Контент патне куҫ

Хусанта енпуç кантурĕ уçăлнă ятпа ирттернĕ чаплă пухура вуласа панă чăвашла сăвă

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Хусанта енпуç кантурĕ уçăлнă ятпа ирттернĕ чаплă пухура вуласа панă чăвашла сăвă[1], 1781-мĕш çулта чăвашла ăсталанă хайлав.

Сăввăн оригиналти ячĕ вырăсла, вăл халлĕхе паллă мар-ха.

Малтанхи хут Мускавра 1782-мĕш çулта, «Сочинения в прозе и стихах, на случай открытия Казанского наместничества, в публичном собрании на разных языках говоренные в тамошней семинарии декаабря 26 дня, 1781 г.» кĕнекере (с.40) кун çути курнă[2].

Оригинал (ум текст, çăлкуç)[3] Паянхи орфографипе «реконструкцилени»

(А. И. Мефодьев хатĕрленĕ[3])

Паянхи орфографипе «реконструкцилени»

(РЧЛн I томĕнчен илнĕ[4])

Вырăсла йĕркепĕрлĕх

(А. И. Мефодьев хатĕрленĕ[3])

Авал чошнѣ торе
аслѣ аттѣзяне
Пит хораться бачче
тюре сиррызене:
Эхаль сявах торень
сивлыж пала
Кулуг усле анне барать
синь пирень,
хоть тюрень,
Рабазер и вашле,
хош сявын сипзѣне
Тувза кѣзык хиберь
тюрдеть пирингонпе
Конда чась пить кибзе
тау тума сырѣ
Селем тюрезем ыд!
Лаих сяк ись бѣлѣ
Чоньба пить килезе,
торе сюр
худбадер.
Сюлнѣ пиринь телеин
Чиберне рабазыр.
Авал чухне торă
аслă аттесене
Пит хоратса пачĕ
тÿре çыррисене:
Э халь çавах торĕн
сывлăшпала
Кăлăх ĕçлĕ (?) анне парать
çĕн пирĕн, хоть тÿрĕн (?)
Равасăр-и вашле (?),
хош çавăн çипсене (?)
Тăвса кăсăк
хĕпĕртеттерет
пирĕн кунпе
Конта час пит кĕпçе
тау (?) тума çырĕ.
Селĕм тÿресем ыт!
Лайăх çак ĕçпеле
Чунпа пит кĕлесе,
торĕ çур хутпатĕр (?).
Çÿлнĕ пирĕн пирĕн телейĕн
Чиперне равасăр.
Авал чухне тÿре
аслă аттесене
Пит хăартаса пачĕ
тÿре çыррисене
Э халь çавах
тÿрен сывлашĕпеле
Кăлăх аслă анне парать
çĕн хут пире
Ăравасăр, йăвашлă
хăш çавăн çынсене
Тăвса кăсăк,
хĕпĕрттертет пирĕн чонне
Конта час пит килсе
таву тума сире,
Селĕм тÿресем
ыт лайăх çак ĕçпеле
Чонпа пит кĕлесе
тÿре çĕр хут патăр
Çÿлти тÿрен телейĕн
чиперне ăравасăр.
В старину правитель
нашим дедам,
Угрожая, прививал
свои наставления.
Несмотря на это,
сейчас в согласии с духом
Вновь великая мать
вручает нам новый документ.
Это рождает интерес,
воодушевляет наши души.
Прийти сюда почаще
и отблагодарить Вас -
Милые приятели,
это очень приятно.
Бог пусть даст от души
сотни раз счастья,
Безмерную красоту
мира небесного.

Тапăлсенчи сăвăлла текстсене картлаçкалатса çырнине вырнаçтару тĕллевĕсемпе тунă, мал çăлкуçра вăл япала çук.

Тата ытти çакнашкал сăвăсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

XVIII ĕмĕрте пĕрремĕш хут тата XX ĕмĕрте çĕнĕрен пичетленнисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. Хусанта крешшĕн шкулĕнче вĕренекен чăваш ачисен ячĕпе II Кĕтерне патшана халалласа çырнă чăвашла сăвă (1767)
  2. Крешшĕн шкулĕпе семинари çурчĕсене юсама укçа тупса панăшăн Хусан элхерейне Амвросие халлласа çырнă сăвă (1795)

XVIII ĕмĕрте çеç, ахăртнех, пичетленнисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. II Кĕтерне патшана ларнăранпа çирĕм çул çитнĕ май çырнă ода (1787)
  2. Амвросий архиепископа халалланă ода (1787)

Алçыру халлĕн упранаканнисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. Чулхулари тĕн семинарийĕнче вĕренÿ çулĕ вĕçленнĕ ятпа ирттернĕ уявра калама çырнă сăвă (1788)[5]

Вуламаалли

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. РЧЛн I, с.86, с.424.
  2. РЧЛн I, с.424-425.
  3. 1 2 3 Мефодьев, А. И. Чувашская детская литература. Часть 1 : истоки, возникновение, формирование / А. И. Мефодьев. - Чебоксары : Чуваш. гос. пед. ун-т, 2008. — 13 с.
  4. РЧЛн I, с.86.
  5. Чулхула облаçĕн патшалăх тĕп архивĕ, 2013 ф. 602 оп. 1450-мĕш ĕç, 7-8 лл.