Ĕпхӳ кĕперни

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Ĕпхӳ кĕперниРаççей империн администраци виçи. Кĕпернетĕр хули — Ĕпхӳ. 1865 çулта Ăренпур кĕпернине Ĕпхӳ тата Ăренпур кĕпернисене пайланă.

Администрациллĕ пайлану[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Ӳкерчĕк:Ufim gub.png
Ĕпхӳ кĕпернин администрациллĕ пайланăвĕн картти
Уес Уес хули Лаптăк, пин тв. ç. Пурăнан халăх, пин çын
1 Пелепей Пелепей 22,162 368,201
2 Бирск Бирск 24,6148 428,761
3 Златоуст Златоуст 18,4557 129,194
4 Мензели Мензели 11,6406 391,868
5 Çтерлĕ Çтерлĕ 18,6922 331,949
6 Ĕпхӳ Ĕпхӳ 17,184 375,718

Халăх йышĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1897 çулхи халăх çыравĕ, тăван чĕлхе енĕпе[1]:

Кĕперне гербĕ, Александр II çирĕплетнĕ официаллă ăнлантару (1878)
Уес пушкăртсем вырăссем тутарсем марисем чăвашсем мишерсем тата
тептерьсем
ирçĕсем удмуртсем
Кĕперне пĕтĕмĕшле 41,0 % 38,0 % 8,4 % 3,7 % 2,8 % 2,8 % 1,7 % 1,0 %
Пелепей 53,8 % 20,4 % 11,3 % 1,7 % 7,3 % 2,2 % 2,4 %
Бирск 52,7 % 28,4 % 13,3 % 4,3 %
Златоуст 27,7 % 65,5 % 1,1 % 4,2 % 1,2 %
Мензели 32,4 % 32,6 % 28,2 % 3,9 % 1,2 %
Çтерлĕ 35,4 % 40,0 % 6,2 % 7,3 % 4,9 % 4,9 %
Ĕпхӳ 30,7 % 61,2 % 1,2 % 1,1 % 2,7 % 1,0 %

Ертӳлĕх[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Кĕпернетĕрсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Х. Я. А. Титул, чин, хисеп Ĕç вырăнне йышăннă тапхăр
Аксаков Григорий Сергеевич патшалăх чăн канашçи
11.06.1865—20.01.1867
Ушаков Сергей Петрович патшалăх чăн канашçи
19.02.1867—24.03.1873
Щербатский Ипполит Фёдорович патшалăх чăн канашçи
24.03.1873—02.07.1876
Левшин Владимир Дмитриевич патшалăх чăн канашçи
02.07.1876—29.02.1880
Шрамченко Павел Платонович патшалăх чăн канашçи
20.04.1880—22.11.1881
Щепкин Николай Павлович патшалăх чăн канашçи
23.01.1882—22.07.1883
Полторацкий Пётр Алексеевич камергер, патшалăх чăн канашçи
22.07.1883—16.02.1889
Норд Лев Егорович генерал-майор
10.03.1889—19.01.1894
Логвинов Николай Христофорович патшалăх чăн канашçи
17.02.1894—29.10.1896
Богданович Николай Модестович патшалăх чăн канашçи
29.10.1896—28.05.1903
Соколовский Иван Николаевич генерал-майор
28.05.1903—24.11.1905
Ключарёв Александр Степанович патшалăх чăн канашçи
24.11.1905—28.02.1911
Башилов Пётр Петрович патшалăх чăн канашçи
28.02.1911—1917

Транспорт тата çыхăну[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Ĕпхӳ кĕпернипе Самар-Златоуст чукун çулĕ (545 çухрăм) иртнĕ.

Пĕлӳлĕх[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Медицина[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1899 çулта кĕпернере 101 тухтăр тăрăшнă, вĕсенчен 50 ялти тата 11 чукун-çул çинчисем. 207 фельдшер, вĕсенчен 144 ялсенче; фельдшерских учеников 12, повивальных бабок 32 (вĕсенчен 8 ялсенче), 6 шăл тухтăрĕ (Ĕпхӳре). Пурĕпе 59 пульницă (1271 кровать), вĕсенчен 26 ялти (827 кровать), 20 ту савучĕсен, 5 тĕрмесен, 7 урăх ведомствăсен, 1 чукун çулсен. 1899 çулта пурĕпе 791982 çынна сипленĕ. 13 аптекă, вĕсенчен 5 ялсенче. 28 выльăх тухтăрĕ, 8 фельдшер, 13 стражник.

Налуксем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Археологи[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Археологи енчен кĕперне пуян: чылай вал, хулаш, курган (Р. Г. Игнатьев, «Памятники доисторических древностей Уфимской губернии», в «Справочной книжке Уфимская губернии на 1883 г.»). Кургансенче бронза, ылтăн кĕмĕл япаласене тупнă.

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]