Перейти к содержанию

Çурма аркану тапхăрĕ: различия между версиями

п
робот хушрĕ: hi:अर्धायु काल; косметические изменения
п (робот хушрĕ: hi:अर्धायु काल; косметические изменения)
{| class="wikitable" align=right
! Çурма аркану<br />тапхăрĕн<br />шучĕ !! Пайĕ<br />юлни!! colspan=2| Процентпа <br />юлни
|-
| 0 || <sup>1</sup>/<sub>1</sub> ||align=right style="border-right-width: 0; padding-right:0"| 100||style="border-left-width: 0"|
| ''n'' || 1/2<sup>''n''</sup> || colspan=2|100(1/2<sup>''n''</sup>)
|}
Квантлă мехнаника системăн ([[пайăрка]], тĕш, [[атом]], энерги шайĕ т.ы.) '''Çурма аркану тапхăрĕ''' — система 1/2 пулаяслăхпа арканакан вăхăт ''T''<sub>½</sub>. Нумай пĕрне-пĕри пăхăнман пайăркаракан тăракан ансмбĕлĕ сăнасан, пĕр çурма аркану тапхăрĕнче арканман пайăркасен шучĕ икĕ хут чакать. Термина экспонентла арканакан системăсенче кăна усă курма юрать.
== Радиохастар аркану законĕ ==
Икĕ çурма аркану тапхăрĕнче пĕтем пайăркасем арканаççĕ теме çук. Кашни çурма аркану тапхăрĕнче арканман пайăркасен шучĕ икĕ хут чакнă май, 2 ''T''<sub>½</sub> иртсен малтанхи пайăркасен 1/4 пайĕ юлать, 3''T''<sub>½</sub> иртсен - 1/8 пайĕ.
Арканман пайăркасен ''p'' пайĕ вăхăта ''t'' çакăн пек пăхăнать:
 
ln2 = 0,693… , пулнă май çурма аркану тапхăрĕ пурăнас вăхăчĕнчен 30 % яхăн сахалрах.
 
Паллă вăхăт валли арканма пултаракан шутне ''N'' тесе палăртсан, вăхăт тапхăрне ''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub> (''t''<sub>1</sub> тата ''t''<sub>2</sub> - çывăх вăхăт саманчĕсем), арканакан пайăркасен шутне ''n'' тесе палăртсан, ''n'' = ''KN''(''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub>).
Пропорционаллăх коэффициенчĕ ''K'' = 0,693/''T''<sub>½</sub> аркану константи ятлă.
(''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub>) кăларнине 1 тесе йышăнсан, урăхла каласан сăнав тапхăрне 1 илсен, ''K'' = ''n''/''N''
Каллех радиактивлă арканун тĕп законĕ ''KN''(''t''<sub>2</sub> — ''t''<sub>1</sub>) патне таврăнса ăна статистикăлла закон тесе калатпăр. Кашни тапхăрта яаланах пайăркасен яланах пĕр пайĕ арканать, анчах хăш пайăрка арканасси паллă мар. Çавăнпа ку закон пайăркасен шучĕ пысăк пулсан кăна тĕрĕс ĕçлĕт. Пайăркасен шучĕ сахал пулсан закон çирĕп пунăçламанса та пултарать.
 
== Каçăсем ==
(акăлчанла)
* [http://www.nucleonica.net NUCLEONICA Nuclear Science Portal]
[[ga:Leathré]]
[[he:מחצית חיים]]
[[hi:अर्धायु काल]]
[[hu:Felezési idő]]
[[id:Waktu paruh]]
24 109

правок