Контент патне куҫ

Эйфел турулĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Шаблон:Çӳллĕ çурт-йĕр

Э́йфел турулĕ

Э́йфел турулĕ (фр. la tour Eiffel) (1889 çулхи юпа, 25 туса пĕтернĕ) — Парисăн чи паллă архитектура вырăнĕ, тĕнчере ăна Франци символĕ теççĕ, Густав Эйфель конструктор ятне тивĕçтернĕ. Хăй Эйфель ăна 300-метр çӳллĕш турул тенĕ (tour de 300 mètres).

2006 çулта турул çинче 6 719 200 çын, хăйĕн пĕтĕм историнче, 2007 çулхи раштавăн 31-мĕшĕ тĕлне — 236 445 812 çын пулса курнă[1]. Çапла ĕнтĕ, турул тĕнчери чи тăтăш пырса курнă вырăн шутланать[2]. Парисăн çак символне вăхăтлăха кăна туса лартнă пулнă — турул 1889 çулхи Пĕтĕм тĕнчери курава кĕмелли аркă шутланнă. Пăсса хурасран (курав иртсен 20 çултан) турула радиоантеннăсем çăлса хăварнă, вĕсене чи тăррине лартнă пулнă (çак вăхăтра радио техникине пурнăçа кĕртнĕ).

Париc картти çинче турул вырăнĕ

Турула Марс уйĕнче, Йен кĕперне хирĕçле Сенăн, Бранли çыранĕнче туса лартнă. Парис метрополитенĕн схеминчи чарăну: Bir-Hakeim.

Тума пуçличчен

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Турулăн малтанхи эскизĕ. Морис Кёхлен, 1884 çул

Турула туни

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Турула туни
Турула туни, утă, 1888

Конструкци уйрăмлăхĕсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Эйфел турулĕн калапăшĕ

Металл конструкцин йывăрăшĕ — 7 300 тоннă (пĕтĕмпех — 10 100 тоннă). Паян çак чухлĕ металран виçĕ турул хăпартса лартма пулать[3]. Фундамента бетонран тунă. Çил-тăвăл чухнехи турул 15 см çити çеç сулланать.

Хурçă конструкцин пайĕ

Çĕнĕ антеннипе пĕрле унăн çӳллĕшĕ 324 метр (2010 çул). 40 çул тăршшипе Эйфель турулĕ тĕнчере чи çӳллĕ çурт-йĕр, хăй вăхăтĕнчи çӳллĕ çуртсенчен— Хеопс пирамидинчен (146,6 м), Кёльн (156 м) тата Ульма соборĕнчен (161 м) 2 хутчен çӳллĕрех, — 1930 çулта ăна Çĕнĕ Йоркри Крайслер Билдинга хăпартиччен шутланнă.

Хăйĕн кун-çулĕнче турул пĕрре çеç мар тĕсне улăштарнă – сарăхран хĕрлĕ-хăмăра çити. Юлашки вунçуллăхсенче Эйфел турулне пĕр улăштармасăр "хăмăр-эйфел" - официаллă патентленĕ сăрăпа, бронза тĕслĕрех - сăрлаççĕ.

Курав иртсен

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Эйфелпе тунă малтанхи килĕшӳпе турула 20 иртсен пăссса хумалла пулнă.

Радио тата телекурав

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Программа Частота Хăват
France Inter
Regional 90,35 МГц 3 кВт
France Culture 93,35 МГц 3 кВт
France Musique 97,6 МГц 3 кВт

Evropa plus Frence ||102.2МГц || 10 КВТ

Программа Канал Частота Хăват
Canal+ 6 182,25 МГц 100 кВт
France 2 22 479,25 МГц 500 кВт
TF1 25 503,25 МГц 500 кВт
France 3 28 527,25 МГц 500 кВт
France 5 30 543,25 МГц 100 кВт
M6 33 567,25 МГц 100 кВт
Çырнисем

Нимĕç оккупаци тапхăрĕнче

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
Китлĕр Эйфел турулĕ умĕнче. Альберт Шпеер сулахайра.
Citroen автомобиль концернĕн янравĕ (1925)
Ӳкерчĕк:Paris by me.jpg
Эйфел турулĕ ылтăн çутăра

Пулăмсемпе фактсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ^ Пыра куракансен шучĕ 1889 çултантан 2007 çулхи раштавăн 31-мĕшне çитиччен
  2. ^ LeMonde.fr : Tour Eiffel et souvenirs de Paris(ĕçлемен каçă)
  3. ^ Знание—сила : «ЗС» — оnline


Шаблон:Çав тери çӳллĕ çурт-йĕр