Руç (халăх)

Руç (ав.-выр. и чирк.-слав. рѹсь, вăт.-грек. ‛ϱῶϛ, лат. Rhos, арап. ar-ros^[1], хал. выр. çаплах руссем) — вăтам ĕмерсенчи Тухăç Европăри патшалăхĕн — Руçĕнчи, хальхи историографире Киев Руçĕ ятлă, çӳлтешкине хăйĕн ятне панă халăх^[2] (е социумри/социаллă ушкăн),^[3]. Пĕрреллĕ хисепре руссене русин (ав.-выр. и чирк.-слав. рѹсинъ)^[4]^[5].

Генезис

Археологири тупнисем

Чĕлхе

Экономика

Генетикăри тĕпченисем

Асăрхавсем

Комментарисем

Çăлкуçсем

↑ Мельникова, Петрухин, 1989, с. 24—38
↑ Щавелев, 2024
↑ Рыдзевская Е. А. О роли варягов в Древней Руси 2019 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ. // Древняя Русь и Скандинавия в IX—XIV вв. — М. : Наука, 1978. — С. 128—142
↑ Ковалёв Г. Ф. История русских этнических названий. — Воронеж : Воронежский университет, 1982. — С. 47.
↑ Горский, 2004, с. 46

Литература

Каçăсем

History of Russia (акӑлч.). Encyclopædia Britannica.
Oleg (акӑлч.). Encyclopædia Britannica.
Rus (акӑлч.). Encyclopædia Britannica.
Viking people / Eastern Europe (акӑлч.). Encyclopædia Britannica.
Газо Вероник (Gazeau, Véronique) and Musin Alexandre Normannism and Anti-Normannism Wednesday, 24 March. Liberté pour l'histoire (2010).
Подборка публикаций.
«Ибн-Фадлан о русах (921—922 гг.)» — публикация по изданию: Крачковский А. П. Книга Ахмеда Ибн-Фадлана о его путешествии на Волгу в 921—922 гг.
Русь изначальная. ТВ-передача «Час истины» (2009-12-12). — Принимают участие А. Н. Сахаров и В. В. Фомин.
- Клейн Л. С. Лев Клейн отвечает на критику антинорманистов (2010-10-20). — [ответ на Русь изначальная. ТВ-передача «Час истины»].

[Мельникова,_Петрухин—1989——24—38-1] Мельникова, Петрухин, 1989, с. 24—38

[Щавелев—2024——-2] Щавелев, 2024

[3] Рыдзевская Е. А. О роли варягов в Древней Руси 2019 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 2-мӗшӗнче архивланӑ. // Древняя Русь и Скандинавия в IX—XIV вв. — М. : Наука, 1978. — С. 128—142

[4] Ковалёв Г. Ф. История русских этнических названий. — Воронеж : Воронежский университет, 1982. — С. 47.

[Горский—2004——46-5] Горский, 2004, с. 46

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

п • с • т Киев Руçĕ
Руç (халăх) · Рюрик · Рюриксем · Руç
Переломные события истори	Варягсене чĕнни · Руçе тĕне кĕртни · Кнеçсем Любечре пуçтарăнни · Монгол-тутар тапăнăвĕ

Çулçыравĕсенчи йăхсем	славян: шурă хорватсем · болоховсем · древлянсем · дреговичсем · дулебсем (волынянсем) · вятичсем · кривичсем · полянсем · радимичсем · северянсем · ильмен словенĕсем · тиверсем · уличсем; финн-укăрсем: веç · емь · ливсем · мерсем · мăкшăсем · мурăмсем · нарова · перĕм · печора · çармăссем · чудь заволочская; балти: голядь · литва · Латгалсем · зимигола · корç · ятвягсем

Кие тытăмçисем распада Древнерусского государства (1132)	Аскольд тата Дир · Олег Вещий · Игорь Рюрикович · Ольга · Святослав Игоревич · Ярополк Святославич · Аслă Улатимĕр · Святополк Окаянный · Ярослав Мудрый · Изяслав Ярославич · Всеслав Брячиславич · Святослав Ярославич · Всеволод Ярославич · Святополк Изяславич · Владимир Мономах · Аслă Мстислав

Паллă вăрçăсем тата çапăçусем	Походы Руси против Византии · Руссен каçпи харçисем · Святослав тухăçа харçăпа кайни · Вырăс-печенег вăрçисем · Вырăс-кăпчак вăрçисем · Руçре пĕр-пĕринпе вăрçинисем · Калка çинче çапăçни · Сити шывĕ çинче çапăçни

Тĕпри кнеçлĕхсем , XII—XIII ĕмĕрсем	Улатимĕр-Суздаль · Галич-Волынь · Киев · Мурăм · Новгород çĕрĕ · Новгород-Север · Переяслав · Полоцк · Рязанское · Смулен · Туров · Чернигов

Пĕрлĕх	Славянсен халăх тĕнĕ · Икĕ тĕне тытни · Руçри христианлăх · Вече · Дружина · Руçре астула парса хăварни

Ремеслăсем тата экономика	Авалхи Руçри укçа-тенкĕ · Ремёсла в Древней Руси · Авалхи Руçри суту-илӳ · Древнерусское лицевое шитьё

Культура	Авалхи вырăс фольклорĕ · Сăваплă Руç · Русская иконопись

Литература	Вырăс çулçыравĕсем · Русская Правда · Слово о законе и благодати · Повесть временных лет · Поучение Владимира Мономаха · Слово о полку Игореве · Даниил Заточник кĕлтуни · Слово о погибели Русской земли

Зодчество	Список древнерусских архитектурных сооружений домонгольского периода · Авалхи Руçри хĕреслĕ-куполлă храмсем · Авалхи Руçри карман çурт-йĕрĕсем

п • с • т Руç
Политика/хронологи енĕпе пайланни	Новгород • Киев • Галица-Волынь • Улатимĕр • Мускав • Литва • Поляк

Географи/этнографи енĕпе пайланни	Çурçĕр-Анăç • Çурçĕр-Тухăç (колонизаци) • Анăç • Кăнтăр-Анăç • Мăн • Кĕçĕн • Шурă • Хура • Червонная (Холмская) • Çĕнĕ • Карпат (Пряшевская)

Аталану этапĕсем	Руçе тĕне кĕртни • Руç политикăпа арканни • вырăс кнеçлĕхĕсем • Руçе пĕрлештерни

Юркăнсемпе вăрçни	вырăс-печенег вăрçисем • вырăс-кăпчак вăрçисем • монгольское нашествие на Русь • крымско-ногайские набеги на Русь

Этимологи тата лексика	название Руси • «всея Руси» • Святая Русь • Россия • Рутения

Çыхăннă этнонимсем	руссем • авалхи вырăс халăхлăхĕ/русичсем • русинсем (тахçанхи этноним) • мăн вырăссем • беларуссем • малороссем • вырăссем • раççеянсем • карпат русинĕсем • паннон русинĕсем

Пĕрлехи вырăс никĕсĕн пĕрпеклĕхĕсем	малороссийская идентичность • западнорусизм • триединый русский народ