Мускав

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Мускав
Хула гербĕ
Coat of Arms of Moscow.svg
Патшалăх: Раççей
Регион: Федеративлă хула
Никĕсленĕ: 1147
Хула, çултан:
Халăх йышĕ, пин çын: 12 380 664 (2017)
Хула лаптăкĕ: 1 097,12 км2
Геогр. анлăхĕ: 55° 44′ ç. ш.
Геогр. вăрăмлăхĕ: 37° 33′ х.т.д.


Мускавăн Хĕрлĕ лапамĕ

Мускав (выр. Москва) — Раççей патшалăхĕн тĕп хули, Раççей Федерацин субъекчĕ, Мускав облаçĕн тĕп хули. Мускав юхан шывĕ çинче вырнаçнă. 1147 çулта Юрий Долгорукий никĕсленĕ, 1918 çултанпа Раççейĕн тĕп хули.[1]

Мускав, Вырӑс патшалӑхӗн, Раҫҫей империйӗн историллӗ тӗп хули (1728-1730 ҫулсенче), СССР историллӗ тӗп хули. Хула-герой. Мускавра Раҫҫей Федерацийӗн патшалӑх влаҫӗн федераци органӗсем (Конституциллӗ судсемсӗр пуҫне), ют ҫӗршыв патшалӑхӗсен элчелĕхĕсем, раҫҫей коммерци организацийӗсемпе пĕрлĕхӗсен нумайӑшӗн штаб-хваттерӗ пур.

Раҫҫейӗн хӗвеланӑҫ енче, Мускав юханшывӗ хӗрринче, Тухӑҫпа Европӑри тӳремлӗхĕ варринче, Окапа Атӑл шывӗ хушшинче вырнаҫнӑ. Федераци субъекчӗ пекех, Мускав Мускавпа Калуга облаҫӗсемпе чикӗленет.

Мускав — Раҫҫейри халӑх юратакан туризм центрӗ шутланать. Кремль, Хӗрлӗ лапам, Новодевичье мӑнастăрӗпе Вознесени Чиркӗвӗ Коломенскинче ЮНЕСКО пӗтӗм тӗнчери еткерӗн объекчӗсен йышне кӗреҫҫӗ. Çаплах вăл транспорт ҫыххи шутланать: хулара 6 аэропорт, 9 чугун ҫул вокзалĕ, 3 юханшыв порчĕ (Атлантика тата Ҫурҫӗрти Пӑрлӑ океансен бассейнӗсем ҫинчен ҫырмалли ҫыру пур). 1935 ҫултанпа Мускавра метрополитен ӗҫлет. Мускав — ҫӗршывӑн спорт центрӗ. 1980 ҫулта Мускавра XXII ҫуллахи Олимп вӑййисем иртнӗ, 2018 ҫулта вара футбол чемпионачӗн хуҫисенчен пӗри пулса тӑнӑ.

Мускав 10 тăрăхран тытăнса тăрать:

1992 çулччен Мускав районсене пайланнă. Халь тăрăхсемпемпе управăсенчен тытăнса тăрать.

Мускав пуçлăхĕ — Сергей Собянин.

Администрациллĕ пайлану[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Msk all districts.svg

Мускаври вĕренӳ аслă шкулĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Истори[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пурăнан халăх[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хăш халăхне палăртнисем Халăх йышĕ, çын (2010 çул)[2][3] Процент
Вырăс 9 930 410 86,33%
Украин 154 104 1,34%
Тутар 149 043 1,30%
Эрмен 106 466 0,93%
Азербайджан 57 123 0,50%
Еврей 53 145 0,46%
Белорус 39 225 0,34%
Грузин 38 934 0,34%
...
Чăваш 14 313 0,12%
Халăхне кăтартман 668 409 5,81%

Мускаври коммуникаци[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Шаблон:Мускаври аэропортсем

Мускаври чăваш наци-культура автономийĕ[4][тӳрлет | кодне тӳрлет]

2000 çулхи кăрлачăн 16-мĕшĕнче йĕркеленĕ.

Адрес: 109017, Мускав, Большая Ордынка ур., 46 çурт , 1 пӳрт.

Ертӳçи: Григорьев Анатолий Иванович.

Автономи Акатуй уявне ирттерет.

Мускаври чăваш культура пĕрлĕхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Мускаври чăваш хорĕ «Туслăх» (халĕ «Атăл»)
  • ачасен ташă ушкăнĕ «Шăнкăрав»
  • вырсарникун чăваш шкулĕ

Ертӳçи: Смирнова Лира Петровна

Тетĕшĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Паллă çынсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Ӳкерчĕк:850 лет Москве. Мар лист 1997 10 марок.jpg
Мускава 850 çул. Раççей марккă листи. 1997

Çав. пекех[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]