Контент патне куҫ

Тригонометрилле функцисем

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Иллюстраци

Тригонометрилле функцисемэлементарлă функцисем, вĕсем истори енчен пăхсан, чăн малтан тÿр кĕтеслĕ виçкĕтеслĕхсем тĕлĕшпе çуралнă: виçкĕтеслĕхĕн енĕсене гипотенуза çумĕнчи шĕвĕр кĕтес урлă палăртнă (е, ку вара çав пĕлтерĕшлех, хирлĕве тата çуллĕшсене çавракăшри пĕкке тивекен варринчи кĕтеспе çыхăнтарнă). Каярахпа тригонометрилле функцисен палăртавне анлăлатнă: вĕсен аргуменчĕ хуть те мĕнле чăн хисеп е комплекслă хисеп пулма пултарать. Тригонометрилле функцисене тишкерекен ăслава тригонометри теççĕ.

Тригонометрилле тĕп функцисем:
  • синус ();
  • косинус ();
Иккĕмĕшле тригонометрилле функцисем:
  • тангенс ();
  • котангенс ();
  • секанс ();
  • косеканс ().

Акăлчан тата Америка литературинче тангенс, котангенс тата косеканс ак çапла çырăнаççĕ: , , . Германире тата Францире вырăсла текстсенчи пекех пулнă[1], анчах та Иккĕмĕш тĕнче вăрçи хыççăн Англи-Америка стандарчĕ çине куçнă.

Кунсăр пуçне сайра усă куракан тригонометрилле функцисем (версинус т.ыт.те) тата çавăн пекех кутăнла тригонометрилле функцисем (арксинус, арккосинус т.ыт.те) пур, вĕсене уйрăм статьясенче пăхса тухаççĕ.

  • Бермант А. Ф., Люстерник Л. А. Тригонометрия. — М.: Наука, 1967.
  • Тригонометрические функции — статья из Большой советской энциклопедии. — М.: Советская энциклопедия, 1977. — Т. 26. — С. 204—206.
  • Бронштейн И. Н., Семендяев К. А. Прямолинейная тригонометрия // Справочник по математике. — Изд. 7-е, стереотипное. — М.: Государственное издательство технико-теоретической литературы, 1967. — С. 179—184.
  • Выгодский М. Я. Справочник по элементарной математике. — М.: Наука, 1978.

Переиздание: М.: АСТ, 2006. — 509 с. — ISBN 5-17-009554-6 www.alleng.ru/d/math/math42.htm

  • Двайт Г. Б. Тригонометрические функции // Таблицы интегралов и другие математические формулы. — 4-е изд. — М.: Наука, 1973. — С. 70—102.
  • Кожеуров П. А. Тригонометрия. — М.: Физматгиз, 1963.
  • Маркушевич А. И. Замечательные синусы. — М.: Наука, 1974.
  • Математическая энциклопедия / Гл. ред. И. М. Виноградов. — М.: Советская энциклопедия, 1984. — Т. 5. — С. 436.
  • Тригонометрические функции // Энциклопедический словарь юного математика / Ред. коллегия, Гнеденко Б. В. (гл. ред.), Савин А. П. и др. — М.: Педагогика, 1985 (1989). — С. 299—301—305. — 352 с., ил. — ISBN 5-7155-0218-7 (С. 342, 343 — таблицы тригонометрических функций 0°-90°, в том числе в радианах)
  • Тригонометрические функции // Справочник по математике (для ср. уч. заведений) / Цыпкин А. Г., под ред. Степанова С. А. — 3-е изд. — М.: Наука, Гл. редакция физ.-мат. литературы, 1983. — С. 240—258. — 480 с.

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ^ Знак математический. // Большая советская энциклопедия. 1-е изд. Т. 27. — М., 1933.