Израиль

Израиль, официаллă ячĕ Израиль патшалăхĕ (ивр. מדינת ישראל‎, арап. دولة اسرائيل) — Азин кăнтăр-анăçĕнчи, Вăтаçĕр тинĕсĕн тухăç çыран çĕрĕсенчи патшалăх. Çурçĕрте Ливанпа, çурçĕр-тухăçенче — Сирипе, тухăçра — с Иорданипе, кăнтăр-анăçра — Икĕпатпа чикĕ тытать.Тĕп хули - Иерусалим.

1947 çулхи чӳк уйăхĕн 29-мĕшĕнче ПНО Генераллă Ассамблейин йышăннă 181-мĕш №-лĕ резолюцийĕн йĕркипе, (вул. Палестинăна ПНО планĕпе пайлани) 1948 çулхи çу уйăхĕн 14-мĕшĕнче йĕркеленĕ.

Ирĕклĕх Деклараципе килĕшӳллĕ, Израиль еврейсен патшалăхĕ шутланать.

Этимологи

Ӳкерчĕк:Angel and Jacob.jpg

Пирĕштипе çапăçакан Иаков

Чикĕсем

Израиль çĕрĕсем

Израиль Азин кăнтăр-анăçĕнче вырнаçнă, çĕршывăн çĕрĕсем анăçра — Вăтаçĕр, кăнтăрта — Хĕрлĕ тинĕсĕсене тухать, тухăç ра çĕршыв чиккин йĕрĕ Иордан шывĕ юххипе пырать.

Ертÿçисем

Премьер-министрĕсем	Ертнĕ çулсем	Премьер-министĕсем	Ертнĕ çулсем
Давид Бен-Гурион	1948-1954	Ицхак Шамир	1986-1992
Моше Шарет (Черток)	1954-1955	Ицхак Рабин	1992-1995
Давид Бен-Гурион	1955-1963	Шимон Перес	1995-1996
Леви Эшколь	1963-1969	Беньямин Нетаньяху	1996-1999
Игаль Алон	1969-1969	Эхуд Барак	1999-2001
Голда Меир	1969-1974	Ариэль Шарон	2001-2006
Ицхак Рабин	1974-1977	Эхуд Ольмерт	2006-2009
Менахем Бегин	1977-1983	Беньямин Нетяньяху	2009 çултан
Ицхак Шамир	1983-1984	1	1
Шимон Перес	1984-1986	2	2

Физикăпа географи пахалăхĕсем

Геологипе рельефĕ

Сахне

Климачĕ

Израильте субтропик вăтаçĕр тинĕс климачĕ хуçаланать. Галилейре çул хушшипе 1080 мм нӳрĕк ӳкет. Эйлаттаврашĕнче вăтамран çул хушши 20 мм çеç ӳкет. 700 мм — Иудей тăвĕсем çинче, 100 мм — Негевĕн тухăçĕнче.

Температура питĕ улшăнуллă, уйрăмах хĕл кунĕсенче. Ту çĕрĕсенче сивĕ, хăш чух юр çăвать. Хермон тăвĕн тăрри çулĕпе тенĕ пекех юр пĕркеннĕ, Иерусалимра пĕрре те пулин юр çăвать. Çав вăхăтрах тинĕс çум хулисенче — Тель-Авивпа Хайфăра — вăтаçĕр тинĕс климачĕ тăрать: сив çумăрлă хĕлпе тăсăлăвлă шăрăх çусем. Азири чи шăрăха (53,7 °C, е 129 °F) 1942 çулта Иордан айлăмĕнчи Тират Цви кибуцĕ çумĕнче палăртнă. Çу-авăн уйăхĕсенче нӳрĕк сайра ӳкет.

Шыв янтă пуррисем

Эйн Шокек

Шыв янтă пурлăхĕ çĕршывра çителĕксĕр.

Халăх йышĕ

Израиль халăх йышĕн улшăнăвĕ (1949—2008)

Патшалăхра пĕтĕмпе 7.750 пин çын ( 2010 ) пурăнать, чылайăш еврейсем ( 5.840 пин çын ; 75,3 % ) тата арабсем ( 1.588 пин çын ; 20,5 % )

Тĕнсем

Спорт

Рамат-Гана стадионĕ, Израилĕн чи пысăк стадионĕ

Каçăсем

•  Викиампар: Атлас: Израиль  (ивритла, акăлчанла тата арапла)
• Israel в Британника Энциклопединче
• Israel Колумби университечĕн библиотекинче
• Israel Би-би-си сайтĕнче
• Israel Конгресс библиотекинче
• The World Factbook:Israel 2018 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 24-мӗшӗнче архивланӑ. ЦРУ сайчĕ çинче
• Израилĕн Хӳтĕлев Çарĕ 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 24-мӗшӗнче архивланӑ.

Израилĕн официаллă сайчĕсем

• Израиль çинчен хыпар тупмалли, РФ МИД сайтĕнче
• Израиль президенчĕ
• Кнессет — Израилĕн парламенчĕ
• Израилĕн министăрсен кабинечĕ 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 1-мӗшӗнче архивланӑ.
• Израилĕн Раççейри элчилĕхĕн официаллă сайчĕ
• ИАЭК официаллă сайчĕ 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 1-мӗшӗнче архивланӑ.
• Израилĕн Хӳтĕлев Çарĕ
• Израилĕн полици
• Израиль тĕрмисен хĕсмечĕ
• ISA: Israel Security Agency
• Моссад 2013 ҫулхи Ҫӗртме уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.