Самарти чăваш шкулĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску
Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ
Никĕсленĕ 1922
Хупнă паллă мар
Директор И. В. Соловьёв (1926-мĕш çулччен)
Тĕс Вăтам пĕлӳ паракан шкул
Адрес Самар хули
Сайчĕ "Чĕмпĕрти чăваш шкулĕ". Музей.
Самар хули 1920-мĕш çулсенче

Самарти чăваш шкулĕИ. В. Соловьёв тăрăшнипе 1922-мĕш çулта Самар хулинче уçнă вăтам шкул. Ку шкула пĕтерекенсем ун чухне пуçламăш шкулсен вĕрентевçи пулса ĕçлеме пултарнă. Малалла вĕренес текенсен рабфака е тÿрех пĕр-пĕр аслă шкула вырнаçма май пулнă.

Кунçул[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Умистори[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1920-мĕш çулта, январьте, И.В.Соловьёв ВКП(б) Самар кĕперне комитечĕн чăваш секцийĕнче ĕçлеме пуçлать. Чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне йĕркелесе ярать. Çакна Самарти чăваш шкулĕн умисторийĕ теме пулать.

Малалли истори[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1922-мĕш çулхи июлĕн 22-мĕшĕнче Самар тăрăхĕнче Чăваш кантонне тăвас ыйтăва хускатаççĕ[1][2]. Çав 1922-мĕш çултах чăваш хĕрлĕ çарçисен политшкулне чăваш политшкулĕ теме пуçлаççĕ. Кунсăр пуçне вăл шкулпа тÿррĕн çыхăнман тата вăтам пĕлÿ паракан Самарти икĕ сыпăклă чăваш шкулĕ йĕркеленет. Иккĕшне те И. В. Соловьёв ертсе пырать.

Шкулпа çыхăннă уйрăм харкамлăхсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вĕрентекенсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вĕренекенсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Ку шкулта чăваш литературин классикĕн К.В.Ивановăн виçĕ йăмăкĕ вĕреннĕ:

  • Прасковья Васильевна Иванова
  • Валентина Васильевна Иванова
  • Евгения Васильевна Иванова

Ытти çынсем:

Чăваш шкулĕн тĕллевĕпе чаплăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1925-мĕш çулта тухнă листовкăран[5].

« Пилӗк гул хушшинт^е, йалти шкулсен'§евёренсе тухнисене и.^се, ак ҫаксене вӗрентеҫҫе:

1. Вырӑсла '^ё^хе. 2. Математика (арифметика, алгебра, геометрия, тригонометрия). 3. Физика. 4. Химия, 5. Естествоведение. 6.География. 7. Обществоведение.

»

Кунта чăваш чĕлхине кăтартман, анчах та чăннипе вăл та пулнă.

« Кауал вёренекен,сем д у р ё -1 4 5 , весенней,

102 арҫнн, 43 хёр. ГруппЯсент,е: 1)—34; 2)—31; 3)—32; 4)—22; 5)— 26, Уездсен^енр Бугурусланран—-74; Бузулукран—21; Мелекессрен,—12; Самартан—25; (вёеет]ен}-хуларан—8); ы т т и кёпёрнерец,— 13.

»
« Тата ■ҫӑваш ш кулӗнрх кӑҫалтампа русскочувашская

литературно-переводческая комиссия пур. Вал тёрлё ҫирӑва вырӑсларан рваш - ла куҫарса ҫират, хал,терех куҫарнӑ йапаласем: Самар кёпӗрнинр кооператси мёнле ӗҫлени ҫищен, унтан сельсоветсене, волисполкомсене мёнле еуйласси ҫищен}, Самар губисполкомӗ ӗслени ҫинтен^.

»
« Самар Губисполкомё ана уйӑхра парса тара!-:

ш кулра ёсл)екенсене--верентекенсене 842 тенкӗ, ҫавсемшӗнех страховой вяносшён, 84 тенкё, местком валли 16 тенкё, канцелярии вали 1 тенке те 25 пус, хуҫайствӑн вак раехутне 40 тенкё, а^асене тйрантма—100 ҫинна— 750 тенкё, а^асене тумлантарма 54 тенкё пурё 1784 тенкё те 25 пус. Вутӑш&н, шывшйн, электричество сути-шёи, Губнароб тӳлеК',

»

Çавăн пекех[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Соловьёв И. Самарти чăваш шкулĕ. —Листовка.Гублит № 3925, 11 декабря 1825 г. Тираж 1000 экз». Самара, тип. № 1 им. т. Маги «Полиграфа, ома» ул. Венцека и Галактион,
  • Демидов В. Вăл чăн-чăн коммунист пулнă. // Тăван Атăл журнал, 1987, 6№ (июнь) — С.57-59. (И.В.Соловьёв тата унăн ĕç-хĕлĕпе кунçулĕ çинчен çырнă хайлав).
  • Паймен, Влас. Самар чăвашĕсем. (ку хайлав темиçе хут та тĕрлĕ çĕрте тата тĕрлĕ вăхăтра пичетленсе тухнă).
  • СОРОЧАЙКИН, АНДРЕЙ НИКОНОВИЧ. ДИАСПОРА АВЕРКИНСКО-ИБРЯЙКИНСКИХ ЧУВАШ: ВОПРОСЫ И ОТВЕТЫ. Тип: брошюра Язык: русский ISBN: 978-5-906741-12-7 Год издания: 2015 Место издания: Самара Число страниц: 42 Издательство: Институт анализа экономики города и региона (Самара) УДК: 94 (47): 392.91

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ К 90-летию создания Похвистневского национального чувашского района — ВК, 23, июль, 2019, 18:13
  2. ^ "Коммуна" (хаçат, Самар хули), 27. 07. 1922
  3. ^ Кедров Николай Михайлович — Электронла чăваш энциклопеди.
  4. ^ Захаров Семён Васильевич — Электронла чăваш энциклопеди.
  5. ^ Листовка — Самарская чувашская школа — Козьими тропами. Сообщество краеведов-любителей

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]