Понтекорво Бруно Максимович

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Disambig gray.svg Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, пăхăр Понтекорво (пĕлтерĕшсем).
Бруно Максимович Понтекорво
итал. Bruno Pontecorvo
Bruno Pontecorvo 1955.jpg
Çуралнă вырăн: Пиза, Итали
Вилнĕ вырăн: Дубна, Мускав облаçĕ, РФ
Ăслăх сфери: Йĕтре физики, элементарлă пĕрчĕсен физики
Ĕç вырăнĕ: Рим университечĕ, CRL, ОИЯИ
Ăсчах хисепĕ: СССР ĂА академикĕ; (1964),
РĂА академикĕ (1991)
Альма-матер: Рим университечĕ
Чыславсемпе парнесем


Ленин орденĕ — 1963 Ленин орденĕ — 1973 Октябрь Революци орденĕ — 1983 Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ
Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ Ĕçлĕх Хĕрлĕ Ялав орденĕ
«Ĕçри маттурлăхшăн (Вăрçăри маттурлăхшăн). Владимир Ильич Ленин 100 çул тултарнине асăнмалăх
Ленин парни — 1963 Сталин парни — 1953

Бру́но Макси́мович Понтеко́рво (итал. Bruno Pontecorvo; 22 августа 1913, Марина ди Пиза, Итали — авăн, 24 1993, Дубна) — итальян тата совет физикĕ. Ленин тата Сталин премисен лауреачĕ.

1940 çултанпа АПШ-ра, Канадăра, Аслă Британире ĕçленĕ, 1950 çулта Совет Союзне пурăнма куçнă.

ССР ĂА академикĕ; (1964),
РĂА академикĕ (1991) Йĕтре физики уйрăмĕ тĕлĕпе. Нейтронсене вăрахлатас, вĕсене атом йĕтри ярса илес, нейтрино физики, слабым взаимодействиям, йĕтре изомерийĕ, астрофизике ĕçĕсен авторĕ.

Биографи[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Бруно Понтекорво Пизăра пуян еврейсен çемьинче çуралса ӳснĕ. Унăн ашшĕ — Массимо, амăшĕ - Мария Понтекорво. Массимо Понтекорво тăванĕсемпе пĕрле ашшĕ - Пеллегрино Понтекорво - никĕсленĕ текстиль хапрăкĕсене тытса пынă).[1][2] «Una nota autobiografica» кĕнекере хăйĕн пирки çапла çырнă: «Эпĕ Пизăра 1913 çулта нумай ачаллă аван çемьере çуралнă: ашшĕ — промăçлăхçă, амашĕ — тухтăр хĕрĕ, пиллĕк шăллĕ тата виçĕ йăмăкĕ, паллăраххисем Гвидо биолог тата Джилло» кинорежиссёр.

Литературăра тата ӳнерте[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Бруно Понтекорво пирки кĕнекесем: «Долгий холод» Мириам Мафай, «Дело Понтекорво» Симон Турчетти, «Half-Life: The Divided Life of Bruno Pontecorvo, Physicist or Spy» Frank Close (ISBN 9780465069989).
  • Бруно Понтекорво ятне Владимир Высоцкий «Марш физиков» юрăра асăннă[3]
  • Т. Малов телесериалĕ, «Гении и злодеи» «Бруно Понтекорво. Мистер „Нейтрино“» (2012, 26 мин.).
  • В. И. Арнольд аса илнĕ:
Докладчик рассказал о происшествии, случившемся с Понтекорво много лет назад. Блуждая по окрестностям Дубны, Понтекорво заблудился, но к вечеру нашёл трактор, и тракторист взялся его подвезти. Желая быть любезным, тракторист спросил, чем именно Бруно занимается в Институте. Тот честно ответил «нейтринной физикой» (одним из создателей которой Понтекорво стал уже в 30-е годы). Тракторист вежливо сказал:

— Вы хорошо говорите по-русски, но всё же есть некоторый акцент. Физика не нейтринная, а нейтронная!

Рассказывая в Италии об этом происшествии, Бруно добавлял:

— Надеюсь, я доживу до времени, когда уже никто не будет путать нейтроны с нейтрино!

Комментируя этот рассказ, докладчик заметил:

— Теперь, хотя Бруно до этого не дожил, его предсказание, пожалуй, сбылось: сегодня люди ничего не знают не только о нейтрино, но и о нейтроне!

— В. И. Арнольд[4]

  • 2006 çулта Мускавра Тĕвер урамĕнчи 9-мĕш çурт çине (1950 - 1993 çулсенче Б. Понтекорво пурăннă), Москультпрог проекта тытса пыракан хастарсем (инициатор — историк Сергей Никитин) официаллă мар енпе асăну хăмине вырнаçтарнă[5].
  • 2013 çулта авăн уйăхĕнче Дубнара (Высоцкий аллийинче) Понтекорво палăкне (скульптор - Дмитрий Ярмин) лартнă.

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ О семье Понтекорво. çăлкуçран архивланă 4 Юпа уйăхĕн 2006. Тĕрĕсленĕ 7 Авăн уйăхĕн 2008.
  2. ^ История текстильных фабрик семьи Понтекорво. çăлкуçран архивланă 12 Çу уйăхĕн 2006. Тĕрĕсленĕ 7 Авăн уйăхĕн 2008.
  3. ^ Песня «Марш физиков»
  4. ^ Арнольд В. И. Нейтрино, нейтроны и Бруно Понтекорво // Истории давние и недавние. — М.: ФАЗИС, 2012. — ISBN 5-7036-0077-4
  5. ^ В Москве появилась неофициальная мемориальная доска Бруно Понтекорво. Regnum (2006-06-14). Тĕрĕсленĕ 14 Нарăс уйăхĕн 2016.

Çав. пекех[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]