Шукшин Василий Макарович

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Василий Макарович Шукшин
Çуралнă вăхăт:

утă, 25 1929

Çуралнă вырăн:

Бий районĕнчи Сростки ялĕ, Алтай Ен

Вилнĕ вăхăт:

юпа, 2 1974

Вилнĕ вырăн:

Волгоград облаçĕнчи Клетская станици

Васи́лий Мака́рович Шукши́н (утă, 25 1929, Сростки сали, Бий районĕ, Алтай енюпа, 2 1974, Волгоград облаçĕнчи Клетская станици) — совет çыравçи, кинорежиссёр, артист.

Кун-çулĕ[тӳрлет]

Василий Макарович Шукшин 1929 çулти утă, 25 çĕр ĕçтĕш çемйинче çуралнă. Ашшĕне, Макар Леонтьевич Шукшина (1912—-1933) коллективизаци тапхăрĕнче 1933 çулта аресленĕ те персе пăрахнă. Çемйери пĕтĕм ĕç амăшĕ — Мария Сергеевна (хĕр чухне Попова хушаматлă) (1909 - 1979, кăрлач, 17) çине ӳкет. Иккĕмĕш хут качча тухать, хушамачĕ - Куксина. Пурнăçра нушапа тертленнĕ пулин те, ватăлăха çитичченех пурăннă. Йăмăкĕ - Наталья Макаровна Шукшина (1931 çулхи чӳк, 16 - 2005 çулхи утă, 10).


1943 çулта Шукшин Сростки ялĕнчи 7 класла шкултан вĕренсе тухса Бий автомобиль техникумне пĕлӳ пухма кĕрет. Икĕ çул çурă вĕренет, çапах та вĕçлемест. 1945 çулта Сросткине колхозра ĕçлеме таврăнать. Колхозра та чылаях ĕçлемест: 1946 Шукшин тăван кĕтесрен ирĕке тухса каять. 1947—1949 çулсенче Шукшин Союзпроммеханизация тресчĕнче: турбина заводĕнче (Калуга), Улатимĕрти трактор заводĕнче слесарь пулса вăй хурать.

1949 çулта Шукшина Тинĕç Çар флотне хĕсмете илеççĕ. Малтан вăл Балти флотĕнче матрос, хыççăн Хура тинĕс флотĕнче радист. 1953 çулта ăна хырăмлăх çĕрнине пула флотран демобилизацилеççĕ те вара вăл Сросткине таврăнать.

Тăван ялĕнче Василий Макарович экстернла экзамен тытса аттестат илет. Сростки ял çамрăкĕсен шкулĕнче вырăс чĕлхи вĕрентӳçи пулса тăрăшать. Пĕр хушă шкул директорĕ пулать.

1954 çулта Шукшин режиссёр уйрăмне ВГИКран 1960 çулта Ромм ăста патĕнче вĕренсе тухать.

1956 çулта Шукшин пĕрремĕш хут кинора сăнарланать: С. Герасимовăн «Тихий Дон» (иккĕмĕш серийĕ) фильмра вăл пĕчĕк эпизодра – çатан хыçĕнче пăхса илекен матроса — вылять. Çакăнтанпа Шукшин-артистăн синематографи шăпи аталанма тытăнать.

ВГИКра вĕреннĕ чух, 1958 çулта Шукшин М. Хуциевăн «Два Фёдора» фильмĕнче хăйĕн пĕрремĕш тĕп рольне вылять, «Смена» журналра хăйĕн пĕрремĕш «Двое на телеге»калавне пичетлет. Хăйĕн диплом ĕçĕнче «Из Лебяжьего сообщают», Шукшин сценарист, режиссёр пулса тĕп рольне вылять.

Шукшинăн пĕрремĕш кĕнеки — «Сельские жители» 1963 çулта «Молодая гвардия» издательствăра çутта тухать. Çав çултах вăл Горький ячĕллĕ киностудинче режиссёр ĕç вырăнне йышăнать. Хăйĕн сценарипе «Живёт такой парень» фильм ӳнерлет. Фильм экрана 1964 çулта тухать, тӳрех куракансене килĕшет, тиркевçĕсем асăрхаççĕ.

1965 çулта Шукшин Степан Разин ертсе пынă халăх пăлхавĕ пирки киносценари çырма пикенет, анчах та СССР Госкомкино сĕнĕве ырласа йышăнмасть. Каярах сценарие «Я пришёл дать вам волю» романра хайлать.

1969 çулта совет синематографинче пысăк çитĕнӳсем тунăшăн Василий Шукшина РСФСР тава тивĕçлĕ ӳнерлĕх ĕçченĕ ятне параççĕ.

Нумай вăхăт Макар Ваççи фильмсенче ĕçленине çыравçă хевтелĕхĕпе пĕрлех туса пынă. Вăл каçсерен пвсăк тетраде чернилпа çырнă.

1973-1974 çулсем Шукшиншăн тупăçупа тулаççĕ. Экран çине унăн ПКФ пĕрремĕш парнине тивĕçнĕ Калина красная (Хĕрлĕ пăлан) фильмĕ тухать. «Характеры» çĕнĕ калавсен пуххине пичетлеççĕ. Большой драма театăрĕнче «Энергичные люди» пьесăна ӳнерлесе лартма Товстоногов режиссёр пуçланă. 1974 çулта Шукшина Сергей Бондарчук çĕнĕ фильма сăнарлама чĕннĕ.

Шукшин Ваççине çамрăкранах хырăмлăх çĕрни асаплантарнă, эрех сыпма пуçласан çав амак хĕрсех пынă.[1]

1974 çулхи юпа, 2 Василий Макарович Шукшин «Они сражались за Родину» фильма ӳкернĕ тапхăрта, «Дунай» теплоход çинче сарăмсăр çут тĕнчерен уйрăлса каять. Пĕрремĕш виллине унăн çывăх тусĕ Георгий Бурков тупать.

Мускавра, Новодевичье çăвине пытарнă. Шукшин ячĕпе Барнаулта урама тата Драма театăрне тивĕçтернĕ. 1976 çултанпа унăн тăван кĕтесĕнче, Сростки ялĕнче Шукшин вулавĕсем ирттереççĕ.

Ӳнер тупсăмĕ[тӳрлет]

Шукшинăн фильмĕсемпе кĕнекисенчи çынĕсем — кашни хăй евĕр характерлĕ, çивĕч чĕлхеллĕ раççей ял ĕçченĕсем. Пĕри, Пашка Колокольников (Живёт такой парень) — ял шофёрĕ, ахаль пурнăçра та «паттăрлăх кăтартма пултарать». Хăшĕсене тĕлĕнтермĕш, «çак тĕнчерен мар» этем («Микроскоп», «Чудик» калавсем) теме пулать, теприсем — тĕрмере ларса тухнисем (Егор Прокудин, Калина красная).

Шукшин хайлавĕсенче раççей ялне тарăн та анлă кăтартнă, унăн пултарулăхĕнче халăх калаçуне, кулленхи пурнăçне питĕ тимлĕ сăнани курăнать, пĕрремĕш вырăна часах кăмăл-туйăм тупсăмĕсене тата этем пĕрлĕхĕн хаклавĕсене тишкерсе тĕпчени тухать («Охота жить», «Космос, нервная система и шмат сала» калавсем).

Парнисемпе чысĕсем[тӳрлет]

Çемйи[тӳрлет]

Пĕрремĕш арăмĕ — Шумская Мария Ивановна;

Иккĕмĕш арăмĕ — Федосеева-Шукшина Лидия Николаевна, артист;

Фильмографи[тӳрлет]

Артист ĕçĕсем[тӳрлет]

  1. 1956Убийцы
  2. 1958Два Фёдора
  3. 1959Золотой эшелон
  4. 1960Простая история
  5. 1961Алёнка
  6. 1961Когда деревья были большими
  7. 1961Командировка
  8. 1961Мишка, Серёга и я
  9. 1962Мы, двое мужчин
  10. 1964Какое оно, море?
  11. 1965Ваш сын и брат
  12. 1967Журналист
  13. 1967Комиссар
  14. 1967Три дня Виктора Чернышёва
  15. 1968Мужской разговор
  16. 1968—1971Освобождениемаршал Конев
  17. 1969У озера
  18. 1969Эхо далёких снегов
  19. 1970Любовь Яровая
  20. 1971Даурия
  21. 1972Печки-лавочкиИван Расторгуев
  22. 1973Калина краснаяЕгор Прокудин
  23. 1974Если хочешь быть счастливым
  24. 1975Они сражались за РодинуЛопахин
  25. 1975Прошу слова

Режиссёр ĕçĕсем[тӳрлет]

  1. 1964Живёт такой парень
  2. 1965Ваш сын и брат
  3. 1969Странные люди
  4. 1972Печки-лавочки
  5. 1973Калина красная

Сценарист ĕçĕсем[тӳрлет]

  1. 1964Живёт такой парень
  2. 1965Ваш сын и брат
  3. 1969Странные люди
  4. 1971Пришёл солдат с фронта
  5. 1972Печки-лавочки
  6. 1973Калина красная
  7. 1974Земляки
  8. 1977Позови меня в даль светлую

Библиографи[тӳрлет]

Романсем[тӳрлет]

Пьесăсем[тӳрлет]

  • «До третьих петухов»
  • «Точка зрения»
  • «Энергичные люди»
  • «А поутру они проснулись»

Калав пуххисем[тӳрлет]

  • 1963 «Сельские жители»
  • 1966 «Там вдали» повесть и рассказы
  • 1973 «Характеры»

Парнисемпе чысĕсем[тӳрлет]

Шукшин ĕçĕсем тăрăх кинофильмсем[тӳрлет]

  1. 1981Беседы при ясной луне телеспектакль
  2. 1988Ёлки-палки!
  3. 2003А поутру они проснулись
  4. 2004Шукшинские рассказы (калавсем тăрăх6 теленовелла)

Асăрхавсем[тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет]


Шукшин Василий Макарович: кинофильмсем
Живёт такой парень (1964) | Ваш сын и брат (1965) | Странные люди (1969) | Печки-лавочки (1972) | Калина красная (1973)