăнăш: «Нумайлă» класа Геокар шаблонра кăтартман.

Каçпи тинĕсĕ
Шаблон:Lang-lez авар. Хазар ралъад азерб. Xəzər dənizi дарг. Каспила урхьу казах. Каспий теңізі перс. دریای خزر/ دریای مازندران туркм. Hazar deňzi
КоординатсемКоординатсем: 0°00′00″ с. ш. Ошибка выражения: неожидаемый оператор *°Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор >= / 0,  (G)0°00′00″ с. ш. Ошибка выражения: неожидаемый оператор *°Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор *Ошибка выражения: неожидаемый оператор >= / 0,  (G)Шаблон:Карттă/Кс/
Азербайджанта çырана хум çапать
Азербайджанта çырана хум çапать
Тинĕс шайĕнчи çӳллĕшĕ -28 м
Калăпăш 78 200 км³
Çыран хĕрри тăршшĕ 7000 км
Чи пысăк тарăнăш 1025 м
Вăтам тарăнăш 208 м
Минераллав тĕсĕ сахал тăварлă
Тăварлăх до 13 ‰
Шыв пухăмĕн лаптăкĕ 3 626 000 км²
Каспи тинĕсĕ халлĕхе позици картти çук.
Çывăх тата Ватам Тухăç халлĕхе позици картти çук.
Commons-logo.svg [[commons:Category:Ошибка скрипта|Каçпи тинĕсĕ Викиампарта]]
Каспи тинĕсĕ
Terra Satellite (MODIS)

Каспи тинĕсĕ — Çĕр çинчи чи пысăк кӳлĕ, Европа Азипе çыхăннă çĕртре вырнаçнă.

Географи[тӳрлет]

Каспи тинĕсĕ S латин сас палли пек курăнать, тăршшĕ çурçĕртен кăнтăра - 1200 çухрăма яхăн, анăçран тухăçа - 195-435 çухрăм, вăтам вăрăммăшĕ — 310-320 çухрăм.Лаптăкĕ яхăн 400 пин çм2. Каспи тинĕсĕ физика-географи енĕпе виççĕне пайланать - Çурçĕр Каспи, Вăтам Каспи тата Кăнтăр Каспи. Килĕштернĕ чикĕ Çурçĕр тата Вăтам Касписем Чечен утравĕ - Тюб-Караган сăмсахĕ йĕррипе пырать, Вăтам тата Кăнтăр Касписемпе - Пурăну (Жилой) утравĕ - Ган-Гулу сăмсахĕ йĕррипе пулать. Лаптăк шучĕсем:

  • Çурçĕр Каспи — 25 %
  • Вăтам Каспи — 36 %
  • Кăнтăр Каспи — 39 %.

Каспи тинĕсĕнчен шыв ыхса тухмасть, шывĕ тăварлă, 0,05 ‰ Атăл юхса кĕнĕ çĕртре, 11—13 ‰ кăнтăр-тухăçĕнче. Шыв шайĕ часах улшăнать, халĕ - 28 м аялтарах Тĕнче океанĕн шайĕнчен. Тинĕс шывĕн лаптăкĕ - 371 000 çм² майлă, чи тарăннни - 1025 м.

Этимологи[тӳрлет]

Пирĕн эрăччен I ĕмĕрте тинĕсĕн çурçĕр-анăç енче утлă йăхсем - касписем — пурăннă. Каспи тинĕсĕ хăйĕн ятне çавсенчен илсе юлнă. Каспи тинĕсĕн хăйĕн пурнăçĕнче 70 ят пулнă - Гиркан тинĕсĕ, Хвалын тинĕсĕ, Хазар тинĕсĕ, Абескун тинĕсĕ, Сарай тинĕсĕ, Дербент тинĕсĕ, Сихай тинĕсĕ тата ытти йăхсен-халăхсен ячĕллĕ.

X - XIII ĕмĕрсенче Пăлхар тинĕсĕ ячĕ пулнă.

Истори[тӳрлет]

Каспи тинĕсĕн çурутравĕсем[тӳрлет]

Пысăк утравĕсем[тӳрлет]

Каспи тинĕсне юхса кĕрекен шывсем[тӳрлет]