Автомобиль

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Benz Velo — пӗрремӗш автомобильсенчен пӗри

Автомобиль (ав. гр.-греч. αὐτός — хӑй тата лат. mobilis — куҫакан, хӑвӑрт), Хӑйне хӑй куҫакан экипаж — ҫулпа тата ҫулсӑр ҫӳрекен моторлӑ, ҫынсене тата япаласене кирлӗ вырӑна ҫитерме усӑ курмалли транспорт хатӗрӗ.[1]

Автомобилӗн тӗп тӗлӗ — транспорт ӗҫӗсене туни.

Кун-ҫулӗ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Автомобилӗн пӗрремӗш виҫевлӗ ӳкерчӗкӗсене хатӗрлекенӗсенчен пӗри – Леонардо да Винчи, анчах пӗр ӗҫлекен хатӗр те тата ӑна хӑҫан та пулин ӑсталани ҫинчен нимӗнле пӗлӳ те ҫук. 2004-мӗш ҫулта Флоренцири Аслӑлӑх кун-ҫулӗн музейӗн эксперчӗсем Леонардо шухӑшлавӗ тӗрӗс тенине ҫирӗплетсе, унӑн ӳкерчӗкӗсем тӑрӑх ҫав автомобиле тума пултарайнӑ, Чӗрӗлӳ тапхӑрӗнче тата каярах Европа ҫӗршывӗсенче пружина тапӑвӗпе «хӑйне хӑй куҫакан» урапасем тата экипажсем маскарадсемпе парадсем валли туни пулнӑ. 1447-мӗш ҫулта ӑна, шӑши вӑй-халне, броньӑланӑ урапасене ӗҫе кӗртме пултараканскерсене, проект ӗҫлет. 1600 ҫулта голланди математикӗ Симон Stevin ҫил энергийӗ 30-мӗш ҫулта пит-куҫ валли урапа экспортлама май паракан 30 ҫын вӑй хурать. XVIII ӗмӗрте" мазуркаgedin " (atsork, thes tongususur) корзинка ӑшӗнче палӑрать, пуҫару тума пуҫару тунӑ чухне палӑрать. 1769 ҫулта француз изобретателӗн Николай Иосиф Пикнике Скачать Тӑвать,буксирта виҫӗ кустӑрма урапи валли ҫар оборудованийӗпе ӗҫлекенскерсем. Q-2-мӗш хӑват. машинӑпа ӗҫлекен пӑспа ӗҫлекен двигательтен 2-4 ҫухрӑмри тиев хӑвӑрт пӗлнӗ. Унӑн машини автомобиль кӑна мар, paravoun мок та шутланать. Темиҫе ҫултан Англире Те, Германире те, пӑспа ӗҫлекен урапана та килсе ҫитрӗҫ. Автомобильсемпе ӗҫлекен пӑспа ӗҫлекен двигатель пысӑк усӑ курманнипе усӑ курма май килмерӗ. XIX ӗмӗр пуҫламӑшӗнче, компактлӑ хӑватлӑ двигательсем avtomobil пикникеy crmannn аталанма анлӑ майсем уҫӑлаҫҫӗ. 1860 ҫулта француз механикӗ Eten Ленуар Двигателӗн автомобильне хӑй ҫине лартать, хӑтланни пулмарӗ.

1876 ҫулта нимӗҫ инженерӗ Николай Отто тата Ю.Langen газӗ therrikini ытларах ӑнӑҫлӑрах пулма палӑрать. Пӗрремӗш автомобиль, ун ҫийӗнчи агрегат тата механизмсене тытса пыраканскер, нумайӑшӗсем уҫӑлнӑ ӗнтӗ: дифференциальнӑй (О. Pekker, 1828, Франци), пневматика шинӗсем (Р.кимпсон, 1845; Джон Denlop, 1888, Акӑлчан), sapfada oturdulmmu), малти кустӑрмасем (Г. Langentperger, 1816, Германи), сахалтан та сахалрах пикнике (а. bolle, 1878, франци) тата Ытти Тӑватӑ Актлӑ Цикл (Шалти Ҫунса Кайнӑ Двигательте Ӗҫлекен н. bolle, 1878 ҫулта н. шай енчен уҫӑ пулнӑ. Шалти ҫунтармалли двигатель iilidildikdin тата компактлӑ двигатель, транспортра тунӑ хыҫҫӑн ҫӑмӑл типсемпе анлӑн усӑ курнӑ.

1885 ҫулта Qotlib Daymler (Германи) хӑйӗн бензинӗ, моторлӑ motosiklletinii 1886 ҫулта тунӑ , ӑна вара hemyerlisioarl Bensionrli двигатель (0,75 а. gntickirli а) патент Валли лартнӑ. XIX ӗмӗр вӗҫӗнче аккумулятор batareyasindan, экспериментсем тӑвас енӗпе электричество автомобильӗсемпе тӑранса пурӑнаканскерсем, ирттернӗ. Ҫитес ҫулсенче автомобильсем, промышленность производствин пуҫламӑшӗ пулса тӑнӑ. 1890 ҫулта" Panar-Levassor "тата" De Dion-Buton " (Франци) Автомобиль, 1892 ҫулта Генри Fordun Пӗрремӗш автомобиль, пурнӑҫа путевка илнӗ. Вӑл промышленноҫра пуҫласа аталаннӑ тата bunla производствӑра пуҫласа усӑ курать, ҫӗнӗ формӑпа усӑ курать. Унӑн durltdiyi автомобиль вӑрах вӑхӑт хушши ҫапӑҫать, мухтав ҫӗнсе илет.

Мерседес-Ахаль, 1906

1908 ҫулта Вырӑссемпе Балтика вагонӗсем-dunda" Руссо-Балт", автомобиль хатӗрленӗ. 1913 ҫулта америка предпринимателӗ, Г.Fordun "Форд-Т" автомобиль массӑллӑ производствӑри автомобильсем туса кӑларма пуҫланӑ, ҫакӑ тӗпе хунӑ.

Автомобильсем ытларах "Мерседес-Ахаль Модель" йӗркеленӗ чух. Ҫак автомобиль двигательтен, передачӑсемпе хусканусенчен маларах, vallardandan пулнӑ. 1888 ҫулта Ligfried Маркус (Siegfried Marcus) Bens тата Daimlerdin, тӑватӑ актлӑ двигатель пулсан та, сӑн-пит валли тата patentledirir. Ҫакӑ автомобиль пуласлӑхӗ палӑрать: thesusiyytlorinin-ытларах машина ҫинче палӑрать. Пӗрремӗш хӑвӑртлӑх рекорчӗ 1898 ҫулта Францири Gaston de Chasseloup-Laubat электроэнерги 64,14 ҫухрӑм/хӑвӑртлӑх хӑвӑртлӑхӗн сехечӗ усӑ курса усӑ курать. 1891 ҫулта францире Рegeot автомобиль завочӗ йӗркеленет. 1892 ҫулта нимӗҫ инженерӗ Рудольф Dieel хӑйӗн ҫӗнӗ двигателӗ патент валли илет, ҫапла вара модификаци процесӗ хӗрӳллӗ пулса пырать. 1899 ҫулта Jenatsy" La La Jamais ,ontente " электроэнерги 100 ҫухрӑмра/хӑвӑртлӑх ӳссех пырать.

XIX ӗмӗр вӗҫӗнчеolbal двигателӗн вӗҫӗнче конкуренцире темиҫе типлӑ передачӑпа усӑ курни пулнӑ. 1900-мӗш ҫулта , паллӑ ӗнтӗ, цифрӑсем пурӗ 4192 автомобиль 1688-мӗш мӑшӑр, 1575-i электричество автомобиль, 929-черкес, бензин вара автомобильте ӗҫлекен пулнӑ.

1920 ҫулсенчи бензин, автомобильте ӗҫлекен бензин конкуренциччен тӑсӑлакан та ҫӗнтерӳҫӗ пулса тухать. Нефтирен Бензин илме ӑна превосходительство ансатрах та йӳнӗрех кӑтартнӑ. Пикнике avtomobilgay cranlarlarin вӑхӑтӗнчи тӗп задача паян та хӑйӗн ҫивӗчлӗхне ҫухатас мар тесе ҫав тери хӑвӑрт та инҫете кайнӑ.

Автомобиль салон элеменчӗсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Автомобиль управленийӗн органӗсем тата контроль приборӗсем (салонра водитель вырӑнне вырнаҫтарнӑ пулсан ҫеҫ));
  • Ларкӑч[2];
  • Алӑк, пӳрт тӑррисем, айккинчи панельсем, урай элеменчӗсем шалти декораци пайӗ;
  • Порученисем (тӗпрен илсен, автобуссен, микроавтобуссен салонӗсем валли);
  • Пассажирсемпе водительсен (чӗн тата минтерсен хӑрушсӑрлӑхӗн элеменчӗсем);
  • Вак япаласем хумалли уйрӑмсем ("бардачкӑсем", сеткӑсене тытса тӑракан кӗсьесем), сӗтелсем;
  • Хӗвелтен хӳтӗлекен шторксемпе козырексем.

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Малкин В. С. Основы эксплуатации и ремонта автомобилей. — Ростов н/Д: Феникс, 2007. — 431 с. — ISBN 978-5-222-12045-3.
  • Власов В. М., Жанказиев С. В., Круглов С. М. Техническое обслуживание и ремонт автомобилей. — М: Академия, 2007. — 480 с. — ISBN 978-5-7695-4564-1.
  • Афанасьев Л. Л. Автомобильные перевозки. — М: Транспорт, 1965. — 351 с.

Каҫӑсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Бюджет автомобильӗсен варианчӗсем
  2. ^ Ларӑва профессорламалли тытӑмӑн уйрӑмлӑхӗсем