Контент патне куҫ

Оркино (Сарӑту облаҫӗ)

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Оркино пӑхӑр.
Сала
Оркино
ПатшалăхРаççей
Федераци субъекчĕСарӑту облаҫӗ
Муниципаллӑ районПетровск
Муниципаллӑ йӗркеленӳНовозахаркино
Никĕсленĕ1712
Малтанхи ятсемКочугуры, Рождественское
Пурăнан вырăн Сала
Почтă индексĕ412536
ОКАТО кочĕ63 235 850 001

Оркино — Сарӑту облаҫӗн (РФ) Петровск районӗнчи Новозахаркино муниципаллӑ йĕркеленӗвӗнче вырнаҫнӑ сала, ӑҫта пысӑк ирҫе диаспори пурӑнать.

Петровск хулинчен тӳрӗ ҫулпа 29 ҫухрӑм кӑнтӑр-тухӑҫалла вырнаҫнӑ. Сала Чардым (ҫӳлти юхнинче Сокурка пек паллӑ) юханшывӗ хӗрринче ларать. Оркинӑпа юнашар ялсем: Вишнёвое, Мокрое (Сарӑту облаҫӗ), Хӗрлӗ Речка, Беседка, Козий Лоб, Озерки.

1712 ҫулта салана пӗрремӗш 110 ҫын пурӑнма килнӗ, ку ҫул никӗсленӗвӗн официаллӑ ҫулӗ шутланать[1]. Никӗслени хыҫҫӑн сала пӗрремӗш ячӗ Кучугуры (чӑвашла куҫарсан: хӑйӑр пӗчӗк тӑвӗ) пулнӑ. Пӗрремӗш никӗслекен 45 ҫуллӑ Орка Костанов (унӑнтан пурӑнан вырӑнӑн хальхи ячӗ те тухнӑ)[2]. 1745—1750 ҫулсенче православ пупӗ Андрей Антипов вырӑнти мордвана хрестленӗ[3]. 1748 ҫулта салана Пенза уесӗнчи Мачим, Ишим, Садовка ирҫе ялӗсенчен тата Лох вырӑс ялӗнчен тата Ҫӗпӗртен килнӗ хресченсем пурӑнма килнӗ[4]. 1752 ҫулта салара православ чиркӗвӗ тунӑ, вӑл Христов Чӗрӗлӗвӗ хисеплесе тӑнӑ, 1754 ҫулта чиркӗвӗн чул ҫурчӗ тунӑ. Ку чиркӳ ячӗ тӑрӑх (Христос Раштавӗ) сала унӑн тепӗр ят илнӗ — Рождественское. 1859 ҫулта салара 383 кил хуҫалӑхӗпе 2986 ҫын пурӑннӑ[3]. 1910 ҫулта Оркинӑра 7314 ҫын пурӑннӑ[4]. 1923 ҫулччен Оркино сали Сарӑту кӗпӗрнин Сарӑту уесӗ йышӗнче пулнӑ, анчах ҫак ҫулта Оркинӑпа Озерки тата Гремячинка вуласӗсем Петровск уесне кӗнӗ[3]. 2017 ҫулта Сарӑту облаҫӗн кӗпӗрнаттӑрӗ Валерий Радаев салана пулни хыҫҫӑн Оркинӑна аталанма каласа чӗннӗ: Кӑсӑклӑ сала, чаплӑ ҫынсем. Оркино чечекленмелле курас килет. Ҫӗнетсе тунӑ автоҫул - ҫакна пӗрремӗш утӑм. Аван ҫул пулсан салара пурнӑҫ пулӗ, - каланӑ кӗпӗрнаттӑр[5]. Кун хыҫҫӑн вырӑнти культура ҫуртӗнчен мордва культурин Центрӗ хурса тунӑ[6].

1990-мӗш ҫулсенче салара православ чиркӗвӗ тепре тунӑ, совет тапхӑрӗнче унӑн ҫуртӗнче колхоз склачӗ пулнӑ. Петровск районӗ Сарӑту облаҫӗнчи мордва халӑхӗсен центрӗ шутланӑран 2017 ҫулта Оркино ял культура ҫуртӗнче Мордва культурин центрӗ уҫнӑ[7].

Оркино шкулӗн вӗрентӳҫи Кузнецова Вера Петровна Оркино ҫинчен юрӑ ҫырнӑ[3]:

Средь равниной Саратовской области
Есть село, все в сиянии гор.
Здесь потомки живут вольной вольности
Предки с Разиным брали топор.
Здесь веками с нуждой вел сражение
Терпеливый мордовский народ…
…Здесь природа сама сходна с песнею
Вот лесистый запев, косогор
И леса, словно хор, стеной тесною
Загляделись в небесный простор.

Халӑх йышӗ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Халăх йышĕ
2002[8]2010[9]
824↘729

Пӗтӗм Раҫҫей халӑх ҫырса тухӑвӗпе Оркинӑра малалла халӑхсем пурӑннӑ:

Асӑрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ↑ Об утверждении реестра административно-территориального деления Саратовской области (с изменениями на 5 февраля 2025 года), Постановление Правительства Саратовской области от 29 октября 2015 года №545-П. docs.cntd.ru. Тĕрĕсленĕ 13 Чӳк уйӑхӗн 2020.
  2. ↑ Козинец С.Б. Сарӑту облаҫӗн топонимиллӗ сӑмахсарӗ. — Сарӑту: "Саратовский справочник", 2015. — ISBN 978-5-91879-282-7
  3. 1 2 3 4 Петровск Саратовский. Село Оркино. (Великий народ великой страны).
  4. 1 2 И. Козловский Оркино – село в Петровском районе (2011).
  5. ↑ выр. «Интересное село, замечательные люди. Хочется, чтобы Оркино процветало. Отремонтированная дорога - первый шаг к этому. Будет хорошая дорога - будет и жизнь в селе»
  6. ↑ Село Оркино станет центром мордовской культуры в Саратовской области
  7. ↑ Оркино - еще одно особенное село, центр мордовской культуры
  8. ↑ Коряков Ю. Б. Этно-языковой состав населённых пунктов России. — 2016.2020 ҫулхи Чӳк уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ.
  9. ↑ Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность и размещение населения Саратовской области. çăлкуçран архивланă 6 Утӑ уйӑхӗн 2014. Тĕрĕсленĕ 6 Утӑ уйӑхӗн 2014.
«https://cv.wikipedia.org/w/index.php?title=Оркино_(Сарӑту_облаҫӗ)&oldid=852743» ҫӑл куҫ