Евсевьев Макар Евсевьевич

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Макар Евсевьевич Евсевьев
Yevseviev M. E., teacher, RusEmpire.jpg
Çуралнă вăхăт: 1864 кăрлач, 30 (кăрлач, 18)
Çуралнă вырăн: Ирçе Çармăс ялĕ, Пăва уесĕ, Чĕмпĕр кĕперни, Раççей империйĕ[1]
Вилнĕ вăхăт: 1931 çу, 11
Вилнĕ вырăн: Хусан, РСФСР, СССР
Ăслăх сфери: филологи, истори, педагогика, этнографи, археологи, фольклористика
Ĕç вырăнĕ: Хусан семинари çумĕнчи Мордва пуçламăш училищи, Хусанти тăван ен тĕпчев музейĕ, Тухăç академийĕ, Тухăç педагогика институчĕ, Хусанти педагогика университечĕ
Альма-матер: Хусан университечĕ, истори-филологи факультечĕ
Пĕлӳлĕх: Шераут пуçламăш училищи, Хусанти урăх халăхсен вĕрентӳçисен семинарийĕ
Паллă: ирçĕ тата мăкшă халăхĕсен пĕрремĕш ăсчахĕ, энциклопедисчĕ тата çутлăхçи, Хусан университечĕ çумĕнчи Археологи, истори тата этнографии пĕрлĕхĕн чăн пайташĕ, Вырăс Императорĕн Географи пĕрлĕхĕн ĕçтешĕ
Чыславсемпе парнесем


Шаблон:Сăвапçă Станислав орденĕ Шаблон:Сăвапçă Анна орденĕ
1904 1914[2]
Вырăс географи пĕрлĕхĕн кĕмĕл (1892) тата Кĕçĕн ылтăн (1916) медальсем[3]

Евсевьев Макар Евсевьевич, — халăх пултарулăхне пухакан, çыравçă, этнограф, историк. 1864 çулхи кăрлачăн 18-мĕшĕнче Чăваш Енĕн Йĕпреç районĕнчи Ирçе Çармăс ялĕнче (ирç. Цярмун, выр. Малые Кармалы) çуралнă. 1931 çулхи çу уйăхĕн 11-мĕшĕнче Хусанта çут тĕнчерен уйрăлса кайнă.

Пурнăçĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хусанти ют йăх вĕрентекенĕсен семинарийĕнче, Хусан патшалăх университечĕн историпе филологи факультетĕнче вĕреннĕ. Хусанти вĕрентекенсен семинаринче, ытти аслă вĕренӳ керменĕсенче вĕрентнĕ.

Ирçе Çармăс ялĕнче ăна хисеплесе палăк лартнă.

Ӗçĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Мордва чĕлхисем валли вĕренӳ кĕнекисем çырнă. Мăкшăсемпе ирçесен халăх пултарулăхне пухнă.

Çак кĕнекесене пичетлесе кăларнă:

  • «Основы мордовской грамматики» (Мордва грамматикин никĕсĕ, 1926)
  • «Эрзянские сказки» (Ирçе юмахĕсем, 1928);
  • «Эрзянские песни» (Ирçе юррисем, 1928);
  • «Мордовская свадьба» (Мордвасен туйĕ);
  • «Эрзянско-русский словарь» (Ирçе-вырăс сăмахсарĕ);
  • тата ыттисене.


Çавăн пекех пăхăр[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Цитатăланă чухнехи йăнăш Неверный тег <ref>; для сносок МР не указан текст
  2. ^ Мордва литературин библиотеки. çăлкуçран архивланă 3 Пуш уйăхĕн 2012. Тĕрĕсленĕ 1 Нарăс уйăхĕн 2011.
  3. ^ Осовский Е. Г., Зеткина И. А. Макар Евсевьевич Евсевьев: просветитель, ученый, педагог. — Саранск: Тип. «Крас. Окт.», 2003. — ISBN 5—7493—0566—X