Артемида-2
| Артемида-2 | |
|---|---|
| Патшалӑх | |
| Йӗркипе малтанхи | Artemis 1[d] |
| Йӗркипе тепри | Artemis 3[d] |
| Вӑрӑмӑш | 783 135 s |
| Ҫул пуҫламӑшӗ | LC-39B[d][1] |
| Транспорт хатӗрӗ | Integrity[d] |
| Ракета-йӑтакан | Space Launch System Block 1[d][1] |
| Оператор | НАСА[d] |
| Экипаж пайташӗсем | Грегори Рид Уайзмен[d][2][3], Виктор Джером Гловер[d][2][3], Кристина Хэммок Кох[d][2][3] и Джереми Хэнсен[d][2][3] |
| Космослӑ аппаратӑн вӗҫтерсе яни вӑхӑчӗ | 2026 çулхи ака, 1-мĕшĕ[4][1] |
| Место посадки | Северный Тихий океан[d][5][6] |
| Дата посадки | 2026 çулхи ака, 11-мĕшĕ[7][5] |
| Официаллӑ сайт | nasa.gov/mission/artemis… |
Артемида-2 е Artemis II (акӑл. Artemis II) — 2026 ҫулхи ака уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Артемида программи тӑрӑх Уйӑх тавра вӗҫсе ҫаврӑну миссийӗ, унӑн вӗҫтерсе яни Кеннеди космос центрӗнчен пулнӑ. Вунӑ кунлӑ мисси НАСА-н астронавчӗсене Рид Уайсмене, Виктор Гловере, Кристина Кука тата Канада космос агентлӗхӗн Джереми Хансене Уйӑх тавра ирӗклӗ таврӑну траекторийӗ тӑрӑх Ҫӗре таврӑнтарнӑ[8]. Ку мисси «Space Launch System-ӗн» (SLS) иккӗмӗш вӗҫевӗ, «Орион» космослӑ карапне пӗрремӗш тытса пыракан мисси тата 1972 ҫулхи «Аполлон-17» вӑхӑтӗнчен шултасан аялти ҫӗр орбитин тулашӗнчи пӗрремӗш тытса пыракан мисси пулнӑ.
Аялти Ҫӗр орбити тулашӗнчи тата Уйӑх тавра Виктор Гловер (афроамерикан) пӗрремӗш тӗслӗ ҫын пулса тӑнӑ, Кристина Кук пӗрремӗш хӗрарӑм пулса тӑнӑ, Канада космос агентлӗхӗн Джереми Хансен пӗрремӗш АПШ мар элтешӗ пулса тӑнӑ, командир Рид Уйасмен чи ватӑ ҫын пулса тӑнӑ. Уйӑх тавра вӗҫсе ҫаврӑну вӑхӑтӗнчи экипаж Ҫӗртен ҫыннӑн чи инҫет рекорчӗ лартнӑ: 406 771 км (кунчченхи чи инҫет Апполон-13 миссийӗ пулнӑ, 400 171 км).
Мисси
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Артемида-2 миссин вунӑ кунлӑ хронологийӗ:
- 1 кун: Кеннеди космос центрӗнчи 39B лаптӑкран 18:35 EDT сехетре пуҫлани. Пурнӑҫ тӑвакан тата алӑпа тытса пыни тӗрӗслес тесе Ҫӗрӗн ҫӳллӗ эллипслӗ орбитине тухни.
- 2 кун: Двигатель ӗҫлеттернирен Уйӑха траекторие кайни. "Ирӗклӗ таврӑну" траектори ҫине карап программи лартнӑ. Двигатель аркансан карап Ҫӗре гравитаципе таврӑнать ӗнтӗ.
- 3–5 кун: Скафандрсен тӗрӗслени, йывӑрӑшсӑрлӑхри медицина пулӑшӑвӗ туни, ӑслӑлӑх сӑнавӗсем (AVATAR — «чипри органоидсем»). 5-мӗш кунра Уйӑхӑн гравитациллӗ витӗмӗн зонине кӗни.
- 6 кун: Уйӑхпа максималлӑ юнашарланни (~6 500 км унӑн ҫийӗнчен). Уйӑхӑн каялла енне пӑхни, Ҫӗртен рекордлӑ вӗҫни — 406 771 км, космосри хӗвел тӗттӗмленни. Орион экипажӗ икӗ ҫӗнӗ кратерсем валли ят пама чӗннӗ: Integrity (ку Орионӑн ячӗпе) тата Carroll (командир Рид Уайсменӗн вилнӗ арӑмӗ ячӗпе).
- 7–9 кун: Ҫӗре таврӑнас тесе траектори коррекцийӗ. Ӑслӑлӑх хатӗрӗсене хатӗрлени.
- 10 кун: Хӗсмет модулӗн кӑларни. ~40 000 км/сех васкавлӑхпа атмосферӑна кӗни. Лӑпкӑ океанта шыв ҫинче 11 парашютпа лартни, Сан-Диего хулипе юнашар. Ку 20:07 EDT сехетре пулнӑ.
Экипаж
[тӳрлет | кодне тӳрлет]
АПШ-па Канада хушшинчи 2020 ҫулхи килӗшӳ тӑрӑх «Артемида-2» экипажӗнче Канада космос агентлӗхӗнчен астронавт пулмалла[9]. Пулас экспедицисене урӑх патшалӑхсенчен астронавсем хутшӑнаҫҫӗ те, мӗншӗн тесен вӗсем Артемида программин килӗшӗвӗнче пур[8].
2023 ҫулхи ака уйӑхӗн 3-мӗшӗнче НАСА-ра экипаж пайташӗсен ячӗсене пӗлтернӗ[10][8]. 2023 ҫулхи юпа уйӑхӗн 22-мӗшӗнче Дженни Гиббонс Хансенӗн сыхли пек пӗлтернӗ[11]. 2024 ҫулхи утӑ уйӑхӗн 3-мӗшӗнче Андре Дуглас НАСА-н виҫӗ астронавчӗсен сыхли пек пӗлтернӗ[12].
| Ӗҫлӗ вырӑн | Астронавт | |
|---|---|---|
| Командир | Рид Уайсмен, НАСА иккӗмӗш космослӑ вӗҫев | |
| Пилот | Виктор Гловер, НАСА иккмӗшӗ космослӑ вӗҫев | |
| Миссин 1-мӗш специалисчӗ | Кристина Кук, НАСА иккмӗшӗ космослӑ вӗҫев | |
| Миссин 2-мӗш специалисчӗ | Джереми Хансен, ККА пӗрремӗш космослӑ вӗҫев | |
| Ӗҫлӗ вырӑн | Астронавт | |
|---|---|---|
| Мисси специалисчӗ | Андре Дуглас, НАСА | |
| Мисси специалисчӗ | Дженни Гиббонс, ККА | |
Ҫавӑн пек пӑхӑр
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Асӑрхавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- 1 2 3 McDowell J. Jonathan's Space Report (англ.) — 1989.
- 1 2 3 4 Chang K. NASA's Artemis II Astronauts: Highlights From NASA’s Reveal of the Artemis II Moon Astronauts (англ.) — The New York Times, 2023. — ISSN 0362-4331
- 1 2 3 4 NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis - NASA (англ.) — NASA.
- ↑ Today Still Looking Good for Artemis II — No Fooling! (англ.)
- 1 2 https://www.space.com/news/live/artemis-2-nasa-moon-mission-updates-april-10-2026
- ↑ https://www.nytimes.com/live/2026/04/10/science/nasa-artemis-ii-splashdown-return/after-splashdown-bring-in-the-navy-divers?smid=url-share
- ↑ https://www.nbcnews.com/science/space/live-blog/nasa-artemis-ii-splashdown-time-astronauts-live-updates-rcna266591/rcrd107629?canonicalCard=true
- 1 2 3 O'Shea, Claire NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis. NASA (April 3, 2023).
Wall, Mike Meet the 4 astronauts flying on NASA's Artemis 2 moon mission (акăлч.). Space.com (April 3, 2023).
The four astronauts NASA picked for the first crewed moon mission in 50 years (акăлч.). CNN (April 3, 2023).
Stamm, Amy Meet the Crew of Artemis II (акăлч.) (April 3, 2023). - ↑ В миссии НАСА Artemis 2 будет участвовать канадский астронавт. Global News (2020-12-16).
- ↑ NASA Names Astronauts to Next Moon Mission, First Crew Under Artemis - NASA (en-US).
- ↑ Nassar, Hana Mae. Canadian astronauts receive new assignments, citynews.ca (November 22, 2023).
- ↑ Howell, Elizabeth (July 3, 2024). "NASA announces Artemis 2 moon mission backup astronaut — Andre Douglas will support 2025 lunar liftoff". Space.com. Retrieved July 6, 2024.
Каҫӑсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Artemis II, at NASA
- Mission Overview, at NASA
- Artemis II "Send Your Name to Space", at NASA
- Artemis-II at britannica.com
- Artemis II: NASA's Artemis II Live Views from Orion
- NASA's First Crewed Lunar Flyby in 50 Years Live
- LIVE: Artemis II Launch Day Updates, at NASA
- Википедия:Статьи со ссылками на элементы Викиданных без чувашской подписи
- Википеди:ВикиДатăри çăлкуçлă статьясем
- Универсаллӑ карточкӑпа усӑ курнӑ статьясем
- Википедия:Карточки без параметров
- Уйӑха тытса пыракан миссисем
- Артемида программи
- Орион (космос карапӗ)
- Space Launch System
- Тытса пыракан космос карапӗсем
- 2026 ҫулхи космонавтика