Русинсем

	Русинсем
Тӑван ячӗ	«русыны», «руснакы», «руснаци», Польшăра — «лэмкы»
Хальхи вырнаҫӑвӗ тата йышӗ
	Пурӗ: 55 пинрен (Тухăç Европăри халăха официаллă çырнисен хаклавĕпе) 1,5 млн çына çити (русинсен организацисем евитленипе).; Словаки: 23 746 çын (2021); Серби: 14 246 çын (2011); Украина: 10 183 çын (2001); АПШ: 8934 çын (2010); Хорвати (Славони): 1936 çын (2011); Хункăри: 1292 çын (2001); Раҫҫей Федерацийӗ: 225 çын (2010);
Чӗлхе	русин (карпатри русин тата кăнтăр-русин), украин, словак, сахал степеньре хункăр, серб, поляк, румын, вырăс
Тӗн	православи, униатлăх, католицизм
Расӑ тӗсӗ	европеоидсем
Кӗрет	тухăç славянсем
Тӑван халӑхсем	украинсем, словаксем, беларуссем, вырăссем, поляксем

Ыйтнине кунта куçарса яраççĕ «Руснаксем». Çак темăпа уйрăм статья кирлĕ.

Ку терминӑн урӑх пӗлтерӗшсем пур, Русинсем (пĕлтерĕшсем) пӑхӑр.

Руси́нсем (русин. Русины, словак. Rusíni, пол. Rusini, венг. Ruszinok, серб Русини, укр. русини, хорв. Rusini) — Украинăн анăçĕнче (Анăç Карпат), Словакин тухăçĕнче (Пряша Руçĕ), кăнтăр-тухăç Польша (Лемковщина), çурçĕр-тухăç Хункăрире, çурçĕр-анăç Румынире (Марамарош), çаплах сербсен Воеводининче тата хорватсен Славонире вырнаçнă тухăç славян халăхĕсен ушкăнĕ; русинчен пысăк диаспорисем АПШ-ра тата Канадăра пурăнаççĕ.

Пĕрлехи хыпарсем

Çавăн пекех пăхăр: Карпат Руçĕ.

Русинсене Словакире, Польшăра, Хункăрире, Чехире тата Сербире официаллă наци енĕпе сахалрахăшĕ шутланаççĕ^[12](акăлч.).

Литература

Асăрхавсем

↑ Unrepresented Nations and Peoples Organization. Rusyn: Status Remains Undetermined(акăлч.)
↑ SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky
↑ (серб.) Official Results of Serbian Census 2003–PopulationPDF (441 KiB), pp. 12-13
↑ Сербире 2011 çулта халăха çырнипе русинсемпе украинсем — 20 261 çын
↑ Всеукраїнський перепис населення 2001 | Результати | Основні підсумки | Національний склад населення | Закарпатська область:
↑ American FactFinder - Results.
↑ Population of Croatia 1931—2011(акăлч.)
↑ Хорватире, 2011 çулта çырнипе, русинсемпе украинсем — 4314 çын
↑ 1.5 Population by affinity with cultural values, traditions of ethnic groups and main age groups , 2001(акăлч.)
↑ Хункăрире, 2001 çулта çырнипе, русинсемпе украинсем — 6071 çын
↑ Итоги Всероссийской переписи населения 2010
↑ Rusyn: A Minority in Waiting 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 31-мӗшӗнче архивланӑ.

Каçăсем

Carpatho-Rusyn Genealogy Web Site(акăлч.)

Конгрессем:

Ăслăх статьисем:

Брутер В. Украинцы Южной Буковины: проблемы и ориентиры
Сб. научных конференций «Трансграничное сотрудничество Украины, Молдовы и Румынии», сен.-окт. 2000.
Кабузан Н. В. Украинское население Закарпатья (начало XIX— 70-е годы XX в.) // Расы и народы. — Мускав: Наука, 1986. — В. Расы и народы.

↑ Тĕрлĕ çăлкуçсенче уйрăм чĕлхе пек те, украин чĕлхин диалекчĕ пек те палăртнă.
↑ Тĕрлĕ çăлкуçсенче уйрăм чĕлхе пек те, словак чĕлхин диалекчĕ пек те палăртнă

Цитатăланă чухнехи йăнăш «К» ушкӑнӗнчи <ref> тэгсем валли вӗсене тивӗҫтерекен <references group="К"/> тэг ҫук

[1] Unrepresented Nations and Peoples Organization. Rusyn: Status Remains Undetermined(акăлч.)

[2] SODB2021 - Obyvatelia - Základné výsledky

[3] (серб.) Official Results of Serbian Census 2003–PopulationPDF (441 KiB), pp. 12-13

[4] Сербире 2011 çулта халăха çырнипе русинсемпе украинсем — 20 261 çын

[5] Всеукраїнський перепис населення 2001 | Результати | Основні підсумки | Національний склад населення | Закарпатська область:

[6] American FactFinder - Results.

[7] Population of Croatia 1931—2011(акăлч.)

[8] Хорватире, 2011 çулта çырнипе, русинсемпе украинсем — 4314 çын

[9] 1.5 Population by affinity with cultural values, traditions of ethnic groups and main age groups , 2001(акăлч.)

[10] Хункăрире, 2001 çулта çырнипе, русинсемпе украинсем — 6071 çын

[11] Итоги Всероссийской переписи населения 2010

[14] Rusyn: A Minority in Waiting 2008 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 31-мӗшӗнче архивланӑ.

[12] Тĕрлĕ çăлкуçсенче уйрăм чĕлхе пек те, украин чĕлхин диалекчĕ пек те палăртнă.

[13] Тĕрлĕ çăлкуçсенче уйрăм чĕлхе пек те, словак чĕлхин диалекчĕ пек те палăртнă

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[10]

[11]

[К 1]

[К 2]

[12]

п • с • т Руç
Политика/хронологи енĕпе пайланни	Новгород • Киев • Галица-Волынь • Улатимĕр • Мускав • Литва • Поляк

Географи/этнографи енĕпе пайланни	Çурçĕр-Анăç • Çурçĕр-Тухăç (колонизаци) • Анăç • Кăнтăр-Анăç • Мăн • Кĕçĕн • Шурă • Хура • Червонная (Холмская) • Çĕнĕ • Карпат (Пряшевская)

Аталану этапĕсем	Руçе тĕне кĕртни • Руç политикăпа арканни • вырăс кнеçлĕхĕсем • Руçе пĕрлештерни

Юркăнсемпе вăрçни	вырăс-печенег вăрçисем • вырăс-кăпчак вăрçисем • монгольское нашествие на Русь • крымско-ногайские набеги на Русь

Этимологи тата лексика	название Руси • «всея Руси» • Святая Русь • Россия • Рутения

Çыхăннă этнонимсем	руссем • авалхи вырăс халăхлăхĕ/русичсем • русинсем (тахçанхи этноним) • мăн вырăссем • беларуссем • малороссем • вырăссем • раççеянсем • карпат русинĕсем • паннон русинĕсем

Пĕрлехи вырăс никĕсĕн пĕрпеклĕхĕсем	малороссийская идентичность • западнорусизм • триединый русский народ