Япалалăх (хими): различия между версиями

Перейти к навигации Перейти к поиску
Молекулăсанчен тăрать, молекулисем атомсанчен тăрать
Нет описания правки
(Молекулăсанчен тăрать, молекулисем атомсанчен тăрать)
Тег: отмена
'''Япалалăх''' — [[Матери (физика)|матери]] хорми, [[Уй (физика)|уйпа]] танлаштарса пăхсан, [[тӳлек йывăрăшĕ]] пур.
{{Пĕлтерĕшсем|Япалалăх (пĕлтерĕшсем)}}
 
'''Япалалăх''', химире пăхса тухакан тĕп ăнлавсенчен пĕри (''[http://goldbook.iupac.org/C01039.html chemical substance]'') — [[атом]]сенчен тăракан япалалăха пĕлтерет; енчен те атомсем çук пулсан (калăпăр, [[плазма]] е çăлтăрсен япалалăхĕ), унашкал япалалăх химире пăхса тухакакннисен йышне кĕмест<ref>[http://www.chem.msu.su/rus/teaching/papers/zorkii/part2.html Зоркий П. М. Критический взгляд на основные понятия химии.]</ref>.
Япалалăх [[элементарлă пĕрчи|пĕрчĕсенчен]] тытăнса тăрать, вĕсем хушшинче тăтăшах [[электрон]]сем, [[протон]]сем тата [[нейтрон]]сем тĕл пулаççĕ. Юлашки иккĕшсем [[атом тĕшши]]сене, пурĕ те пĕрле — [[атом]]сене, [[молекула|молекулăсене]], [[кристалл]]сене т. ыт. тăваççĕ
== Вуламалли ==
 
*Вольхин В. В. Общая химия. Основы химии. — Пермь: Перм. гос. тех. ун-т, 2002. — 512 с. — ISBN 5-88151-309-6.
Биологире '''Япалалăх''' — клетка [[органелла|органелли]] шутне кĕрекен [[Тĕртĕм (биологи)|организм тĕртĕмне]] тăвакан [[Матери (физика)|матери]] хорми.
*Герасимов Я. И., Древинг В. П., Еремин Е. Н. и др. Курс физической химии / Под общ. ред. Я. И. Герасимова. — 2-е изд. — М.: Химия, 1970. — Т. I. — 592 с.
 
*Глинка Н. Л. Общая химия. Учебник для бакалавров / Под ред. В. А. Попкова и А. В. Бабкова. — 19-е изд., перераб. и доп. — М.: Юрайт, 2014. — 910 с. — (Бакалавр. Базовый курс). — ISBN 978-5-9916-3158-7.
== Малтанхи палăртăвĕ ==
*Еремин В. В., Каргов С. И., Успенская И. А. и др. Основы физической химии. Теория и задачи. — М.: Экзамен, 2005. — 481 с. — (Классический университетский учебник). — ISBN 5-472-00834-4.
'''Япалалăх''' — [[Матери (физика)|матери]] хорми, [[уй (физика)|уйпа]] танлаштарсан, [[йывăрăшĕ покоя|йывăрăшĕ]]. Япалалăх [[элементарлă пĕрчĕ|пĕрчĕсенчен]] тытăнса тăрать, вĕсен хушшинче тăтăшах [[электрон]]сем, [[протон]]сем тата [[нейтрон]]сем. Иккĕ юлашкинчисем [[атом тĕшши]]сене, пурĕ те пĕрле — [[атом]]сене, [[молекула|молекулăсене]], [[кристалл]]сене тата ытти объектсене тăваççĕ.
*Коган В. Е., Литвинова Т. Е., Чиркст Д. Э., Шахпаронова Т. С. Физическая химия / Науч. ред. проф. Д. Э. Чиркст. — СПб.: Национальный минерально-сырьевой ун-т «Горный», 2013. — 450 с.
 
*Мечковский Л. А., Блохин А. В. Химическая термодинамика. Курс лекций. В двух частях. Часть 1. Феноменологическая термодинамика. Основные понятия, фазовые равновесия. — Минск: БГУ, 2010. — 141 с.
== Япалалăхпа уй хушшинчи уйрăмлăх ==
*Путилов К. А. Термодинамика / Отв. ред. М. Х. Карапетьянц. — М.: Наука, 1971. — 376 с.
Уйăн, япалалăхпа танлаштарсан, вĕçĕмсĕрлĕхпе пахаланать; электромагнит, гравитаци, ядерлĕ вăйсен, тĕрлĕ элементарлă пĕрчĕсен хум уйĕсем пур.
*Рудзитис Г. Е., Фельдман Ф. Г. Химия. Учебное пособие для 7—11 классов вечерней (сменной) средней общеобразовательной школы. В 2-х частях. Часть I. — М.: Просвещение, 1985. — 192 с.
 
*Рудзитис Г. Е., Фельдман Ф. Г. Химия. Неорганическая химия. 8 класс. — 15-е изд. — М.: Просвещение, 2011. — 176 с. — ISBN 978-5-09-025532-5.
Халĕ çутçанталăка тĕпчев йĕркипе япалалăхпа уйа пĕр тĕслĕтесе уйăрмаççĕ, вĕсем тĕрлĕ корпускула-хум (икĕ тĕслĕ?) пĕрлĕ çутçанталăк пулăмĕсем. Уйпа япалалăх тачă çыхăнăвне тĕпчени материал тĕнчин хормипе тытăмĕн пĕрлĕхне ăнлантарса парать.
*Сивухин Д. В. Общий курс физики. Т. II. Термодинамика и молекулярная физика. — 5-е изд., испр. — М.: ФИЗМАТЛИТ, 2005. — 544 с. — ISBN 5-9221-0601-5.
 
*Ходаков Ю. В. Общая и неорганическая химия. Книга для учителя. — М.: Изд. Академии пед. наук РСФСР, 1954. — 524 с.
Пĕр тĕслĕ япалалăхăн [[тачăлăх]]ĕ — япалалăх йывăрăшне унăн калăпăшĕ çине пайлани — пур:
*Ходаков Ю. В., Эпштейн Д. А., Глориозов П. А. и др. Преподавание неорганической химии в средней школе. Методическое пособие для учителей. — М.: Просвещение, 1975. — 416 с. — (Методическая библиотека школы).
 
*Химия: Справ. изд./ В. Шретер, К.-Х. Лаутеншлегер, Х. Бибрак и др.: Пер. с нем. — М.: Химия, 1989.
<math>\rho = \frac{m}{V} </math>
== Асăрхавсем ==
 
{{Асăрхавсем}}
куунта ''ρ'' — япалалăхăн тачăлăхĕ, ''m'' — япалалăх йывăрăшĕ, ''V'' — япалалăх калăпăшĕ.
[[Категори:Хими]]
 
[[Категори:Япалалăх]]
Физика уйĕсен çакăн пек тачăлăх çук.
[[Категори:Йăмлăх]]
 
== Япалалăх пахалăвĕсем ==
 
== Химири япалалăх ==
=== Япалалăх тĕрлĕхĕ ===
 
=== Агрегатлă тăрăмсем ===
{{main|Агрегатлă тăрăмсем}}
 
==== Кристаллсем ====
 
{{main|Кристаллсем}}
 
=== [[Органик япалалăхĕ]]сем ===
* [[Тăварсем]]
 
=== [[Органик япалалăх]]сем ===
* [[Амидсем]]
* [[Аминсем]]
* [[Кетонсем]]пе [[альдегидсем]]
* [[Нитрилсем]]
* [[Ахаль эфирсем]]
* [[Хутлă эфирсем]]
* [[Спиртсем]]
* [[Углеводородсем]]
* [[Этилен]]
 
== Вуламалли ==
 
* Химия: Справ. изд./ В. Шретер, К.-Х. Лаутеншлегер, Х. Бибрак и др.: Пер. с нем. — М.: Химия, 1989.
 
 
==Çавăн пекех пăхăр==
* [[Пайăрка]]
* [[Анти-япалалăх]]
* [[Тӳнтер япалалăх]]
 
{{Матери}}
{{каçă çук}}
 
[[Категори:ХимиФизика]]
[[Категори:ЙăмлăхПĕтĕмĕшле хими]]
[[Категори:ЯпалалăхМатери]]
[[Категори:Хими япалалăхĕ|*]]
30

правок

Навигаци