Беляев Александр Филиппович

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Disambig gray.svg Википедире Беляев хушаматлă çынсем пирки урăх статьясем пур.
Александр Филиппович Беляев
Çуралнă вăхăт 1908 çул, çурлан 15-мĕшĕ
Çуралнă вырăн Елчĕк Елчĕк районĕ РСФСР
Вилнĕ вăхăт 1943 çул, раштавăн 11-мĕшĕ
Вилнĕ вырăн Новгородково районĕ, Кировоград облаçĕ, Украина
Пăхăнулăх Flag of the Soviet Union.svg СССР
Çар ăрачĕ десант
Хĕсмет çулĕсем 1941-1943
Хисеп
Подполковник
Командăланă 41-мĕш гварди стрелксен дивизийĕ
Çапăçусем/вăрçăсем Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи
Чыславсем тата парнесем
Совет Союзĕн Паттăрĕ
Ленин орденĕ Ленин орденĕ Хĕрлĕ Ялав орденĕ Хĕрлĕ Çăлтăр орденĕ
«Сталинграда хӳтĕленĕшĕн» медаль

Беляев Александр Филиппович - Совет Союзĕн Паттăрĕ, штаб начальникĕ, 41-мĕш гварди стрелоксен дивизин (Çеçенхир фрончĕ, 57-мĕш çар, 68-мĕш стрелксен корпусĕ) командирĕн тивĕçне пурнăçлакан, гварди подполковникĕ.

Кун-çулĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хальхи Елчĕк районĕнчи Елчĕк салинче 1908-мĕш çулхи çурла уйăхĕн 15-мĕшĕнче хреçчен кил-йышĕнче çуралнă. Чăваш. 1924-мĕш çулта шкул пĕтерсен Чĕмпĕрти педагогика техникумне вĕренме кĕнĕ. 1928- мĕш çулта техникум пĕтерсен Çĕпĕре ĕçлеме кайнă. Кемер облаçĕн хальхи Белово районĕнчи Оселки чăваш ялĕнче пуçламăш классен вĕрентекенĕ пулнă.

1929- мĕш çулта Хĕрлĕ Çара чĕнеççĕ. Хабаровск хулинче хĕсметре тăнă. "Отличный стрелок" паллăпа чысланă. 1931-мĕш çулта хĕсметрен таврăнсан Кузнецкри металлурги комбиначĕн котельый цехĕн нормировщикĕ, каярах Белово хулинче вĕрентекен пулса ĕçлет.

1932-мĕш çулта ăна каллех хĕсмете чĕнеççĕ. Канск, Ленинск-Кузнецком, Кемĕр хулисенче хĕсметре тарать.

Вăрçа 1942-мĕш çулхи çу уйăхĕнче лекет. Вăрçă çулĕ 10-мĕш сывлăш десант корпусĕнче, унтан 1942-мĕш çулхи çурла уйăхĕнче 41 гварди стрелоксен дивизине калаплаççĕ, иртет.

1943-мĕш çулхи çулла тĕлне Беляев майор дивизин штаб пуçлăхĕ пулнă, авăн уйăхĕн 10-мĕшĕнче ăна дивизи командирĕн тивĕçне пурнăçлама хушаççĕ. Сулахай Çыранри Украинăна ирĕке кăларнă чухне тата Днепр урлă каçнă чухне уйрăмах палăрнă.

1943-мĕш çулхи авăн уйăхĕн 10-25-мĕсенче пынă тапăнакан çапăçусенче Подполковник беляев ертсе пыракан дивизи 28пурăнан вырăна ирĕке кăларса Днепр çыранне тухнă. Авăнăн 26-мĕшĕн каçĕнче дивизи пайĕсем Днепра урлă каçса плацдарм тытса илнĕ. Питĕ хăрушă çапăçусем пуçланнă. Авăнăн 28-мĕшĕнче çеç дивизи тăшманăн 8 контратакине сирсе янă. Çар тивĕçне пурнăланă май Беляев подполклвник хăюлăхпа харсăрлăх тĕслĕхĕ пулса тăнă.

Чӳкăн 3-мĕшĕнче ăна Совет Союзĕн Паттăрĕн чысне илме тăратнă.

Анчах вăл Ылтăн Çăлтăра илсе ĕлкĕреймен. 1943-мĕш çулхи раштавăн 11-мĕшĕнче Кировоград облаçĕнчи Верблюжка (Погребняково) ялĕ патĕнче çапăçура вилет. Çав ялтах пытарнă.

Чысĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Астăвăм[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Беляев А.Ф. ятне Елчĕкри шкулпа урам ятне панă.
  • Беляев А.Ф. ятне Кировоград облаçĕнчи Верблюжка салинчи урама панă.

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Днепр тăрăхĕнче // Хатĕр пул. – 1985. – № 5. – С. 23–24.
  • Ентешсем – Совет Союзĕн паттăрĕсем // Тантăш. – 2005. – 9 çĕртме (№ 23). – С. 2.
  • Беляев Александр Филиппович // Герои Советского Союза и полные кавалеры ордена Славы – уроженцы Чувашии : [изоматериал]. – Чебоксары, 2005.
  • Беляев Александр Филиппович // Чувашская Республика. Яльчикский район : краткая энцикл. – Чебоксары, 2005. – С. 30–31.
  • Михайлов, В. М. Беляев Александр Филиппович / В. М. Михайлов // Краткая чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2001. – С. 85.
  • Михайлов, В. М. Беляев Александр Филиппович / В. М. Михайлов // Чувашская энциклопедия. – Чебоксары, 2006. – Т. 1 : А–Е. – С. 202.

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Hero of the Soviet Union medal.png  Беляев Александр Филиппович «Патшалăх паттăрĕсем» сайтĕнче


Культурное наследие Чувашии