Проспер Мериме
Курӑнакан калӑплав
«Мериме» ыйтни кунта куçать; çавăн пекех урăх пĕлтерĕшсене пăхăр.
| Проспер Мериме | |
| фр. Prosper Mérimée | |
| | |
| Çуралнă вăхăт: | 1803, авăн, 28 |
|---|---|
| Вилнĕ вăхăт: | 1870, авăн, 23 |
| Ĕçлев тĕсĕ: |
прозăç драматург |
| Ĕçсен чĕлхи: | франс |
| Чыславсем: | Шаблон:Хисеплĕ леион орденĕн аслă офицерĕ |
Проспе́р Мериме́ (фр. Prosper Mérimée; 28.9.1803, Париж — 23.9.1870, Канны) — XIX ĕмĕрти франс çыравçи тата тăлмачĕ, Францири новелла ăстисенчен пĕри, историк, этнограф тата археолог[1][2] [3][4].
Биографи
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Проспер Мериме 1803 çулхи авăнăн 28-мĕшĕнче Жан Франсуа Леонор Мериме химик тата чĕрçыравçă килйышĕнче çуралнă. Унăн амăшĕ Анна-Луиза Моро те ӳнер ĕçĕпе хăтланнă[5].
Литературăри ĕçĕ-хĕлĕ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Хайлавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Роман
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- 1829 — «Хроника царствования Карла IX» (Chronique du règne de Charles IX)
Новеллăсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- 1829 — «Маттео Фальконе» (Mateo Falcone)
- 1829 — «Таманго» (Tamango)
- 1829 — «Видение Карла XI» (Vision de Charles XI)
- 1829 — «Взятие редута» (L’enlèvement de la redoute)
- 1829 — «Федериго» (Federigo)
- 1830 — «Партия в триктрак» (La partie de trictrac)
- 1830 — «Этрусская ваза» (Le vase étrusque)
- 1832 — «Письма из Испании» (Lettres d’Espagne)
- 1833 — «Двойная ошибка» (La double méprise)
- 1834 — «Души чистилища» (Les âmes du Purgatoire)
- 1837 — «Венера Илльская» (La Vénus d’Ille)
- 1840 — «Коломба» (Colomba),
- 1844 — «Арсена Гийо» (Arsène Guillot)
- 1844 — «Аббат Обен» (L’Abbé Aubain)
- 1845 — «Кармен» (Carmen)
- 1846 — «Переулок Госпожи Лукреции» (Il vicolo di madama Lucrezia)
- 1869 — «Локис» (Lokis)
- 1870 — «Джуман» (Djoûmane)
- 1871 — «Голубая комната» (Chambre bleue)
Пьесăсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- 1825 — «Театр Клары Газуль» (Théâtre de Clara Gazul), сборник пьес
- 1828 — «Жакерия» (La Jacquerie), историческая драма-хроника
- 1830 — «Недовольные» (Les Mécontents), пьеса
- 1832 — «Заколдованное ружье» (Le Fusil enchanté), пьеса
- 1850 — «Два наследства или Дон-Кихот» (Les deux héritages ou Don Quichotte), комедия
- 1853 — «Дебют авантюриста» (Débuts d’un aventurier), пьеса
Хайлавсене экранизациленисем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- «Кармен» (Carmen) — (реж. Артур Гилберт), Аслă Британи, 1907.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Джироламо Ло Савио), Итали, 1909.
- «Сигаретница из Севильи» (The Cigarette Maker of Seville), АПШ, 1910.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Сесил Демилль), АПШ, 1915.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Чарли Чаплин), АПШ, 1915.
- «Медвежья свадьба» — по пьесе А. Луначарского, созданной по мотивам новеллы «Локис», (Режиссёрсем: Владимир Гардин, Константин Эггерт), ССРП, 1925.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Жак Фейдер), Франци, 1926.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Лотта Райнигер), Германи, 1933.
- «Кармен» (The Loves of Carmen) (реж. Чарльз Видор) — АПШ 1948.
- «Вендетта» (Vendetta) — (реж. Мел Феррер), АПШ, 1950. По мотивам новеллы «Коломба».
- «Таманго» (Tamango) — (реж. Джон Берри), 1958.
- «Маттео Фальконе», ССРП, по мотивам одноимённый новеллы, 1960.
- «Венера Илльская» (La Vénus d’Ille), Бельги, 1962.
- «Локис» (Lokis) — по одноимённой новелле, реж. Януш Маевский, Польша, 1970.
- «Маттео Фальконе» (Mateo Falcone) — (реж. Ян Будкевич), Польша, 1971.
- «Зверь» (La Bete) — по мотивам новеллы «Локис», (реж. Валериан Боровчик), Франци, 1975.
- «Моя Кармен», телефильм-опера, СССР, 1976.
- «Кармен-сюита», реж. Феликс Слидовкер, сценарий, хореография Альберто Алонсо, музыка Жорж Бизе, Родион Щедрин, дирижёр Геннадий Рождественский, в ролях Майя Плисецкая, Александр Годунов, Виктор Барыкин, Сергей Радченко, ССРП. Телебалет в постановке Большого театра, 1978.
- «Венера Илльская» (La Venere D’Ille), Италия, 1979.
- «Кармен» (Carmen) — (реж. Карлос Саура), Испания, 1983.
- «Имя: Кармен» (фр. Prenom Carmen) — (реж. Жан-Люк Годар), Франция, 1983. По мотивам новеллы «Кармен» с реминисценциями мюзикла «Кармен Джонс», в основе которого лежит опера Жоржа Бизе с тем же названием.
- «Кармен» — вариация на тему, (реж. А. Хван), Раççей, 2003.
- «Кармен из Каеличе» (U-Carmen e-Khayelitsha) — (реж. Марк Дорнфорд-Мэй), КАР, 2005. Сюжет перенесён в XXI век, в один из самых бедных районов Кейптауна.
- «Коломба» (Colomba) — (реж. Лоран Жауи), Франци, 2005.
- «Маттео Фальконе» (Mateo Falcone) — (реж. Эрик Вюйяр / Eric Vuillard), Франци, 2008.
- «Кармен» (Carmen) — (Жак Малатье), Франци, 2011.
Асăрхавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- ↑ Є. Луняк. 5. 9. Історія України у Проспера Меріме. www.myslenedrevo.com.ua.
- ↑ Проспер Мериме — украиновед (выр.). Проспер Мериме — украиновед.
- ↑ Мериме П., Кумберленд Р Русская смута. — ОЛМА Медиа Групп, 2006. — ISBN 9785224053490
- ↑ История XIX века (1815-1847 гг.). Том 3. Часть 1. — Directmedia, 2014-08-22. — ISBN 9785446086160
- ↑ Anne-Louise Moreau.
Каçăсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Луков Вл. А. Мериме Проспер // Электронная энциклопедия «Мир Шекспира» [2010].
- Мериме, Проспер // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб.: 1890—1907.
- Краткая биография и библиография на сайте Французской академии.
- Biblioweb: Biografie, Bibliografie, Analyse.
- Биография. Проспер Мериме// Национальная библиотека Германии.
Категорисем:
- Пайăр çынсем, алфавитпа
- Çыравçăсем, алфавитпа
- Çыравçăсем пирки Викивулавăш каçисĕр статьясем
- Асамлӑ ISBN каҫӑсемпе усӑ куракан страницӑсем
- Францири эпистолографсем
- Францири аболиционистсем
- Александр Пушкина куçаракансем
- Франци академин пайташĕсем
- Гран-Жас çăвинче пытарнисем
- Генрих IV лицейĕнче вĕренсе тухнисем
- Проспер Мериме
- Авăнăн 28-мĕшĕнче çуралнисем
- 1803 çулта çуралнисем
- Авăнăн 23-мĕшĕнче вилнисем
- 1870 çулта вилнисем
- XIX ĕмĕрти франс çыравçисем
- XIX ĕмĕрти Франци драматургĕсем
- Романтизм çыравçисем
- Иккĕмĕш империн сенаторĕсем