Хӳме

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Хӳме (пĕлтерĕшсем).
Кирпĕчрен купаланă хӳме

Хӳме́ — пӳлĕме таврари уçлăхран е юнашар пӳлĕмрен уйăракан вертикаллĕ карталакан конструкци.

Çурт хӳми — çурта тытса тăран тата (е) карталакан элемент. Конструкцилле тулаш хӳмесем пĕр сийлĕ е кăткăс конструкциллĕ пулаççĕ.

Хӳме конструкцин кирлĕ пайĕ температурăна тата пусарăва тытакан çĕвĕ шутланать.

"Урлăм" неологизм пирки[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Чăваш чĕлхинче "урлав" сăмах пур[1]. Анчах та вăл сăмах "стена" тенине те, "хÿме" тенине те пĕлтермест. Çапла вара çав меслетпех "стена" валли неологизм ăсталас ыйту тухса тăрать. "Урлăм" неологизмăн пулăвĕ ак çакнашкал: Урлăм=Урла+Ăм=Урл(а)+Ăм. Енчен те Урлăм=Урлă+Ăм=Урл(ă)+Ăм пек ăнлантарсан, çакă йăнăш пулать, мĕншĕн тесен -ăм аффикс паллă ячĕ çумне çыпçанмасть. Вăл глагол çумне çеç çыпçăнма пултарать. Урла- тени шăпах глагол пулать те ĕнтĕ: Урла=Ур+Ла. Урла=Ур+Ла=Урлă+Ла. Мĕн-ха вăл "Ур"? Вăл вырăсла "ров" текен япала[2]. Умри чăрмав.

Конструкцисем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Конструкци схемипе[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Материалĕпе[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хӳтĕлев хӳмисем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Çавăн пекех[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • ^ Урлав — Чувашско-русский словарь (1982)
  • ^ Ур — Чувашско-русский словарь (1982)