Йĕтре хĕлĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Йĕтре хĕлĕÇĕрĕн климачĕн çав тери хăватлă йĕтре вăрçи хыççăн пулса тăнă мĕнпур тĕнчери гипотеза евĕрлĕ тăрăмĕ. Темиçе йĕтре бомби сирпĕнсен çав тери нумай пушан сиксе тухнă хыççăн стратосферăна тĕтĕмпе хăрăм хăпарса кайсан планета çинче температура арктикăри таран ӳкет (Хĕвел пайăркисем каялла таврăннине пула)[1][2][3][4].

Теори çурални[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Китайра сывлăш тасамарланни, ăсчахсен шухăшĕпе, йĕтре хĕлĕнчи пекех[5]

Йĕтре хĕлĕ пулма пултараслăхне пĕрремĕш ăстрăм Г. С. Голицынпа (СССР) Карл Саган (АПШ) ăнлантарса панă[2]. Каярах çак гипотезăна СССР ĂА Шутлав центрĕнче модельпе шутланисемпе çирĕплетнĕ. Çак ĕçе Н. Н. Моисеев академик тата В. В. Александров[6] тата Г. Л. Стенчиков профессорсем тунă[7]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ P. J. Crutzen, J.W. Birks The atmosphere after a nuclear war: Twilight at noon. Ambio 11, 114 (1982).
  2. ^ 1 тата 2 R. P. Turco et. al. Nuclear winter—Global consequences of multiple nuclear-explosions. Science 222, 1283 (1983). DOI:10.1126/science.222.4630.1283
  3. ^ J. E. Penner et al. Smoke-plume distributions above large-scale fires—Implications for simulations of nuclearwinter. J ClimateApplMeteorol 25, 1434 (1986).
  4. ^ S. J. Ghan et. al. Climatic response to large atmospheric smoke injections — sensitivity studies with a tropospheric general-circulation model. J Geophys Res Atmos 93, 315 (1988).
  5. ^ Загрязнение воздуха в Китае напоминает ядерную зиму. // inosmi.ru. Тĕрĕсленĕ 28 Пуш уйăхĕн 2014.
  6. ^ Александров В. В. Об одном вычислительном эксперименте, моделирующем последствия ядерной войны. Вычислительная математика и математическая физика, 1984, т. 24, стр. 140—144
  7. ^ Стенчиков Г. Л. Климатические последствия ядерной войны: выбросы и распространение оптически активных примесей в атмосфере. Сообщения по прикладной математике. М., Вычислительный центр АН СССР, 1985, 32 c.

Çавăн пекех[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]