Стехиометрилле танлашу

Рихтер, Иеремия Беньямин (Jeremias Benjamin Richter, 1762-1807), стехиометри никĕслевçи

Стехиометрилле танлашу — химилле танлашу, вăл химилле реакцири реагентсен тата продуктсен шутлавлăхла шайлашулăхне кăтартать.

Ансат тĕслĕх — шывамăш çуннин танлашăвĕ:

2Н₂ + O₂ → 2Н₂O.

Шывамăшăн икĕ молекули йӳçамăшăн пĕр молекулипе химилле реаакцие кĕрет те, вара шывăн икĕ молекули пулать.

Химилле реакцин стехиометрилле танлашăвĕн пĕтĕмĕшле курăмĕ:

$n_{1}X_{1}+n_{2}X_{2}+...+n_{p}X_{p}=m_{1}Y_{1}+m_{2}Y_{2}+...+m_{q}Y_{q},$

кунти натураллă $n_{1}...n_{p}$ тата $m_{1}...m_{q}$ хисепсене стехиометрилле коэффициентсем теççĕ. Ку çырав $X_{1}$ реагентăн $n_{1}$ чухлĕ молекули, $X_{2}$ реагентăн $n_{2}$ чухлĕ молекули, …, $X_{p}$ реагентăн $n_{p}$ чухлĕ молекули, реакцие кĕрсе, $Y_{1}$ япалалăхăн $m_{1}$ чухлĕ молекулине, $Y_{2}$ япалалăхăн $m_{2}$ чухлĕ молекулине, …, $Y_{q}$ япалалăхăн $m_{q}$ чухлĕ молекулине тунине кăтартса парать.

Енчен те химилле танлашура коэффициентсене тупса лартса тухман пулсан, вăл танлашу — стехиометрилле мар, лартса тухсан — стехиометрилле.

Çавăн пекех

• Химилле танлашу
• Стехиометри

Литература

• Глосарій термінів з хімії // Й. Опейда, О. Швайка. Ін-т фізико-органічної хімії та вуглехімії ім. Л. М. Литвиненка НАН України, Донецький національний університет. — Донецьк: Вебер, 2008. — 758 с. — ISBN 978-966-335-206-0