Алакĕр Ваçлейĕ: различия между версиями

Перейти к навигации Перейти к поиску
Нет изменений в размере ,  4 года назад
нет описания правки
Нет описания правки
{{Çыравçă
|Ят = АлакӗрАлакĕр ВаҫлейӗВаçлейĕ
|Ӳкерчĕк = Alaker.jpg
|Ӳкерчĕке ăнлантарни =
}}
 
'''АлакӗрАлакĕр ВаҫлейӗВаçлейĕ''' (вырӑславырăсла — ''Алагер Василий Осипович'', паспортра — ''Осипов''), ([[1906]] çулхи [[кăрлач, 5|кăрлачăн 5-мĕшĕ]] [[Шупашкар уесĕ]]н (халĕ [[Чăваш Ен]]ĕн [[Шупашкар районĕ]]) [[Тосинкасси]] [[ял]]ĕ — [[1988]] çулхи [[кăрлач, 17|кăрлачăн 17-мĕшĕ]], [[Шупашкар]]) — [[чăваш чĕлхи|чăваш]] [[проза|прозăçĕ]], [[драматург]]ĕ, тăлмачĕ, тишкерӳçи. Горький ячӗллӗячĕллĕ литература институтне вӗренсевĕренсе пӗтернӗпĕтернĕ<ref>[http://nasledie.nbchr.ru/personalii/pisateli/alager/ Алакер Василий Осипович], Культурное наследие чувашии</ref>.
 
== ХушамачӗХушамачĕ ==
Ун вӑхӑчӗпевăхăчĕпе евӗрлӗевĕрлĕ ашшӗнашшĕн ятне хушаматра усӑусă курнӑкурнă, ҫавӑнпаçавăнпа ун паспортра Осипов. ЧӑвашЧăваш хушамачӗхушамачĕ АлакӗрАлакĕр, 1930 ҫултаçулта «Пулас ҫӗнӗçĕнĕ ял» (''Пулас ҫӗнӗçĕнĕ йал'') ''АлакӗрАлакĕр ВӑҫлейӗВăçлейĕ'' курма пулать. 1948 ҫултиçулти «ИкӗИкĕ юлташ» кӗнекинчекĕнекинче ''В.О. Алагер'' тӑратьтăрать. 2011 ҫултаçулта пӗрпĕр чӑвашлачăвашла хыпарта унӑнунăн хушаматне АлакӗрАлакĕр ҫыраҫҫӗçыраççĕ<ref>[http://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=585&type=news&id=1127317 «Журнал тавра... чĕрĕ вăйсем». Хыпарсем]</ref>. 2012 ҫултаçулта ЧӑвашЧăваш чӗлхичĕлхи комиссийӗкомиссийĕ те АлакӗрАлакĕр хушаматне мӗнлемĕнле ҫырнинеçырнине ҫирӗплететçирĕплетет<ref>[http://comissi.chv.su/node/53 ЧĂВАШ ÇЫРАВÇИСЕН ПСЕВДОНИМĔСЕМ]</ref>
 
СССР ÇП пайташĕ ([[1949]] ç.), Чăваш АССР тава тивĕçлĕ культура ĕçченĕ ([[1981]] ç.).
 
== Пултарулăх ĕçĕсем==
[[File:Pulas sene jal.jpg|thumb|Пулас ҫӗнӗçĕнĕ ял. 1930 ҫулçул. КӗнекеКĕнеке хуплашки.]]
[[File:Ike jultash.jpg|thumb|ИкӗИкĕ юлташ. АлакӗрАлакĕр ВаҫлейӗВаçлейĕ. 1948 ҫулçул. КӗнекеКĕнеке хуплашки]]
[[File:Alaker-2.jpg|thumb|АлакӗрАлакĕр ВаҫлейӗВаçлейĕ]]
Унăн пичĕтленсе тухнă кĕнекисем:
* «Пулас çĕнĕ ял» ([[1930]]);
Çавăн пекех [[чăваш чĕлхи]] çине [[М. Горький]], [[А. Чехов]], [[М. Шолохов]], [[К. Тренев]], [[А. Серафимович]], [[Н. Гоголь]] авторсен ĕçĕсене куçарнă.
 
=== КуҫарӑвӗсемКуçарăвĕсем ===
АлакӗрӗнАлакĕрĕн ӗҫӗнĕçĕн чи пысӑкпысăк пайӗпайĕ куҫарукуçару пулнӑпулнă<ref>[http://gov.cap.ru/info.aspx?gov_id=49&id=1123555&type=news Галерея памяти. 105 лет со дня рождения Василия Алагера]</ref>
* «В степи», «Прекрасная Франция», «Колюша» А. Горький
* «Вишневый сад» А. Чехов
* «Пиковая дама» А. Пушкина
* «Безработные» Э. Золя,
* А. Серафимович калавӗсемкалавĕсем,
* «Любовь Яровая» К. Тренева,
* «Красный галстук» С. Михалкова,
* «Поднятая целина» роман сыпӑкӗсемсыпăкĕсем, М. Шолохов
* «Молодая гвардия» роман, А. Фадеев
* тата ыттисе те
# Константинов, В. Трак тăрăхĕнче вăй илнĕ çыравçă / В. Константинов // Ялав. – 1996. – № 1. – С. 119-120.
# Малов, А. Пурнăçпа çума-çумăн / А. Малов // Тăван Атăл. – 1986. – № 1. – С. 65.
# Михайлова, Г. ЧӑвашЧăваш ҫыравҫисемпеçыравçисемпе журналисчӗсемжурналисчĕсем – фронтра / Г. Михайлова // Хыпар. – 2011. – 22 нарӑснарăс. – С. 4.
# Романова, Ю. Иксĕлми вăй-халпа / Ю. Романова // Ялав. – 1986. – № 1. – С. 24.
# Тихонов, П. Сăпайлă çыравçă / П. Тихонов // Хыпар. – 1996. – 5 кăрлач.
 
== Каçăсем ==
* [http://www.culture21.ru/Default.aspx?mode=news&news=93847 «За Родину» 2006 ҫулхиçулхи выставки (вырӑславырăсла), Алакер ҫинченçинчен каласа парать]
* [http://enc.cap.ru/?t=prsn&lnk=395 ЧӑвашЧăваш энциклопеди, enc.cap.ru, вырӑславырăсла]
* [http://litkarta.nbchr.ru/cgi-bin/irbis64r_14/cgiirbis_64.exe?LNG=&Z21ID=&I21DBN=KZDKR&P21DBN=KZDKR&S21FMT=lk_biogr&C21COM=S&S21P03=I=&S21STR=-890347 Литературная карта Чувашии]
* [http://www.old.nbchr.ru/index2.php?option=com_irbis_calendar ҪулталӑкÇулталăк кӗнекикĕнеки]
 
{{Тăван Атăл журналăн тĕп редакторĕсем}}
3401

правка

Навигаци