Тĕкĕр

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Тĕкĕр (пĕлтерĕшсем).
Тĕкĕр çинче курăнакан ваза

Тĕкĕр е Куçкĕски — çутăна (е урăх пайăркана) каялла тавăракан яка çий. Чи паллă тĕслĕх — лаптак тĕкĕр.

Истори[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Археологсем Бронза эпохинче тăхланран, ылтăнран е платинăран тунă пĕрремĕш пĕчĕк тĕкĕрсене шыраса тупнă.

Хальхи тĕкĕрсен историне XIII ĕмĕртенпе, тĕрĕсрех — 1240 çултанпа çырса пынă, ун чухне Европăра кантăк савăт-сапана вĕрсе тума вĕреннĕ. Кантăкран хатĕрленĕ чăн ăслайне 1279 çултанпа пуçлаççĕ, çавăн чухне итальян монахĕ -францискан Джон Пекам кантăка çӳхе тăхлан сийĕпе витмелли меле çырса панă.

Фольклор, ӗненӳ, миф тата художество произведенийӗнчи тӗкӗрсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тӗкӗр пек йӑлтӑртатса тӑракан ҫутӑ "иккӗмӗш эпӗ"пулма пултарассине пирвайхи хут тӗл пулнӑ ҫынсем ҫине питӗ вӑйлӑн ӳкет. Вӗсем час-часах тӗкӗр ҫинче такам пачах урӑххи, унтан — тӗкӗр ҫинче этем чунӗ палӑрать, тесе шутланӑ.[1]

Ҫакӑнпа юмӑҫ-юмӑҫ, йӑла-йӗрке, тӗшмӗшлӗх шучӗ (сӑмахран, ҫӗмрӗк тӗкӗр ҫине пӑхма чарни е ҫын вилсен 9 кунлӑха пӳртре тӗкӗр карни) ҫыхӑннӑ.

Грек мифологийӗнче Персей Медуза Горгона, тӗкӗр пек йӑлтӑртатса тӑракан питлӗхпе усӑ курса (Горгон тӳрӗ пӑхни ҫынсене чул туса хунӑ) вӗлернӗ.

Вӑтам ӗмӗрсенчи текстсенче тӗкӗр урӑх тӗнче символӗ пулса тӑрать. Тӗкӗр вӑл-ӗмӗрлӗхӗн символӗ, мӗншӗн тесен унра мӗн иртни, мӗн пурри, халӗ мӗн пурри, килесси пурте пур.

Вӑтам ӗмӗр Хӗвелтухӑҫӗнчи искусствӑри тӗкӗр-тӗнче илемлӗхӗн сӑнарӗ, унта турӑ пурӑнать. Бронза тӗкӗрсем ҫине ҫырнисем тухатмӑш текстсем пек туйӑнаҫҫӗ.

"Зазеркальри" литература меслечӗпе кӗнекесен авторӗсемпе анлӑн усӑ кураҫҫӗ. Пуринчен ытла Льюис Кэрролл дилогийӗ — "кӗтретсен ҫӗршывӗнчи Алиса" тата "Зазеркальти Алиса". Ҫакӑн пек меслетпе Лер Гастон усӑ курнӑ: "Опера Мӗлки" кӗнекере Кристина ҫӗр айӗнчи ҫурта тӗкӗр урлӑ Мӗлке лекет. Куҫкӗски витӗр кукӑр тӗкӗрсен Королевствине Оля — пӗр паллӑ повеҫӗн героини-Виталий Губарев юмахӗсемпе ун тӑрӑх лартнӑ фильма лекет.

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Комментарисем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Çăлкуçсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Литература[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]