Контент патне куҫ

Перчаткин Борис Георгиевич

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Борис Георгиевич Перчаткин (1946 çулхи утă уйăхĕн 1-мĕшĕнче çуралнă) — совет тата американ элтепе хӳтĕлевçи, 1970-мĕш çулсен вĕçĕнче тата 1980-мĕш çулсен пуçламăшĕнче Находка хулинчи тĕн эмиграцийĕ юхăмĕн тĕп ертӳçисенчен пĕри[1]. 1989 çулта АПШ-ра «Лотенберг тӳрлетĕвне» (Lautenberg Amendment) йышăнмалли кампание ертсе пынă. Çак закон пĕр миллионран ытла совет тĕн пĕчĕклĕхĕсен пайташĕсене АПШ-на легаллă куçса кайма май парать[2].

Пуçламăш çулсем тата ĕненĕве килни

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Борис Перчаткин çар лётчикĕн çемьинче çуралнă. Унăн ачалăхĕнче ашшĕ çул-шур çинчи аваринче пĕтнĕ. Вунпĕр çултан амăшĕ тепĕр çар çыннипе качча кайнă. 1953 çулта унăн пăхса үстерекен ашшĕне бунт вăхăтĕнче хушнă пăхăнманшăн хупса хунă та 25 çуллăх Воркута лагерьне янă[1].

16 çулта Перчаткин Находка хулинчи пятидесятниксен общинине тупнă та христианлăха йышăннă. Çакăн хыççăн вăл СССР-ти ĕненекенсене хĕсни пирки информаци пухса ют çулçӳревçĕсене тата журналистсене парама пуçланă[3].

Эмиграци юхăмĕ тата диссидентсемпе çыхăну

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1976 çулта Перчаткин тата унăн юлташĕсем Московра Московири Хельсинки ушкăнĕпе (МХУ) çыхăну туса хураççĕ[1]. МХУ элчи Л. В. Воронина Находкана килнĕ, унта Перчаткин ăна христиансене хĕсни пирки документсене парса ярать[1]. Вăл çавăн пекех ПНО, Тĕнчери Чиркӳсен канашĕ (WCC) тата Хельсинки килĕшĕвĕсене алă пусна патшалăхсене çырусем ярать[4].

1977 çулта Николай Горетипе пĕрле тытса хупнă диссидентсене — Александр Гинзбург, Юрий Орлов тата Анатолий Щаранский — хӳтĕлет[1].

1978 çулхи раштавăн 20-мĕшĕнче вăл АПШ Президенчĕ пĕрле Джимми Картер ятне Тĕн ирĕклĕхĕ пирки Янă çул телеграмми ярать[1][4][5].

1979 çулта эмиграцие каяс кăмăллă ĕненекенсен центрне йĕркелет. 1980 çулта Совет пятидесятник чиркĕвĕсен канашĕн эмиграци секретарĕ пулма хатĕрленет[1]. 1979 çул вĕçĕнче АПШ Конгрессĕ тата хĕвел анăç патшалăхсен правительствисем ятне совет тĕн законĕсем пирки заявление çырать[1].

Хĕсни тата арессем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Эмиграци комитетĕнчи чи активлă çын пулнăран, совет влаçĕсем унпа унăн çемйине карланă статьисемпе местнă хаçатсенче прессинг тума пуçлаççĕ («Hypocrite wholesale and retail», «Convictions of convenience», «Before it’s too late»)[1].

1980 çулхи çурлан 21-мĕшĕнче Перчаткина Находкара арестлеççĕ[1]. 1981 çулхи пуш уйăхĕнче РСФСР УК 190.1 статйипе (совет стройне ятлани) 2 çуллăх лагерь тивĕçтереççĕ[6]. «Америка сасси» радио хăбарланипе, следстви вăхăтĕнче ăна психотроплă япаласем (нейролептиксем) укол туса пăсарнă[1].

1982 çулхи çурла уйăхĕнче ирĕке тухсан, вăл хăйĕн ĕçне малалла пăрахмайт. 1983 çулхи нарăс уйăхĕнче ăна виçесĕр çивĕч пăшал тытса ӳренипе (218.2 статья) каллех арестлеççĕ та 1,5 çуллăх хупаççĕ[1].

АПШ-на эмиграци тата Лотенберг тӳрлетĕвĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1987 çулта АПШ Конгрессĕ валли «СССР-ти тĕн лару-рару» доклад хатĕрлет. Ăна АПШ Государство секретарĕ Джордж Шульц тата АПШ Аслă сучĕн председателĕ Уильям Ренквист тĕлпулу валли йăхăраççĕ[2]. 1988 çулхи çу уйăхĕнче АПШ Президенчĕ Рональд Рейган Москова саммита килнĕ чухне вăл Пĕрремĕш ледипе Нэнси Рейганпа тĕлпулать[7].

1988 çулхи утă уйăхĕн 26-мĕшĕнче Перчаткин çемйипе пĕрле АПШ-на эмиграцие тухса катать[7][1]. 1988 çулхи çурлан 4-мĕшĕнче АПШ Конгрессĕнче доклад туса калаçать[7][1][8]. Нью-Джерси сенаторĕпе Фрэнк Лаутенбергпа пĕрле ĕçлесе, 1989 çулта «Лотенберг тӳрлетĕвне» йышăнма пулăшать[7][3]. Çак закон пĕрремĕш 10 çулта 350 пин ытла тĕн беженецĕпе, 2010 çул тĕлне 1 миллион ытла çынна АПШ-на вырнаçма май парать[2].

АПШ-ри ĕç-хĕлĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

АПШ-ра Перчаткин ARRC (American-Russian Relief Committee) элтепе хӳтĕлев организацийĕ йĕркелет[1][2][9].

2025 çулта Перчаткинпа унăн юлташĕсем АПШ Государство департаментне тата Тĕнчери тĕн ирĕклĕх комиссине (USCIRF) Украина тата РФ-ри пацифист христиансене хĕсни, вăйпа мобилизаци туни тата альтернатива çар хĕсметне паманни пирки показанисем параççĕ, U4U программа шакĕнче ун валли квота хума ыйтаççĕ[10].

Паллă совет диссиденчĕ Андрей Сахаров 1981 çулхи «Ăсчахсен яваплăхĕ» документĕнче Борис Перчаткин ятне асăнать[11].

  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 Островская, О. П. (2017). «Судьбы участников эмиграционного движения пятидесятников на дальнем востоке в 1970-1980-х гг.» (ru). Владивосток – точка возвращения: прошлое и настоящее русской эмиграции: 65—70.
  2. 1 2 3 4 Романович, Михаил Правозащитник, Борис Перчаткин, смертельно болен (выр.) (2023-09-26).
  3. 1 2 Семёнова, Виктория Борис Перчаткин — о том, как помогал верующим из СССР попасть в США (выр.) (2020-01-03).
  4. 1 2 Он спас 1 млн человек. Сегодня они не могут собрать ему на операцию. Как же так? (выр.) (2023-09-26).
  5. Андрей Дементьев (2011). «АВЕН-ЕЗЕР. Евангельское движение в Приморье 1898-1990 годы» (ru). Русский остров: 213.
  6. Chronology of Soviet Dissidence: January 1970 through December 1982
  7. 1 2 3 4 Гура, В. О. (2018). «Історія та есхатологічні мотиви релігійної еміграції пізніх протестантів із СРСР 1987–2017 рр.» (uk). Гілея: науковий вісник (135): 171—175. ISSN 2076-1554.
  8. Foto - Boris Perchatkin (выр.) (2023-09-26).
  9. United States Congress Commission on Security and Cooperation in Europe (2007). «Unregistered Religious Groups in Russia: Hearing Before the Commission on Security and Cooperation in Europe» (en). U.S. Government Printing Office.
  10. SlavicSac В США обсуждают защиту христиан из Украины и России (выр.) (2025-07-15).
  11. Сахаров. Ответственность учёных (выр.).

Тулашри каçăсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]