Эстонсем
| Эстонсем eestlased |
|
| 220px Лидия Койдула • Кристьян Палусалу • Конрад Мяги • Леннарт Мери |
|
| Тăван ячĕ |
eestlased |
|---|---|
| Чĕлхе | |
Эстонсем (эст. eestlased, малтан maarahvas — («çĕр халăхĕ», çĕр ĕçтешĕсем) Эстонири финн-укăр халăхĕ, мĕнпур йышĕпе 1,1 миллиона яхăн çын, çав шутра Эстонире 920 пине яхăн. Чылай эстон — атеист[1]. Тăван чĕлхи — урал-юкагир çемйин финн-угор ушкăнĕн эстон чĕлхи.
Вăтам ĕмĕрсем тапхăрĕнче эстсене Руçре чудь ятпа палăртнă.
Совет антропологийĕ енĕпе эстон халахĕ шурă тинĕс-балтика раси шутне кĕре. Эстонсем — чи «çутă тĕслĕ» ушкăнсенчен пĕри шутланаççĕ.
Тупмалли |
Эстонсем Раççейре тата СССР-та [тӳрлет]
Сету-эстонсем пĕр йышлă X ĕмĕртенпе Псков таврашĕнчи çĕрсенче пурăңнă.
Эстонсене массăллă хальхи Раççей территорине (Ленинград облаçĕ) XVIII ĕмĕрĕн пĕрремĕш пайĕнче, Балтиçумне Раççей империне Аслă Çурçĕр вăрçи вĕçленнипе тата Ингерманландири çĕнĕ çĕрсене хута ярас тĕллевпе куçарнă.
XIX ĕмĕрте чылай эстон çĕр сахаллипе çын пурăнман Çĕпĕр, Çурçĕр Арамаçи тата Инçет Тухăç çĕрĕсене тухса каять, эстон çĕр ĕçтешĕсем хастаррăн Петербургпа хулаçумĕнчи савутсенче вăй хунă. 1860 çулта Петербургра лютеран Таса Иоанн Эстон чиркĕвне туса ĕçе кĕртнĕ.
1920-мĕш çулсенче Ленинград облаçĕнче тата Çĕпĕрте эстон наци ял канашĕсем ĕçленĕ. Анчах та 1936—1937 çулсенче çак ял канашĕсене пăрăхăçланă, чылайрахăш эстона репрессиленĕ.
| Федераци субъекчĕ | Эстонсен йышĕ, 2002 çул[2] |
|---|---|
| Красноярск Ен | 4 104 |
| Омск облаçĕ | 3 095 |
| Санкт-Петербург | 2 266 |
| Ленинград облаçĕ | 1 409 |
| Çĕн Çĕпĕр облаçĕ | 1 399 |
| Мускав | 1 244 |
| Краснодар Ен | 1 136 |
| Псков облаçĕ | 1 122 |
Кун-çулĕ тата этнографи [тӳрлет]
Çавăн пекех пăхăр [тӳрлет]
Асăрхавсем [тӳрлет]
Вуламалли [тӳрлет]
- Эстонцы // Народы России. Атлас культур и религий. — М.: Дизайн. Информация. Картография, 2010. — ISBN 978-5-287-00718-8
Каçăсем [тӳрлет]
 |
Ку вĕçлемен статья тĕнче халăхĕсем пирки. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр. |
|
|
|
|---|---|
| Атăл | пăрттассем • мари • меря • мещера • мăкшă • ирçĕ • муромсем |
| Пермь | Пеçĕрменсем • коми-ирçĕсем • коми-пермяксем • коми-язьвисем • удмуртсем |
| Балтиçум | вепссем (веç) • водь • ижора • карелсем (çав шутра корела • ливвиксем • людиксем • тĕвер карелĕсем) • ливсем • финсем (çав шутра сумь • емь) • чудь • эстонсем (çав шутра сету) • нарова |
| Укăрсем | венгрсем (çав шутра яссем • секейсем • чангошсем) |
