Минданао (утрав)

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Минданао (Mindanao), Филиппин архипелагĕн кăнтăр енчи утравĕ, пысăкăшĕпе иккĕмĕшĕпе кунта иккĕмĕш шутланать. Филиппинам шутĕнче. Çĕр лаптăкĕ 94,6 пин çм². Кăткăслă çĕрпичĕллĕ, кӳлмексем, океана инçе тухакан хĕсĕк çурутравсем чылай. Çурçĕрте Минданао тинĕсĕ, тухăçра — Филиппин тинĕсĕ, кăнтăрта — Сулавеси тинĕсĕ, анăçра — Сулу тинĕсĕ. Тăвĕсен çӳллĕшĕ 2954 м (Апо вулканĕ) таран, вăл Филиппинăн чи çӳллĕ вырăнĕ пулать. Сланцами, хăйăрлăхсем, шур известняками, базальтами. Чĕрĕ вулкансем пур. Месторождения угля, руд железа и цветных металлов. Климат экватори çум муссонлă, кăнтăрта экваториллĕ. Температура в течение года на равнине 25-28 °С, осадков 1000—2000 мм в год (в горах до 4000 мм). Пысăк юхан шывĕ — Минданао; нумай кӳлĕсем (пысăкки — Ланао). Тропикри пĕрмай симĕс тата çулçă ӳкен (муссонлă) вăрмансем, çыранĕсенче мангровые заросли. Халăх управĕн вăрманĕсем: Маунт-Апо, Майнит-Хот-Спрингс; Апо тăвĕн умĕнче Ăмăрткайăк вăрман управĕ, кунта ĕнтĕ филиппин ăмăрткайăкĕсем вĕçсе çӳреççĕ.

Шурă тулă, пальмă кокосне, ананас, абака (манильская пенька) çитĕнтереççĕ.

Капăр хуласем — Давао, Замбоанга.

Хуçалăхра рис, кокос пальмине, ананас, абака çитĕнтерсе усă кураççĕ.

Утрав çинче 1978 çултанпа Ирĕклĕх ислам фрончĕ Моро алхасать — вăл ислам террор ушкăнĕ, Филиппинăн кăнтăр пайне хăйирĕклĕ ислам патшалахĕ тăвасшăн.