Гипотеза

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ку ăнлава Теори тенипе пăтраштармалла мар
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Гипотеза (пĕлтерĕшсем).

Гипо́теза (ав.гр. ὑπόθεσις — «умшухăш; пулмапултараслăх»,[1], ὑπό «ай; сăлтав; çавна кура» тата θέσις «вырăн; выртăм; тезис»[2]) — умшухăш[3] е тавçăру, каланăлăх, ăна, аксиомăпа (постулатпа) танлаштарсан, ĕнентерес пулать. Гипотеза ăславла шутланать, енчен те, ăслав меслечĕпе килĕшÿллĕн, пырса тивекен мĕнпур фактсене ăнлантараять тата логика енчен хирĕçÿсĕр пулсан; экспериментпа тĕрĕслеме пулать; маларах тупнă саккунсене хирĕçлемест тата, ахăртнех, пулăмсен пысăкрах пайне те пырса тивет.[4]

Ҫавӑн пекех вӑл пӗлӳ аталанӑвӗн форми пек палӑрма пултарать, ку вӑл тӗпчев явленийӗсен искусствисемпе сӑлтавӗсене тӗпчес тӗллевпе палӑртса парать.

Гипотезӑна, яланхи пекех, унӑн сӑнавӗсене (тӗслӗхсене) ҫирӗплетекен нумай тӗслӗхсем ҫинче палӑртаҫҫӗ, ҫавӑнпа та ӗненмелле пек пулса тухать. Гипотезӑна каярахпа е ӑна палӑртнӑ факт (теорема, теори) туса ӗнентереҫҫӗ, е хирӗҫлеҫҫӗ (сӑмахран, контрпример кӑтартса), суя сӑмахсем ҫине куҫарса.

Ҫапла вара, пӑрахӑҫа тухнӑ гипотеза уҫӑ проблема ятлӑ (тӗслӗх: математика проблемисем уҫӑлнӑ).

Ку вӑл-никӗссем ҫинче тунӑ темӗнле пысӑк вывод (ун пек выводсем законлӑ законсен уйрӑмлӑхӗсемпе сӑнавӗсем пулса тӑраҫҫӗ).

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Гипотеза // Толковый словарь живого великорусского языка : в 4 т. / авт.-сост. В. И. Даль. — 2-е изд. — СПб. : Типография М. О. Вольфа, 1880—1882.
  2. ^ тезис: словарь греко-русский
  3. ^ Меркулов И. П. Гипотеза // Новая философская энциклопедия / Ин-т философии РАН; Нац. обществ.-науч. фонд; Предс. научно-ред. совета В. С. Стёпин, заместители предс.: А. А. Гусейнов, Г. Ю. Семигин, уч. секр. А. П. Огурцов. — 2-е изд., испр. и допол. — М.: Мысль, 2010. — ISBN 978-5-244-01115-9.
  4. ^ Наука меслечӗпе гипотеза

Литература[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]