Хаос теорийĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Хаос теорийĕ — математикăн хăшпĕр линилле мар динамикăлла тытăмсене, — хаос (динамикăлла хаос, детерминацилле хаос) вăйăмĕнче тăраканскерсене, — тишкерекен пайĕ. Кунашкал тытăма палăртакан модель детерминацилле пулсан та (сăлтавĕсем пуррине пелтерет çапла калани), мĕн пулса иртесси ăнсăртла пек курăнать. Кунашкал уйрăмлăхсене акцентлас шутпа, çак теорипе палăртакан пулăма çапла калаççĕ: динамикăлла хаосăн теорийĕ.

Çакнашкал тытăмсен тĕслĕхĕсем — атмосфера, турбулентлă юхăмсем, чĕре аритмийĕн хăшпĕр тĕсĕсем, биологилле популяцисем, çынсен пĕрлĕхĕ тата унăн айтытăмĕсем: экономикăлла, политикăлла, культурăлла, психологилле тата ытти системăсем. Ал айĕнче пур реккурентлă енсене анализ тунипе пĕрлех, кунта математикăлла модельсем ăсталани те кирлĕ.

Хаос теорийĕ математикăпа физикăна çыхăнтарать.

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]