РСДРП

Википедири материал

Раççейри социал-демократиллĕ рабочи партийĕ (РСДРП) — социал-демократиллĕ парти, 1898 çулта туса хунă.

Тупмалли 1 Истори 1.1 Пĕрремĕш (Минскри) съезчĕ 1.2 Иккĕмĕш (Лондонри) съезчĕ 1.3 Виççĕмĕш (Лондонри) съезчĕ 1.4 1905 çулхи Революци 1.5 Тăваттăмĕш (Стокгольмри) съезчĕ 1.6 Иккĕмĕш патшалăх думи 1.7 Пиллĕкĕмĕш (Лондонри) съезчĕ 1.8 Октябрь революцийĕ

[тӳрлет] Истори

Пĕрремĕш социал-демократиллĕ кĕтесĕсем Раççей Империнче 1880-мĕш çулсен вĕçĕнче хыпса тухаççĕ. 1895 çулта Петербург социал-демократиллĕ ушкăнĕнчен «Рабочи класс ирĕклĕх кĕрешĕвĕн пĕрлĕхĕ» пулса каять. 1887 çулта Кейӳре кейӳ «Рабочее дело» социал-демократиллĕ ушкăнĕпе Петербургри, Мускаври социал-демократсемпе тĕл пулса канашланă. 1897 çулта Çурçĕр-Анăçпа Вислаçум енĕсенчи еврейсен социал-демократиллĕ ушкăнĕсем «Литвари, Польшăри тата Раççейри пур еврей рабочи пĕрлĕхне», е «Бунда» пĕрлешнĕ.

[тӳрлет] Пĕрремĕш (Минскри) съезчĕ

1898 çулхи пуш, 1 Минск хулинче РСДРП пĕрремĕш (Никĕслекен) съезчĕ пуçтарăннă. Унăн ĕç-пуçне 9 делегат: "Союз за освобождение рабочего класса" (4 çын - С. Радченко, А. Вановский, П. Тупчанский тата К. Петрусевич), Бундран Ш. Кац, А. Кремер тата А. Мутник, «Кейӳ Хаçачĕнчен» - Б. Эйдельманпа Н. Вигдорчик. Съезд Петром Струве хатĕрленĕ "Манифест Российской социал-демократической рабочей партии" йышăннă. Анчах та пурĕ тенĕ пекех делегачĕсене, Тĕп Комитета суйланă А.Кремера, С.Радченкăна тата Б.Эйдельмана полици аресленĕ, çапла ĕнтĕ съезд уйрăм ушкăнсене партине пĕрлештерме пултарайман.

1900 çулта «Искра» никĕсленĕ. Редакцине В. И. Ленин, Г. В. Плеханов, Цедербаум, П. Б. Аксельрод, В. И. Засулич, А. Н. Потресов кĕнĕ.

[тӳрлет] Иккĕмĕш (Лондонри) съезчĕ

[тӳрлет] Виççĕмĕш (Лондонри) съезчĕ

[тӳрлет] 1905 çулхи Революци

«Искра» хаçатра çак тапхăрта çапла çырнă:

Созывайте же открытые собрания народа и несите ему весть о крушении военной опоры царизма. Где только можно захватывайте городские учреждения и делайте их опорой революционного самоуправления народа. Прогоняйте царских чиновников и назначайте всенародные выборы в учреждения революционного самоуправления, которым вы поручите временное ведение общественных дел до окончательной победы над царским правительством и установления нового государственного порядка. Захватывайте отделения государственного банка и оружейные склады и вооружайте весь народ. Установите связь между городами, между городом и деревней, и пусть вооруженные граждане спешат на помощь друг другу всюду, где помощь нужна. Берите тюрьмы и освобождайте заключенных в них борцов за наше дело: ими усилите ваши ряды. Провозглашайте повсюду низвержение монархии и замену ее свободной демократической республикой. Вставайте, граждане!

[тӳрлет] Тăваттăмĕш (Стокгольмри) съезчĕ

[тӳрлет] Иккĕмĕш патшалăх думи

[тӳрлет] Пиллĕкĕмĕш (Лондонри) съезчĕ

[тӳрлет] Октябрь революцийĕ

Октябрь революцийĕ хыççăн 1918 çулта РСДРП-на Раççей коммунисчĕсен партийĕ (большевиксен) (РКП(б)) ята куçараççĕ, тепĕртакран Пурсоюзлă коммунисчĕсен партийĕ (большевиксен) (ПКП(б)), юлашкинчен, ССКП - Совет Союз Коммунисчĕсен партийĕ.