Бухара
| Бухара | |
|---|---|
| хула | |
 |
Бухара́ (узб. Buxoro) — Тӗп Азин чи авалхи хулисенчен пӗри, Узбекистанри Бухара облаҫӗн административлӑ тӗп хули.
Халӑх йышӗ 272 500 ҫын (2014). Патшалӑх чӗлхи — узбек чӗлхи пулсан та, Бухара халӑхӗн пысӑк пайӗн тӑван чӗлхи — таджик чӗлхи.
Ят
[тӳрлет | кодне тӳрлет]«Бухара» ят ӑҫтан тухни тӗп-тӗрӗс паллӑ мар, анчах темиҫе теори пур. Хӑш-пӗр тӗпчевҫӗсем хула ячӗ санскрит чӗлхинчи vihāra «буддизм мӑнастирӗ» сӑмахран пулнӑ тесе шутлаҫҫӗ, анчах ҫак шухӑшпа фонологипе истори ыйтӑвӗсем пур.
Кун-ҫулӗ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Ислам умӗнхи вӑхӑтра Бухара Согдин пӗр пайӗ пулнӑ. Бухарӑра буддизм ӳнерӗпе япалисем питӗ сахал сыхланса юлнӑ. Анчах та малтанхи мӑсӑльман ҫулҫӳревҫисем Бухарӑра буддистсем нумай пулнӑ теҫҫӗ.
Абдулла-хан II тапхӑрӗ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Халӑх йышӗ
[тӳрлет | кодне тӳрлет]2014 ҫулхи кӑрлач уйӑхӗн 1-мӗшӗнче Бухарара 272 500 ҫын пурӑннӑ[1].
- Халӑх шучӗн динамики
- 1841 ҫул — 60 000—70 000[2],
- 1917 ҫул — 100 000 ытла,
- 1939 ҫул — 59 000,
- 1959 ҫул — 69 000,
- 1970 ҫул — 112 000,
- 1985 ҫул — 200 000,
- 2014 ҫул — 272 500.
- Халӑхсем
- Узбексем — 82 %
- Вырӑссем — 6 %
- Таджиксем — 4 %
- Тутарсем — 3 %
- Корейсем — 1 %
- Туркменсем — 1 %
- Украинсем — 1 %
- Ыттисем — 2 %[3].
- Тӗн
Халӑх йышӗн нумайрахӑшӗ — мӑсӑльмансем. Тӗнлӗ сахалрахӑшран: православсем, иудейсем (Бухара еврейӗсем).
Паллӑ ҫынсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Тӑванлӑ хуласем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]Асӑрхавсем
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- ↑ Статистический буклет «О населении языком цифр» 2014 ҫулхи Юпа уйӑхӗн 14-мӗшӗнче архивланӑ.
- ↑ Н. В. Ханыков. Описание Бухарского ханства 2013 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 30-мӗшӗнче архивланӑ.. — СПб., 1843 год.
- ↑ Viloyat haqida - Shahar va tumanlar.
Вуламалли
[тӳрлет | кодне тӳрлет]- Бухара // Архитектурная эпиграфика Узбекистана / Абдухаликов Ф.. — Ташкент : UZBEKISTAN TODAY, 2016.
- Ашуров Я. С. Бухара. Краткий справочник / Гелах Т. Ф. и Камалов У. Х. — Т. : Узбекистан, 1968. — 104 p.
- Бартольд В. В. Туркестан в эпоху монгольского нашествия // Сочинения : в IX т. / Петрушевский И. П.. — Москва : Восточной литературы, 1963. — Т. I. — 761 p. — 5400 экз.
- Бухара — Жемчужина Востока / Отв. ред. Азизходжаев А.. — Т. : Шарк, 1997. — 255 p.
- Лавров В. А. Градостроительная культура Средней Азии. — М. : Гос. из-во архитектуры и градостроительства, 1950. — 179 p.
- Саидов А. Х. Национальные парламенты мира: энцикл. справ.. — Москва : Волтерс Клувер, 2005. — 721 p.
- Сухарева О. А. Бухара XIX — начало XX в. — М.: Наука, 1966.