Елшанка (Красноармейск районӗ)
Сала
|
Елшанка — Сарӑту облаҫӗн (РФ) Красноармейск районӗнчи Россоша муниципаллӑ йӗркеленӗвӗнче вырнаҫнӑ сала. Ӗлӗкхи "Гусарен" нимӗҫ колонийӗ.
Ят
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Хальхи салан ячӗ — Елшанка, ӑна 1768 ҫулхи нарӑсӑн 26-мӗшӗн йышӑнӑвӗпе салана панӑ. Елшанка ку вырӑнти юхакан юханшывӑн ячӗ[1].
Нимӗҫ ячӗ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Салан нимӗҫ ячӗ — Гусарен (ним. Husaren). Вӑл шӑнкӑравлакан Дебофа колони православ гусарӗсемпе ҫыхӑннӑ[2].
Географи
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Ял Атӑл сӑртлӑхӗнчи вӑрман хирӗнче, Иловльӑн сулахай хӗрринче вырнаҫнӑ[3]. Тинӗс шайӗ ҫиӗнчи абсолютлӑ ҫӳллӗш — 188 метр[4][5].
Елшанкӑран облаҫ центрӗччен 120 ҫухрӑм тата район центрӗччен 46 ҫухрӑм. Салашӑн чи юнашар пысӑк хула ку 83 ҫухрӑм кӑнтӑралла вырнаҫнӑ Волгоград облаҫӗн Камышин хули. Чи юнашар чукунҫул станцийӗ — Атӑл чукун ҫулӗн Петров Вал - Сарӑту III чукунҫул лининче Каменка станцийӗ. Вӑл саларан 4 ҫухрӑм кӑнтӑралла Каменка салинче лартнӑ.
Вӑхӑт
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Сарӑту облаҫӗнчи пур ҫӗрте пек Елшанка та Самар вӑхӑчӗн сехет тӑрӑхне кӗрет. UTC-рен +4:00 сехет ҫине уйрӑмлать[6].
Кунҫул
[тӳрлет | кодне тӳрлет]1765 ҫулта Майнцран, Эльзасран тата Польшӑран 14 килйышсен пурнӑнса кайтарнине пула Гусарен колонийӗ никӗсленӗ. 1774 ҫулта Пӑкачав ҫыннисем салана ҫаратса пӗтернӗ. 1830 ҫулта Францозентен (урӑх ят Россоши) колонинчен колоние темиҫе католик килйышӗ ҫитнӗ. Ҫав вӑхӑтра колони Сарӑту кӗпӗрнин Камышин уесӗнчи Каменка колонист округӗн (1871 ҫултан Каменка вулӑсӗ) йышне кӗнӗ[2].
1859 ҫулта тимӗр витнӗ чиркӳ тунӑ. Малтан чиркӳ Каменка деканатне (чиркӳ округӗ), унтан 1865 ҫултан Гусарен деканатне кӗнӗ. Салара католиксем кӑна мар тата православ грекӗсем пурӑннӑ.
1862 ҫулта колонире 104 хуҫалӑх, Рим-Католик чиркӗвӗ, шкул, сарпинка фабрики, ҫу савучӗ тата 7 арман[2].
XIX ӗмӗрӗн иккӗмӗш ҫурринче колонирен ҫынсем тухма пуҫланӑ. 1871 ҫулта Самар кӗпӗрнине 15 ҫын, 1876 ҫулта Бразилие 5 килйыш, 1886 ҫулта тата 5 килйыш тухнӑ. 1886 ҫулта Елшанкӑра: 9 савут, пӗр хӗпах тата 3 лавкка пулнӑ. 1984 ҫулта салара 188 хуҫалӑх пулнӑ. 1920-мӗш ҫулсен пуҫламӑшӗнче Атӑл тӑрӑхӗнчи выҫлӑха пула салан пурӑнан халӑхӗ питӗ сахалланнӑ: 1921 ҫулта 88 ҫын ҫуралнӑ тата 191 вилнӗ. 1920-мӗшсенче Гусарен ял канашӗ йӗркеленӗ[2].
1941 ҫулта Атӑл Нимӗҫӗсен АССР пӑрахӑҫланине пула салан пур нимӗҫ пурӑнан халӑхӗ Ҫӗпӗрпе Казахстана депортациленӗ[2].
Халӑх
[тӳрлет | кодне тӳрлет]| 1765[7] | 1767[7] | 1773[7] | 1788[7] | 1798[7] | 1816[7] | 1834[7] | 1850[7] | 1859[7] | 1883[7] | 1897[7] | 1905[7] | 1911[7] | 1920[7] | 1922[7] | 1926[7] | 1931[7] | 1987[8] | 2002[9] |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 39 | 95 | 123 | 137 | 195 | 261 | 635 | 1051 | 1188 | 1426 | 1516 | 1858 | 2179 | 1988 | 1417 | 1616 | 1814 | ≈390 | 314 |
| Халăх йышĕ | |
|---|---|
| 2002[10] | 2010[11] |
| 318 | ↘257 |
Асӑрхавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- ↑ Козинец С.Б. Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ. — Сарӑту: "Саратовский справочник", 2015. — ISBN 978-5-91879-282-7
- 1 2 3 4 5 Елшанка (Гуссарен) — История поселения.
- ↑ Топографическая карта Европейской России.
- ↑ Елшанка (Красноармейский район) | Фото Планета.
- ↑ Почвенная карта России.
- ↑ Федеральный закон от 03.06.2011 № 107-ФЗ «Об исчислении времени», статья 5
- 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 Архивированная копия.
- ↑ Топографические карты СССР M-38 (Б) 1:100000. Саратовская и Волгоградская области.
- ↑ SUPER WEB 2 Всероссийская перепись населения 2002 года. çăлкуçран архивланă 15 Авӑн уйӑхӗн 2015. Тĕрĕсленĕ 10 Утӑ уйӑхӗн 2017.
- ↑ Коряков Ю. Б. Этно-языковой состав населённых пунктов России. — 2016.2020 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ.
- ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность и размещение населения Саратовской области. çăлкуçран архивланă 6 Утӑ уйӑхӗн 2014. Тĕрĕсленĕ 6 Утӑ уйӑхӗн 2014.
Вуламалли
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Коряков Ю.Б. База данных «Этно-языковой состав населённых пунктов России».
- Козинец С.Б. Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ
Каҫӑсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Численность и размещение населения Саратовской области. Статистический сборник. 2012 2021 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 8-мӗшӗнче архивланӑ.
- Атӑл Нимӗҫӗсем. Гусарен2013 ҫулхи Ака уйӑхӗн 29-мӗшӗнче архивланӑ.
- Ельшанка // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
Красноармейск районӗнчи пурӑнан вырӑнсем |
||
|---|---|---|
Анатри Банновка • Ахмат • Белогорское • Бобровка станци патӗнчи поселокӗ • Бобровка сали • Ваулино • Высокое • Гвардейское • Гусево • Даниловка • Дубовка • Елшанка • Золотое • Каменка • Каменский • Карамыш сали • Карамыш станци патӗнчи поселокӗ • Карамышевка • Кивӗ Топовка • Клубково • Ключи • Кубасово • Луганское • Луговое • Меловое • Мордово • Некрасово • Паницкая • Первомайское • Пряхино • Ревино • Рогаткино • Россоша • Садовое • Сосновка • Сплавнуха • Суворово • Суворовский • Трубино • Усть-Золиха • Фомичев | ||