Белуджсем

	Белуджи
Тӑван ячӗ	белудж. بلوچ [baloːt͡ʃ]
Хальхи вырнаҫӑвӗ тата йышӗ
	Пурӗ: 7,5—11 млн. çын (2002 ç.); Пакистан — 6,2 млн çын ; Иран — 2-5 млн çын ; Афганистан — 567,92 пин çын ; Оман — 425 пин çын ; ПАЭ — 100 пин çын ; Туркменистан — 28-30 пин çын ; Кувейт 20 пин çын;
Чӗлхе	белудж, çаплах урду
Тӗн	ислам
Кӗрет	иран халăхĕсем
Тӑван халӑхсем	мазендерансем, гилянсем, синдхсем

Белу́джсем (белудж. балоч بلوچ [baloːt͡ʃ]) — куçса çӳрен, йăх йăли-йĕркипе пурнăкан иран ушкăнĕн чĕлхесен çурçĕр-анăç кĕçĕн ушкăнĕнчи чĕлхепе пуплекен иран халăхĕ.

Иран платтовĕн кăнтăр-тухăç пайĕнче, Арави тинĕсĕнчен материкалли çĕрсенче — Пакистан (Белуджистан), Иран (остан Систан тата Белуджистан) тата Афганистан кăнтăрĕнче — пурăнаççĕ. Белудж йăхĕсем çаплах ПАЭ тата Оманра та чылай вырнаçнă. Мĕнпурĕ 9 млн çынна яхăн. Тĕне тытнипе — ханафит мазхабĕнчи масăльмансем.

Этимологи

Истори тата этногенез

Александр Македонский Гедроси тăрăх çӳренине кăтартакан карттă.

Литература

Зарубин, Иван Иванович. Белуджские сказки: Часть II. Академия наук, 1949. beludzove.hks.re
Рыжов И. В., Бородина М. Ю. Этнические проблемы в современном Иране // Ислам на Ближнем и Среднем Востоке, 2015, N9, С.345-360

Асăрхавсем

↑ Baluchi (author Houman A. Sadri), page 227. // Encyclopaedia of Modern Asia. Volume 1: Abacus to China. Editors: David Levinson and Karen Christensen. New York: Charles Scribner's Sons, 2002, LXVII+529 pages. ISBN 9780684312422

Ҫӑлкуҫри текст(акăлч.)

BALUCHI Baluchi is the name of an ethnic group, most of whom inhabit the province of Baluchistan in modern Pakistan. Other Baluchi live in Afghanistan and Iran, and a small number are found in Turkmenistan, Oman, and the coast of East Africa. Their total population numbers around 7.5 to 11 million people.
↑ Population by Mother Tongue 2006 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ., Population Census Organization, Government of Pakistan (retrieved June 7, 2006)
↑ Census of Afghans in Pakistan Архиври копи, 3 Юпа уйӑхӗн 2018 Wayback Machine çинче, United UNHCR Statistical Summary Report (retrieved October 10, 2006)
↑ Languages of Iran Архиври копи, 3 Нарӑс уйӑхӗн 2013 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)
↑ Iran Архиври копи, 5 Ҫу уйӑхӗн 2015 Wayback Machine çинче, Library of Congress, Country Profile (retrieved December 5, 2009)
↑ Afghanistan Архиври копи, 9 Утӑ уйӑхӗн 2016 Wayback Machine çинче, CIA World Factbook (retrieved December 5, 2009)
↑ Languages of Oman Архиври копи, 9 Юпа уйӑхӗн 2012 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved December 5, 2009)
↑ Oman Архиври копи, 24 Раштав уйӑхӗн 2018 Wayback Machine çинче, CIA World Factbook (retrieved December 5, 2009)
↑ Languages of United Arab Emirates Архиври копи, 31 Кӑрлач уйӑхӗн 2013 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved 5 December 2009)
↑ Languages of Turkmenistan Архиври копи, 6 Юпа уйӑхӗн 2012 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)
↑ KOKAISLOVÁ, Pavla, KOKAISL Petr. Ethnic Identity of The Baloch People. Central Asia and The Caucasus. Journal of Social and Political Studies. Volume 13, Issue 3, 2012, p. 45-55. Архиври копи, 28 Чӳк уйӑхӗн 2017 Wayback Machine çинче, ISSN 14046091
↑ Белуджи Туркмении (1926–1989) Архиври копи, 3 Утӑ уйӑхӗн 2015 Wayback Machine çинче, http://beludzove.hks.re
↑ Languages of Kuwait Архиври копи, 19 Ака уйӑхӗн 2020 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)

Каçăсем

[1] Baluchi (author Houman A. Sadri), page 227. // Encyclopaedia of Modern Asia. Volume 1: Abacus to China. Editors: David Levinson and Karen Christensen. New York: Charles Scribner's Sons, 2002, LXVII+529 pages. ISBN 9780684312422

Ҫӑлкуҫри текст(акăлч.)

BALUCHI Baluchi is the name of an ethnic group, most of whom inhabit the province of Baluchistan in modern Pakistan. Other Baluchi live in Afghanistan and Iran, and a small number are found in Turkmenistan, Oman, and the coast of East Africa. Their total population numbers around 7.5 to 11 million people.

[Pakistan_census-2] Population by Mother Tongue 2006 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ., Population Census Organization, Government of Pakistan (retrieved June 7, 2006)

[UNHCR-3] Census of Afghans in Pakistan Архиври копи, 3 Юпа уйӑхӗн 2018 Wayback Machine çинче, United UNHCR Statistical Summary Report (retrieved October 10, 2006)

[ir-4] Languages of Iran Архиври копи, 3 Нарӑс уйӑхӗн 2013 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)

[Iran_Profile,_Library_of_Congress-5] Iran Архиври копи, 5 Ҫу уйӑхӗн 2015 Wayback Machine çинче, Library of Congress, Country Profile (retrieved December 5, 2009)

[CIA_Afghanistan-6] Afghanistan Архиври копи, 9 Утӑ уйӑхӗн 2016 Wayback Machine çинче, CIA World Factbook (retrieved December 5, 2009)

[OM-7] Languages of Oman Архиври копи, 9 Юпа уйӑхӗн 2012 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved December 5, 2009)

[CIA_Factbook,_Oman-8] Oman Архиври копи, 24 Раштав уйӑхӗн 2018 Wayback Machine çинче, CIA World Factbook (retrieved December 5, 2009)

[Languages_of_United_Arab_Emirates-9] Languages of United Arab Emirates Архиври копи, 31 Кӑрлач уйӑхӗн 2013 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved 5 December 2009)

[People_in_Turkmenistan-10] Languages of Turkmenistan Архиври копи, 6 Юпа уйӑхӗн 2012 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)

[Balochi_in_TM-11] KOKAISLOVÁ, Pavla, KOKAISL Petr. Ethnic Identity of The Baloch People. Central Asia and The Caucasus. Journal of Social and Political Studies. Volume 13, Issue 3, 2012, p. 45-55. Архиври копи, 28 Чӳк уйӑхӗн 2017 Wayback Machine çинче, ISSN 14046091

[Balochi_in_TM-USSR-12] Белуджи Туркмении (1926–1989) Архиври копи, 3 Утӑ уйӑхӗн 2015 Wayback Machine çинче, http://beludzove.hks.re

[pbt-13] Languages of Kuwait Архиври копи, 19 Ака уйӑхӗн 2020 Wayback Machine çинче, Ethnologue.com (retrieved June 7, 2006)

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[12]

[13]

Ссылки на внешние ресурсы
Словарьсемпе энциклопедисем	Большая российская (старая версия) Большая советская (1 изд.) Брокгауза и Ефрона Ларусса Литовская универсальная Britannica (онлайн) PWN Universalis Гранат
Библиографиллӗ каталогсенче	BNF: 11974515p J9U: 987007282296705171 LCCN: sh85011393 NKC: ph631234 LIBRIS: gdsvzw105q3sc0k

п • с • т Иран чĕлхиллĕ хальхи халăхсем
Кăнтăр-Анăçри кĕçĕн ушкăн	Перссем • Таджиксем • Фарсивансем • Татсем • Лурсем тата Бахтиарсем • Хазарисем • Чараймаксем

Çурçĕр-Анăçри кĕçĕн ушкăн	Курдсем • Заза • Белуджсем • Мазендерансем • Гилянсем • Талышсем

Тухăçри кĕçĕн ушкăн	Пуштунсем • Памирти халăхсем • Ягнобисем

Этноконфессиллĕ ушкăнсем	Сăртăшсем • Езидсем • Ахл-е Хакк

Тухăçри кĕçĕн ушкăн	Осетинсем (Иронсем • Дигорсем)