Урал (юханшыв)

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

}}

Урал Атыраупа Уральск хушшинче
Урал Атыраупа Уральск хушшинче
Пахалăх
Бассейн  лаптăкĕ  231 000 км²
Вырнаçу
Ural river basin.png
Патшалăхсем Flag of Russia.svg Раççей, Flag of Kazakhstan.svg Казахстан

УралХĕвел тухăç Европăри юхан шыв. Раççей, Казахстан çĕрĕсем витĕр чупать.

Авалхи ячĕ Ейĕк (хальхи пушкăрт Яйыҡ, казах. Жайык) Казахстанра официаллă шутланать, çаплах Пушкăртăстанра та усă кураççĕ.

Тавралăхĕ[тӳрлет]

Кăнтăр Уралтан (Уралтау хысакĕ) пуçланать, Каспи тинĕсне юхса кĕрет. Юпписем: Сакмара, Чаган (сылтăммисем); Орь, Илек (сулахаййисем).

Юхăмĕ[тӳрлет]

Ӗлĕкхи карттăсенче Урала Rhymnus fluvius ятпа тĕл пулма пулать. Унăн пуçĕ Ăренпур кĕпĕрнин Троица уесĕн Хуратăш кăнтăр отрогĕсенче Кăлкан тăвĕнчен (Уралăн кайри хысакĕ), 2082 фут çӳллĕшĕнче, 54°42' ç. а. тата 59°25' х. а. в. айĕнче Малтан Урал çурçĕртен кăнтăралла юхать, Кăркăс çеçенхирĕнчи Орск хули патĕнчи çӳллĕ тӳрем сăрта çитсе, хăвăрттăн çурçĕр-анăçалла çаврăнать, Ăренпуртан иртсен вара кăнтăр-анăçалла юхать, Урал çарĕн çĕрĕсенче анăç енне Рассыпнойпа (Оренбургски) Урал çарĕн Мухрановский посёлокĕ хушипе юхса иртет, Уральск хули патĕнче кăнтăр енне çивĕччĕн пăрăнса, çак тĕп тĕллипе, анăçалла-тухăçалла явкаланса, 46°18' ç. а. тĕлĕнче Каспи тинĕсне çурçĕр енчен юхса кĕрет. Урал анат кӳлмекĕнче темиçе юхăма пайланать, тарăнăшĕ чакать.

Урал айлăмĕн вăрманĕсенче пăши, хир сысни, кашкăр, тилĕ, мулкач тĕл пулать. Анăç Казахстан облаçĕнчи Котельниково патĕнче ӳсен-тăран витĕмĕ те шыв малалла тăмлă пушхире юхса кĕрет.

Кун-çулĕ[тӳрлет]

Пугачёв çĕр ĕçлекенĕсен пăлхавне пусарнă хыççăн 1775 çулта Екатерина II хушавĕпе Урал çине куçарнă (пăлхава ейĕк хусахĕсем пуçарса янă).

Тавралăхĕ[тӳрлет]