Самар

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Disambig gray.svg Çак терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, Самар (пĕлтерĕшсем) пăхăр.
Ялав Герб
Ялав Герб
Патшалăх Раççей
Федераци субъекчĕ Самар облаçĕ
Координатсем Координатсем: 53°11′00″ с. ш. 50°07′00″ в. д. / 53.183333° с. ш. 50.116667° в. д. (G)53°11′00″ с. ш. 50°07′00″ в. д. / 53.183333° с. ш. 50.116667° в. д. (G)
Шалти пайлану 9 административных районов
Мэр Виктор Тархов
Никĕсленĕ 1586 çул
Пĕрремĕш асăну 1357 çул
Малтанхи ятсем Куйбышев
Лаптăк 466 çм²
Центр çӳллĕшĕ 100 м
Климат тĕсĕ вăтам-континентлă
Наци йышĕ вырăссем (83,6 %)
тутарсем (3,9 %)
чăвашсем (3,1 %)
мордва (2,7 %)
украинсем (1,9 %)
Конфесси йышĕ православсем,
мăсăльмансем,
иудейсем, урăххисем
Этнохороним самарçă,
самарçăсем
Вăхăт тăрăхĕ UTC+4
Телефон кочĕ +7 846
Почтă индексĕсем 443xxx
Автомобиль кочĕ 63, 163
ОКАТО кочĕ
Официаллă сайт http://city.samara.ru
«Мой город» энциклопедире Samara
Самар (Раççей)
Red pog.png

СамарРаççейĕн пысăк хула, Атăлн сулахай çӳллĕ çыранĕнче Самар Луки патĕнче, Самарпа Сук юханшывĕсем хушшинче вырнаçнă, Самар облаçĕн администраци центрĕ.

Совет тапхăрĕнче (1935 кăрлачăн 27-мĕшĕ — 1991 çулхи кăрлачăн 25-мĕшĕ) хула Ку́йбышев (Валериан Куйбышев патшалăх тата парти ĕçченĕ) ятлă пулнă.

Администрациллĕ пайлану[тӳрлет]

Самар тăххăр района пайланса тăрать:

Халăхĕ[тӳрлет]

Ӳкерчĕк:Население Самары.PNG
Халăх йышĕн улшăнăвĕ

Йышĕ — 1,1581 млн çын (1.01.2008), (Раççейре 6-мĕш вырăнта — Мускав, Санкт-Петербург, Çĕн Çĕпĕр, Екатеринбурга, Чулхула хыççăн).

Самарта 2008 çулхи кăрлач тĕлне 1 миллион 158 пин çын пурăннă. Икĕ тĕпĕллĕ Самара—Тольятти агломерацинчеНовокуйбышевск, Кинель, Чапаевск, Жигулёвск — 2,3 млн çын шутланать (РФ 3-мĕш — Мускавпа Санкт-Петербург хыççăн 2005 çулта.

Самар хулин халăх йышĕ, çулсемпе (пин çын)
Çул 1897 1923 1926 1939 1956 1959 1962 1967 1970 1973 1976 1979
Йышĕ 91.7 147.4 172 390 760 806 881 992 1045 1117 1162 1216.2
Çул 1982 1986 1989 1992 1996 1998 2000 2001 2003 2005 2006 2007
Йышĕ 1243 1267 1254.4 1239.2 1208.3 1160.3 1156.1 1143.6 1157.9 1133.4 1143.3 1139.1
Çул 2008
Йышĕ 1158.1


Наци йышĕ

Самар хулин наци йышĕ[1]
Халăх Йышĕ
(çын)
Пур халăх йышĕ
шутĕнче
(%)
Вырăссем 1 036 857 88,1
Тутарсем 40 327 3,4
Украинсем 19 178 1,8
Мордвасем 17 861 1,5
Чăвашсем 15 252 1,3
Эрменсем 7 140 0,4
Еврейсем 5 231 0,4
Белоруссем 4 835 0,4
Азербайджансем 4 468 0,4
Пушкăртсем 1 849 0,2
Казахсем 1 731 0,1
Узбексем 1 618 0,1
Нимĕçсем 1 506 0,1
Грузинсем 1 459 0,1
Чикансем 1 296 0,1
Таджиксем 1 234 0,1
Çармăссем 712 0,1
Молдавансем 665 0,1
Чеченсем 456 0,0
Кăркăссем 391 0,0
Урăх халăх çынни,
хăш халахне кăтартман
12 362 1,1

Кун-çулĕ[тӳрлет]

Куйбышев урамĕ хулан историлле пайĕнче (2003 çул)

Экономика[тӳрлет]

Промăçлăх[тӳрлет]

«Союз» хăпартакан ракета комплексĕн астăвăм палăкĕ

Сутă-илӳ[тӳрлет]

вак сутă-илӳ çаврăнăшĕ (млрд. тенкĕ)
Çул 2005 2006 2007
Çаврăнăш 96,0 112,2 134,8

Транспорт[тӳрлет]

Тĕн[тӳрлет]

Этеп çурчĕсем[тӳрлет]

Шаблон:Тĕп статья

Самар — нумай конфесси хули. Кунта чылай православи чиркĕвĕ, мăнастарь, кивĕ йăла чиркĕвĕ, мечет, еврей хорал синагоги, католици тата протестант храмĕ, баптистсемпе пятидесятниксен кĕлӳ çурчĕ пур, вĕсенчен:

Çăва-масарсем[тӳрлет]

Хула çăвинчи Г. Л. Ратнерăн вилтăпри çинчи палăкĕ

Шаблон:Тĕп статья

На сегодняшний день на территории города Самара находятся 16 кладбищ общей площадью 350 га. Из них 4 — непосредственно в городской черте.

Чи пысăк çăвасем:

Ăслăх[тӳрлет]

Раççей Ăслăх Академийĕ шутĕнчи йĕркеленӳлĕхсем:

Çутĕç[тӳрлет]


Этеплĕх[тӳрлет]

Музейсемпе галерейвăсем[тӳрлет]

Тĕп статья: Самар музейĕсем

Халĕ Самарта 20 музей ытла ĕçлет, вĕсенчен ваттисем ячĕллĕ П. В. Алабин Самар облаç тăван ен тĕпчев музейĕ Самар облаçĕн ӳнер музейĕ,

Çаплах анчах уçăлнă Самар футболĕн музейĕ.

Театрсемпе концерт залĕсем[тӳрлет]

Тĕп статья: Самар театрĕсем


Сцена вырăнĕсем

А. С. Пушкин ячĕллĕ чукун çул ĕçтĕшĕсен этеплĕх керменĕ

Кинотеатрсем[тӳрлет]

  • Cinema кафе (Киров проспекчĕ, 156)
  • Звезда (Çĕнĕ Сад урамĕ, 106)
  • Кадр (кино-клуб, Куйбышев урамĕ 103)
  • Каро-фильм (Мускав шоссе 18-мĕш çм)
  • Киномечта (ТЦ Парк Хаус, 3 хут, Мускав ш., 81б)
  • Киномост (Дыбенко урамĕ, 30)
  • Киноплекс (Аэродром урамĕ , 47А)
  • Огонек (Киров пр, 156)
  • Ракурс (кино-клуб, Вилонов урамĕ, 24)
  • Россия (Чернореченская урамĕ, 15)
  • Художественный (Куйбышев урамĕ, 105)

Вулавăшсем[тӳрлет]


Спорт[тӳрлет]

Тĕнче çыхăнăвĕсем[тӳрлет]

Партнёр-хуласем[тӳрлет]

Массăллă хыпар хатĕрĕсем[тӳрлет]

Инçекурав[тӳрлет]

Радиостанцисем[тӳрлет]

ВХ тата КХ станцисем
Ячĕ Частота
Радио Звезда 0.729 МГц
Радио России 0.873 МГц
Радио Маяк 1.143 МГц


FM-диапазон
Ячĕ Частота
РСН 68.51 МГц
Радио России 70.31 МГц
Радио Маяк 72.05, 92.1 МГц (План)
Русское радио 72.83, 100.3 МГц
Экспресс FM 90.1 МГц
Милицейская волна 90.6 МГц
Радио 7 91.0 МГц
Юмор FM 95.7 МГц (План)
Радио Скат 96.3 МГц
Ретро FM 98.6 МГц
Эхо Москвы 99.1 МГц
Европа плюс 99.9 МГц
Радио Шансон 101.0 МГц
RECORD 101.5 МГц
Наше радио 102.1 МГц
NRJ 102.5 МГц (План)
DFM 102.9 МГц
Радио Мегаполис 103.6 МГц
Самара-Максимум 104.3 МГц
Авторадио 104.8 МГц
Радио Алла 105.4 МГц (План)
Дорожное радио 106.1 МГц
Love радио 106.6 МГц

Пресса[тӳрлет]

«ТЕЛЕНЕДЕЛЯ для всей семьи.», «Самарское обозрение», «Волжская коммуна», «Волжская заря», «Самарские известия», «Самара. Журнал столицы региона», «Самарский футбол», «журнал "Дело"», «Пульс Поволжья», «Самарская газета», «Свежая газета. Самара», «Ваш выбор - вся Самара», «Ваш выбор - весь регион» тата чылай урăххи те.

Çыхăну[тӳрлет]

Мобил çыхăнăвĕ

Самар хулинчи мобил çыхăну операторĕсем
Ăру сыпăкĕ Мобиллă çыхăну стандарчĕ Операторсем
2 GSM Билайн, МегаФон, МТС, СМАРТС
2,5 GPRS Билайн, МегаФон, МТС, СМАРТС
2,75 EDGE Билайн, МегаФон, МТС, СМАРТС
3 CDMA-450 Волгателеком
3,5 3G, HSPDA Билайн


Стационарла çыхăну

ВолгаТелеком, Самара-Телеком, Связьинформ, Лада-Телеком, Совинтел, Опти-Телеком, ЭР-Телеком тата урăххи те.

Тетел

Пятый путь, SamaraLan («Сетевые Информационные Системы»), АИСТ,ROL, UNITLINE, Telenet, Волгателеком, Крафт-С, Опти-телеком, Самара-интернет, СамараТелеКом, Дом. Ру, Телком-Самара, Полярная звезда, MetroMax, Телекоммуникационные системы, СамТелеком.

Паллă вырăнсем[тӳрлет]

Архитектура[тӳрлет]

К. П. Головкин купса дачи, паллă Слонсен çурчĕ

Шаблон:Тĕп статья

Палăксем, монументсем[тӳрлет]

Памятник Таса пĕр тан апостол Кирилпа Мефодий тăвансен палăкĕ

Шаблон:Тĕп статья

Парксем, скверсем[тӳрлет]

Шаблон:Тĕп статья

Рекреаци[тӳрлет]

«Вертолёт лапамĕ»

Спорт[тӳрлет]

Баскетбол

Сывлăш спорчĕ

  • Самар облаçĕн аэроклубĕ РОСТО (2000 çулта никĕсленĕ[5]);
  • Самар парапланер клубĕ «Высота» (2000 çулхи пушăн 9-мĕшĕнче никĕсленĕ[6]);
  • Самарти авиаци-спорт клубĕ «Sky Roads» (1998 çулхи нарăс уйăхĕнче никĕсленĕ[7]);

Парăс спорчĕ

Футбол

Хоккей

Шахмат

  • «Ладья», хулан ачасемпе яшсен спорт центрĕ;

Тăванлă хуласем[тӳрлет]

Ют патшалăхсен консул оффисĕсем[тӳрлет]

  • Самар Италин Самар облаçĕпе Тутарстанри (Степан Разин урамĕ, 71А) Хисеплĕ Консуллăхĕ
  • Словени ялавĕ Словени Республикин «Самар облаçĕ» консул тăрăхĕ Самарти Консуллăхĕ (Мускав шосси, 4А)

Çавăн пекех[тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет]

Влаçăн муниципаллă органĕсем:

Информаци порталĕсем:

Транспорт:

Тĕрли

==Асăрхавсем==
  1. ^ Пур Раççейри 2002 çулхи халăх çыравĕ хыпарĕпе
  2. ^ 2008 çулхи юпа, 17 «Чечня чĕри» мечете Грозный хулинче уçиччен
  3. ^ http://www.riasamara.ru/rus/news/region/society/article34939.shtml Словени Коперĕ Самарăн партнёрĕ пулса тăчĕ
  4. ^ http://bcsamara.ru/index.php?option=com_content&task=view&id=27&Itemid=91
  5. ^ http://www.dropzone.ru/bobrovka.shtml
  6. ^ http://para.saminfo.ru/
  7. ^ http://www.dropzone.ru/samara.shtml
  8. ^ http://www.sail-samara.ru/history.php
  9. ^ http://hkcskvvs.ucoz.ru/faq/

Шаблон:Раççейĕн миллионлă хуласем Шаблон:Самар облаçĕн хулисем