Шумер халаплăхĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Икшывхушши халаплăхĕМессопотамири авалхи çĕршывсен (Аккад, Ассири, Вавилон, Шумер, Элам) халаплăхĕ.

Шумер-аккад халаплăхĕ — пирĕн эрăччен IV – II пин çуллăхсенчи Икшывхушшинчи паллă цивилизацисен чи авалхи халаплăхĕ.

Хуррит халаплăхĕ — пирĕн эрăччен III-II пин çул каялла Çурçĕр Икшывхушшинчи халăхсен халаплăхĕ.

Ассири халаплăхĕпирĕн эрăччен XIVVII ĕмĕрсенчи Çурçĕр Икшывхушшинчи Ассири халаплăхĕ; никĕсне шумер-аккад халаплăхĕнчен илнĕ, Вавилон патшалăхĕ Ассирине туртса илсен вăл вавилон халаплăхĕ çине те сĕм янă.

Вавилон халаплăхĕ — XX-VI ĕмĕрĕсенче Икшывхушшин кăнтăрĕнче вырнаçнă Вавилон патшалăхĕн халаплăхĕ, ассири халаплăхĕн сĕмĕ те пулнă.

Пĕрлĕхĕн туррисем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Халапсен шучĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

А[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Абзу, Абу, Адад, Адапа, Ала (халăплăх), Алад, Алалу, Аманки, Ан, Ангаль, Анзуд, Ану, Ануннаки, Аншар, Апсу, Асаг, Асаллухи, Ашакку, Ашимбабар, Ашнан, Аштаби, Ашшур,Ассур.

Б[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Бау, Баба (халаплăх), Белатекалим, Бунене, Бэл.

Г[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Галатур, Галла, Гатумдуг, Гештинана, Гибил, Гирра, Гильгамеш, Гир, Гула.

Д[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Дамкина, Даму, Дильмун, Диммеа, Дуку, Думузи.

З[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Забаба, Зиккурат.

И[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Игиги, Имдугуд, Инанна, Исимуд, Ишкур, Иштар, Анунит, Нана, Инанна, Ишум.

К[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Кабта, Кулла, Калкала, Ки, Кингалудда, Кингу, Кубаба, Кугар, Кужух, Кулулу, Кумарби, Кур,

Л[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Лабассу, Лаббу, Ламассу, Лама, Ламашту, Ламму, Лахму, Лахаму, Лахар, Лилит, Лугальбанда, Лукур.

М[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Мамету, Мардук, Марту, Мах, Ме, Муллиль, Мумму, Мушдамма, Мушхуш.

Н[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Набу, Намму, Намтар,* Намтарру, Нанайя, Нанна, Син, Нанше, Нергал, Нети, Нидаба, Ниназу, Нингаль, Нингирсу, Нингишзида, Ниндуба, Нинкаррак, Нинкаси, Нинкурра, Нинлиль, Нинма, Нинмах, Мах, Нинсун, Нинти, Нинтинугга, Нинурта, Нинхурсаг, Ниншубур, Нисаба, Нумушда, Нунамнир, Нунбаршегуну, Нуску.

О[тӳрлет | кодне тӳрлет]

П[тӳрлет | кодне тӳрлет]

С[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самана (халаплăх), Себетту, Син, Сиртар, Сумукан.

Т[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Таммуз (халаплăх), Тиамат, Тильмун.

У[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Удуг, Улликумми, Упеллури, Ута, Утнапештим, Утнапишти, Утту, Уту, Шамаш, Утукку.

Х[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хайа, Хебат, Хедамму, Хув

Ц[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Царпаниту, Сарпанита

Ш[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Шамаш, Шанирда, Шар (халаплăх), Шаушка, Шавушка, Шеду, Шерри, Шимиге.

Э[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Эа (халаплăх), Эбех, Эдинмуги, Эмеш, Энки, Апсу, Энкиду, Энкимду, Энлиль, Энмеркар, Энмешара, Энтен, Энума Элиш, Эншаг, Гильгамеш кăссайĕ, Эреду, Эрешкигаль, Эрра, Йрра , Этимму.

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]