Контент патне куҫ

Иврит

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Иврит
Тӑван ячӗ: עברית
Патшалӑхсем: Израиль тата ур.
Официаллӑ статус: Израиль
Классификаци
Категори: Еврази чĕлхисем
Афрази макроçемьи
Семит çемьи
Анăç семит ушкăнĕ
Ҫырулӑх: еврей алфавичĕ
Чӗлхе кочӗсем
ISO 639-1: he
ISO 639-2: heb
ISO 639-3: heb
Ҫавӑн пекех пӑхӑр: Проект:Лингвистика

Иври́т (עִבְרִית — «еврей чĕлхи») — семит çемьин чĕлхи, Израилĕн патшалăх чĕлхи, хăшпĕр еврей диаспора чĕлхи; ивритăн авалхи хорми (хăш чухне ăна Авалхи еврей чĕлхи теççĕ) — иудаизмăн йăла чĕлхи. Хальхи иврита чĕртнĕ те пуплеве кĕртнĕ, XX ĕмĕрте Израиль Патшалăхĕн официаллă чĕлхи пулса тăрать.

Иврита чĕртни

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Иврит СССР-та

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Тӗп статья: Ульпан
Тӗп статья: Некудот
Сасăланин
символĕ
Сасăлани
ячĕ
Графика символне çырни Епле вуланать
ַ Патах сасă палли айĕнчи горизонталь йĕрĕ а
ָ Камац «т» сасă палли айĕнчи паллă а
ֵ Цере Сасă палли айĕнчи икĕ пăнчă, горизонтальлĕ вырнаçнă э
ֶ Сэголь Сасă палли айĕнчи виçĕ пăнчă, çĕрелле пăхакан пĕр тан енлĕ
виçкĕтеслĕх евĕр
э
ִ Хирик Сасă палли айĕнчи пăнчă и
י ִ Хирик с йод Сасă палли айĕнчи пăнчă, хыççăн йод сасă палли и
ֹ Холам хасэр Сасăран çӳлти пăнчă о
וֹ Холам мале Çӳлти пăнчăллă сасă палли о
ָ Камац катан «т» паллă, сасă палли айĕнче (камац пекех) а
ֻ Куббуц Сасă палли айĕнчи виçĕ пăнчă, диагональпе у
וּ Шурук Ăшĕнче пăнчăлла вав сасă палли у

Сасă паллисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Тĕп статья: Еврей алфавичĕ

Еврей алфавиче 22 сас паллинчен тăрать. Уçă сассисем çук, сăмахĕсем хупă сасăпа кăна тытăнаççĕ. Çырма сылтăм енчен сулахай енне çыраççĕ, пысăкларан çыракан буквисем çук.

Сасă палли Хисеп
палăртăвĕ
(гематри)
Ят Транслитераци Пуплев (МФА)
пуç.
ср.
вĕç. Стан­дарт­Ашке­назиИврит ВырăсТĕнчеАнсат Изра­иль­Ашке­назиСефард Рекон­струкци
МишнаБибл.
א 1А́лефА́лефאָלֶף 'ʾ' [ ʔ, - ][ — ][ ʔ, - ][ ʔ, - ][ʔ ]
ב 2Бет (вет)Бейс (вейс)בֵּית б, вb, ḇb, v [ b, v ][b, v~v̥ ][ b, b~β~v ][ b, β ][ b ]
ג 3Ги́мельГи́мельגִימֶל гg, ḡg [ ɡ ][ɡ~ɡ ̊][ ɡ, ɡ~ɣ ][ ɡ, ɣ ][ ɡ ]
ד 4Да́летДо́лесדָלֶת дd, ḏd [ d ][ d~d̥ ̊][ d̪~ð ][ d̪, ð ][ d ̪]
ה 5хехэйהֵא (h), х, гh, Ḏh [ h~ʔ, - ][ h, — ][ h, — ][ h, — ][ h ]
ו 6ВавВовוָו в, у, оww [ v ][ v~v̥ ][ v ][ w ][ w ]
ז 7За́инЗа́инזַיִן зzz [ z ][ z~z̥ ][ z ][ z ][ dz ]
ח 8ХэтХэсחֵית хh`, x [ χ~ħ ][ x ][ ħ ][ ħ, x ][ ħ, x ]
ט 9ТэтТэсטֵית тt` [ t ][ t ][ t̪ ][ t̪ˁ ][ t̪ʼ ]
י 10ЙодЙудיוֹד йyy [ j ][ j ][ j ][ j ][ j ]
‭כך 20Каф (хаф)Коф (хоф)כָּף к, хk, ḵk, kh [ k, χ ][ k, x ][ k, x ][ k, x ][ k ]
ל 30Ла́медЛо́медלָמֶד лll [ l ][ l~ɫ ][ l ][ l ][ l ]
‭מם 40МемМемמֵם мmm [ m ][ m ][ m ][ m ][ m ]
‭נן 50НунНунנוּן нnn [ n ][ n ][ n̪ ][ n̪ ][ n̪ ]
ס 60Са́мэхСо́мэхסָמֶך сss [ s ][ s ][ s ][ s ][ ts ]
ע 70А́инА́инעַיִן ``` [ ʔ ~ ʕ, – ][ — ][ ʕ, ŋ, – ][ ʕ, ɣ ][ ʕ, ɣ ]
‭פף 80Пэ (фэ)Пэй (фэй)פֵּא п, фp, php, ph [ p, f ][ p, f ][ p, f ][ p, ɸ ][ p ]
‭צץ 90Ца́диЦо́ди, цо́дикצָדִי с, цs` [ ʦ ][ ʦ ][ ʦ ][ sˁ ][ʦʼ, ʧʼ, t͡ɬʼ]
ק 100КофКуфקוֹף кkk [ k ][ k ][ k ][ q ][ kʼ ]
ר 200РэшРэйшרֵיש рrr [ ʁ ][ ʀ ][ r~ɾ ][ ɾ ][ ɾ ]
ש 300Шин (син)Шин (син)שִין ш, сš, śsh, lh [ ʃ, s ][ ʃ, s ][ ʃ, s ][ ʃ, ɬ ][ ʧ, t͡ɬ, s ]
ת 400ТавТов (сов)תָו тt, ṯt, th [ t ][ t, s ][ t̪, θ ][ t̪, θ ][ t̪ ]

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  • Израильте ытларах ашкенази ят элементлă сасă паллисемпе усă кураççĕ.
  • Таблицăра кăтартнă вырăс транслитераци, тĕп тӳрех мар.

Вĕçĕнчи сас паллисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пиллĕк сас палли икĕ тĕрлĕ çырăнать — пĕрри сăмах пуçламăшĕнче тата варринче, тепри сăмахăн вĕçĕнче:

Сăмахăн пуçламăшĕнче тата варринче Сăмахăн вĕçĕнче
Каф כ
כ
Каф-софит ך
ך
Мем מ
מ
Мем-софит ם
ם
Нун נ
נ
Нун-софит ן
ן
Пей פ
פ
Пей-софит ף
ף
Цадик צ
צ
Цадик-софит ץ
ץ

Çавăн пекех

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Сăмахсарсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]