Суперпозици принципĕ

Anas platyrhynchos with ducklings reflecting water

Translational motion + Rotational Motion => Rolling Motion

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Суперпозици принципĕ (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Суперпозици (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.

Суперпози́ци принципĕ — пăхăнманлăхлă темиçе вăйăмăн результатла эффекчĕ темиçе уйрăм вăйăмăн эффекчĕсем хушăннипе пулать. Линилле танлăхсемпе çырса кăтартакан тытăмсемпе уйсен тĕлĕшпе чăна килет. Линилле мар тытăмсемпе уйсенче — апла мар.

классикăлла физикăн чылай уйрăмĕсенче пĕлтерĕшлĕ: механикăра, сулланусемпе хумсен теорийĕнче, физикăлла уйсен теорийĕнче.

Суперпозици принципĕ классикăлла механикăра

Механикăра суперпозици принципĕ — оппăт çине таянса тупнă постулат: ĕскере тивекен вăйсем пĕр-пĕрин тĕлĕшпе пăхăнманлăхлă. Ĕнтĕ вăйсен ак çак суммин

${\vec {F}}={\vec {F}}_{1}+{\vec {F}}_{2}+\ldots$

çавăн чухне çеç физикăлла пĕлтерĕш (тупсăм) пур, хăçан суперпозици принципĕ вăйра тăарать; вăл принципсăр çав суммăн пĕлтерĕш çук.

Хăартлану, хăвăртлăх, радиус-вектор тĕлĕшпе те çаплах шутласа каяс пулать.

Суперпозици принципĕ квантла механикăра

James-Clerk-Maxwell-1831-1879

Суперпозици принципĕ электродинамикăра

Енчен те (классикăлла) механикăра суперпозици принципĕ постулат пекех пулсан, электродинамикăра вара апла мар. Унта вăл Максвелл танлăхĕсенчен тухса тăрать.

Сăмахран, электростатикара суперпозици принципĕ Максвелл танлăхĕсем вакуумра линилле пулнинчен килет. Шăпах çавăнпа ĕнтĕ электростатикăлла хире-хирĕç вăйăмăн пĕтĕмĕшле потенциалла энергине каплмсен кашни мăшăрĕн потенциалла энергине шутланă май тупма пулать.

Суперпозици принципне кура, электро(${\vec {E}}$) тата магнитла (${\vec {B}}$) уйсен темиçе çăлкуçне çавсен сумми пек шутлаççĕ:

${\vec {E}}({\vec {r}})={\vec {E}}_{1}({\vec {r}})+{\vec {E}}_{2}({\vec {r}})+\ldots$

${\vec {B}}({\vec {r}})={\vec {B}}_{1}({\vec {r}})+{\vec {B}}_{2}({\vec {r}})+\ldots$,

кунта ${\vec {r}}$ радиус-вектор уй шутлавланакан пăнчăна кăтартатаь, аялти индекс çăлкуçсене номерлесе тухать.

Вакуумсăр пуçне, суперпозици принципĕ уйсенчен килмен диэлектрикла ($\varepsilon$) тата магнитла ($\mu$) ветереслĕхсемлĕ тавралăхсенче пурнăçланать. Енчен те асăннă çыхăнусем пур пулсан, суперпозици принципĕ пăсăлать.

Çавăн пекех

• Хире-хирĕç вăйăм
• Виçĕ ĕскер тĕллевчĕкĕ

Вуламалли

• Haberman, Richard (2004). Applied Partial Differential Equations. Prentice Hall. ISBN 978-0-13-065243-0.
• Superposition of sound waves