Шахмат

Ша́хмат — сĕтел вăййисем шутне кĕрет. 64 тăваткалтан тăракан ятарлă хăма çинче икĕ ен выляççĕ. Ку вăйăра ӳнер те, ăслăлăх та, спорт та пур. Вăйă ячĕ перс чĕлхинчен кĕнĕ - шах тата мат сăмахсенчен пулнă, куçарсан патша вилнĕ тенине пĕлтерет.

Шахамтла хире-хирĕç иккĕн, ушкăнпа ушкăн, пĕр çынпа ушкăн выляма пултараççĕ. Шăхмат вăййин йĕркине тытса пыракан ятарлă йĕркесем пур, ăмăртусем ирттернĕ чухне ФИДЕн хушма йĕркисемпе те усă кураççĕ. Интернетпа, телефонпа, çыру çырса выляма та ятарлă йĕркесем пур.

Шахмат историйĕ

Шахмат вăййине Индире 6 ĕмĕрте шутласа кăларнă тесе ĕнентерççĕ. Унăн авалхи ячĕ - чатуранга. Арап çĕршывĕсенче, Европăпа Африкăра вăйă сăн-сăпачĕ улшăнса пырать. 15 ĕмĕр тĕлне унăн паянхи кӳлепи çирĕпленсе çитет, 19 ĕмĕрте шахматла вылямалли йĕркесене те çирĕплетеççĕ, çавăн чухнех ăмăртусем йĕркелеме пуçлаççĕ.

Тата вулăр

• Дебют
• Миттельшпиль
• Эндшпиль
• Эндшпиль Налимов тапăлсем
• Шахмат пĕтĕм тĕнче кунĕ
• Шахмат олимпиачĕ
• Шахмат варианчĕсем

Шахмат выляма компьютер программисем

• Rybka
• Fritz (программа)
• Fruit
• HIARCS
• Shredder
• Chessmaster
• GNU Chess

Каçăсем

• Официальный сайт Международной шахматной федерации (ФИДЕ)
• Шахматы DMOZ-ра
• Крупнейший международный шахматный интернет-портал
• Журнал «64 — Шахматное обозрение»
• Чатранг-Намаг. Объяснение игры в шахматы и изобретение игры в нарды. Перевод с пехлеви и комментарии А.А. Амбарцумяна