Памир халăхĕсем

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Памир халăхĕсем
Хальхи вырнаçăвĕ тата йышĕ
Пурĕпе: 300 пине яхăн[3]
ТаджикистанFlag of Tajikistan.svg Таджикистан (Туçи-Бадахшан автономи облаçĕ): 135 000
АфганистанFlag of Afghanistan.svg Афганистан (Бадахшан): 45 000
ПакистанFlag of Pakistan.svg Пакистан (Гилгит-Балтистан, Читрал): 44 000
КХРFlag of the People's Republic of China.svg КХР (Ташкурган-Таджик автономи уесĕ тата юнашар районĕсем — 23 350 çын (уесре пурăнакан халăхăн 84 %)): 41 028 (пурĕпе - КХР, çырс. 2000 г.)[1]
Раççей ФедерацийĕFlag of Russia.svg Раççей Федерацийĕ: 363 (2010 ç.)[2]
Чĕлхе Памир чĕлхисем, çаплах таджик тата дари
Тĕн ислам, ытларах ислам енлĕ шиизм, сахалтарах ханафта енлĕ суннизм
Расă тĕсĕ европеоид
Тăванла халăхсем пуштунсем, осетинсем, таджиксем, хунзсем, калашсем
Этнос ушкăнĕсем шугнансем, рушансем, бартангсем, сарыкольсем,язгулямсем,вахансем, ишкашимсем, сангличсем, мунджансем
Памир ачисем
Памир арçынĕ, Туçи-Бадахшан автономи облаçĕ, Таджикистан
Памир арçынĕ, Туçи-Бадахшан автономи облаçĕ, Таджикистан
Памир тата таджик хĕрачисем. Бадахшан афган провинцийĕ

Пами́рсем (тăван ячĕ «помере», çаплах бадахша́нсем теççĕ<ref>Бадахша́нсем тесе вĕсене совет тапхăрĕнче, Туçи-Бадахшан АО туса хурсан, калама тытăннă, çапах та кунта пурăнакан чылай çын хăйсене çапла палăртмасть, мĕншĕн тесен бадахшансем тесе Памир çинче перс чĕлхиллĕ (дари чĕлхилле) таджик-суннитсене — Бадахшан афган провинцинче (тахçанхи облаçре) пурăнакансене асăнаççĕ.

Вырнаçни[тӳрлет | кодне тӳрлет]


Памирсем пурăнакан облаçсем — анăç, кăнтăр тата тухăç Памир çĕрĕсем, кăнтăр енче Гиндукуш. Çӳллĕ тусем, хĕсĕк айлăмĕсем çинче хаяр климат, ниçта та тинĕс шайĕнчен 2 000 м аяла анмасть, йĕри-тавра ĕмĕрхи юрпа витĕннĕ 7 000 м çити чăнкă ту хысакĕсем.

Памир чĕлхиллĕ халăхсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Памир халăхĕсене чĕлхе принципĕпе классификацилеççĕ.

Çурçĕр памирсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ The Tajik ethnic minority 塔吉克族-56个民族
  2. ^ Всероссийская перепись населения 2010
  3. ^ Лашкарбеков Б. Б. Памирская экспедиция (статьи и материалы полевых исследований). / Явап. ред. Н. М. Еме­лья­но­ва. — М.: Институт востоковедения РАН, 2006. — 272 с. — ISBN 5-89282-291-5

Литература[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Андреев М. С. К характеристике древних таджикских семейных отношений // Известия № 15 Сталинабад.: Изд-во АН СССР, 1949. С. 3-12.
  • Андрианов Б. В. Изучение горной ирригации на юге Таджикистана и на Западном Памире // Итоги полевых работ института этнографии в 1971 году / Гл. редакция восточной литературы. М.: Наука, 1971. С. 58-65.
  • Гинзбург В. В. Горные таджики: материалы по антропологии таджиков Каратегина и Дарваза. М.-Л.: Издательство АН СССР, 1937.
  • Каландаров Т. С. Этноконфессиональные трансформации на Памире в XX — начале XXI в. "Языки и этнография «Крыши мира» (СПб.: «Петербургское Востоковедение», 2005. — 112 с. — стр. 51 — 63
  • Кисляков Н. А. Древние формы скотоводства и молочного хозяйства у горных таджиков бассейна р. Хингоу // Известия № 15 Сталинабад.: Изд-во АН СССР, 1949. С. 34-39.
  • Кисляков Н. А. Семья и брак у Таджиков: автореферат дис. … доктора исторических наук / Институт этнологии им. Н. Н. Миклухо-Маклая Л., 1951 — 26 с.
  • Лашкарбеков Б. Б. К этнолингвистической истории ираноязычных народов Памира и Восточного Гиндукуша в сборнике «Памирская экспедиция (статьи и материалы полевых исследований)». (М.: Институт востоковедения РАН, 2006. 272 с. — стр. 111—130.
  • Мамадназаров М. Х. Архитектура народного жилища Западного Памира и его современная модификация: афтореферат дис. … канд. архитектуры / Инженерно-строительный институт Л., 1977 — 34 с.
  • Моногарова Л. Ф. Преобразования в быту и культуре припамирских народностей. М.: Наука, 1972.
  • Моногарова Л. Ф. Материалы по скотоводству населения Южного Таджикистана и Западного Памира // Итоги полевых работ института этнографии в 1971 году / Гл. редакция восточной литературы. М.: Наука, 1971. С. 66-70.
  • Мухиддинов И. Реликты доисламских обычаев и обрядов у земледельцев Западного Памира (XIX- нач. XX в) / Отв. ред. Л. Ф. Моногарова Душанбе.: «Дониш», 1989 −100 с.
  • Пещерева Е. М. Поездка к горным таджикам // Институт этнографии: Краткие сообщения III М.- Л.: Изд-во АН СССР, 1947. С. 42-48.
  • Широкова З. А. Традиционная и современная одежда женщин горного Таджикистана. Душанбе.: «Дониш», 1976.
  • Шовалиев Джура. Геополитическая система горных народов. «Юрист Международное право», 2001 год.

Шаблон:Памир халăхĕсем Шаблон:Таджикистан халăхĕсем