Туркменистан

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Türkmenistan
Туркменистан
Flag of Turkmenistan.svg Emblem of Turkmenistan.svg
Туркмени ялавĕ {{{CoATitle}}}
LocationTurkmenistan.svg
Патшалăх чĕлхисем Туркмен чĕлхи
Тĕп хула Ашхабад
Чи пысăк хула Ашхабад
Президент Гурбангулы Бердымухамедов
Лаптăкĕ
 - Пĕтĕмпе
51 вырăнта
491 200 [1] км2
Халăх йышĕ
 - Пĕтĕмпе(2009)
 - Йышлăхĕ
115 вырăнта
4 884 887 [2]
10/км²
Валюта ячĕ Манат
(TMT, код 934)
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +5 пуçласа +5 таран
Патшалăх гимнĕ «Garaşsyz, bitarap, Türkmenistanyň döwlet gimni»
Тетел доменĕ .tm
Тел. префиксĕ +993

Туркменистан[3] (официаллă Туркмениста́н, туркм. Türkmenistan) — Вăтам Азири патшалăх[4][5].

Тавралăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Афганистанпа Иранпа кăнтăр енче, Казахстанпа и Узбекистанпа çурçĕр енчен чикĕ тытать. Хĕвелтухăç енчен Каçпи тинĕсĕ вырнаçнă.

Спутникран тунă Турменистан ӳкерчĕкĕ

Кун-çулĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Туркменистан- президентлă респрублика. Президент суйлавĕ 5 çулта пĕрре иртет.[6] 2006-мĕш çулхи раштавăн 21-мĕшĕччен Туркменистанăн Сапармурат Ниязов Туркменистанăн пĕрремĕш президенчĕ пулнă. Хальхи вăхăтра туркменсен президенчĕ - Гурбангулы Бердымухаммедов.

Меджлис - пилĕк çулта пĕрре суйланать, унта 125 пайташ.

Административла пайлану[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Туркменистан
Туркменистан облаçĕсем

Экономика[тӳрлет | кодне тӳрлет]

2009-мĕш çулта Туркменистан ВВП 16,24 млрд долл. çитнĕ. Çав шутра промăçлăх 34 %, ял хуçалăхĕ — 10 %, сервис — 56 %.

Халăх йышĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Туркменистан халăх шучĕ питĕ хăвăрт ӳсет. Республикăра çыравпа 1979-мĕш çулта 2759 пин çын, 1989-мĕш çулта - 3534 пин, 1995-мĕш çулта - 4481 пин çын пурăннă. Юлашки çыру хыççăн та чалăх йышĕ ӳсет. 2001-мĕш çулхи çу уйăхĕн 1 тĕлне халăх йышĕ 5410 пине çитет.

Туркменсемсĕр пуçне Туркменистанра узбексем, вырăссем, казахсем, тутарсем тата ытти халăх çыннисем пурăнаççĕ.

Хĕçпăшаллă вăйсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Нейтраллă патшалăх пулнă май хĕçпăшаллă вăсем сахал.

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]