Байкал-Амур магистралĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Трансçĕпĕр магистралĕ:
хальхи утăм тата истори утăмĕ,
Байкал-Амур магистралĕ — симĕс сăрăпа

Шаблон:UKrail-header2

пушă
km Паллă пурăну вырăнĕсем
пушă
  Иркут облаçĕ Шаблон:MSK+5
KBHFa
0 Тайшет Тухăç-Çĕпĕр ЧÇ
WBRÜCKE
124 Чуна юханшыв
HST
269 Вихроевка
BHF
293 Анзёби (Братск)
HST
310 Братск тинĕсĕ
HST
326 Падун Пусахисем
HST
328 Энергетик
WBRÜCKE
329 Ангара юханшыв (братск шывуправĕн пĕви 4400 м)
HST
339 Гидростроитель
WBRÜCKE
533 Илым юханшыв (Усть-Илим шывуправĕ)
TUNNEL1
550 Коршун Тоннелĕ (1100 м)
BHF
552 Коршуниха-Ангарская (Железногорск-Илимский)
BHF
573 Хребтовая
ABZlf
  ветка на Усть-Илимск (215 км)
WBRÜCKE
652 Кута юханшыв
BHF
713 Усть-Кут
BHF
720 Лена (Усть-Кут)
WBRÜCKE
737 Лена юханшыв
HST
784 Звёздная (Звёздный)
HST
889 Киренга (Магистральный)
WBRÜCKE
915 Киренга юханшыв
TUNNELa
1007 Байкал (Дабан) Тоннелĕ (6686 м)
etGRENZE
1010   Буряти
TUNNELe
1014
HST
1028 Гоуджекит
BHF
1063 Северобайкальск
TUNNEL1
1067 Сăмсах Тоннелĕсем, 4 туннелĕн пĕтĕм тăсăлăвĕ 4500 м
HST
1090 Нижнеангарск
WBRÜCKE
1235 Ангара юханшыв
BHF
1242 Çĕнĕ Уоян
ABZlf
  Çурçĕр Муй тоннельне тавра иртни
TUNNEL1
1354 Çурçĕр Муй тоннелĕ (15 343 м)
ABZrg
  Çурçĕр Муй тоннельне тавра иртни
HST
1385 Северомуйск
BHF
1469 Таксимо БАМ-ăн электрифициленĕ пайĕнчен иртни
eGRENZE+WBRÜCKE
1535 Витим юханшыв Байкал Лешьен Шаблон:MSK+6)
TUNNEL1
1645 Кодар Тоннелĕ (1981 м)
WBRÜCKE
1713 Чара юханшыв
ABZlg
  Чиней çĕруправĕ (66 км; 26 км тунă)
HST
1719 Çĕнĕ Чара
eGRENZE
1835   Саха (Якути) Республики
BHF
1864 Хани Инçет Тухăç ЧÇ
eGRENZE
1866   Амур облаçĕ
WBRÜCKE
1918 Олёкма юханшыв
eGRENZE
1922   республика Саха (Якутия)
eGRENZE
1927   Амурская область
HST
2268 Хорогочи
ABZlg
  ветка от станций Бамовская на Транссибе (179 км)
BHF
2348 Тында (Столица БАМа)
BHF
2375 Бестужево
ABZlf
  АЯМ (Амуро-Якутская магистраль) на Якутск
HST
2560 Тутаул
eABZrg
  ветка на Эльгинское месторождение (300 км, строится)
WBRÜCKE
2687 Зея юханшыв (Зей шывуправĕ)
HST
2690 Верхнезейск
HST
2833 Мирошниченко
WBRÜCKE
3012 Селемджа юханшыв
BHF
3017 Февральск
eGRENZE
3155   Хабар Ен Шаблон:MSK+7
HST
3162 Этыркен
HST
3247 Алонка
WBRÜCKE
3292 Бурея юханшыв
ABZlg
  ветка от станции Известковая на Транссибе (326 км)
BHF
3298 Çĕнĕ Ургал
BHF
3312 Ургал-1
ABZlf
  ветка на Чегдомын (16 км)
TUNNEL1
3384 Дуссе-Алинь Тоннелĕ (1800 м)
WBRÜCKE
Амгунь юханшыв
WBRÜCKE
3621 Амгунь юханшыв
HST
Хурмули
ABZgl+l
  Комсомольск-Амур-çинчи тата Дзёмги
BHF
Шаблон:BSkm Комсомольск-Сортировочный
ABZgr+r
  ветка от станции Волочаевка на Транссибе (351 км)
WBRÜCKE
Амур юханшыв
BHF
3871 Селихино
eABZlf
  ветка до станций Хура Сăмсах (120 км)
HST
4001 Оунэ
TUNNEL1
Кузнецовский Тоннель (1800 м яхăн)
HST
4039 Высокогорная
BHF
4253 Ванино
TRAJEKT
  Сахалинри Холмск патĕнчи паром
BHF
4261 Совет Гаванĕ-Сортировочная
BHF
4277 Десна
KBHFe
4287 Совет Гаванĕ

Байка́л-Аму́р магистра́лĕ (БАМ) — Тухăç Çĕпĕрпе Инçет Тухăçăн чукун çулĕ.[1]

Чукун çул магистралĕ[тӳрлет]

Çул вăрăммăшĕ — 4287 çм. Транс Çĕпĕр магистралĕнчен Тайшетра БАМ-ран уйрăлса çурçĕртерех пырать, Ангара урлă Братскра каçать, Ленăна Усть-Кут патĕнче каçать, Северобайкальск витĕр тухса Байкала çурçер енчен иртет, кайран Тындăна çитет, Амур урлă Комсомольск-Амур-çинчи хулара каçса Лăпкă океана Совет Гаванĕнче çитет. АлданТоммот турачĕ (ТоммотКердем йĕрне тăваççĕ) тата тума чарса лартнă УлакЭльга (Эльга çĕрай упранăвĕ патнелле).

Магистралĕн трасси ытларах сăртлă вырăнпа, çав шутра Становое нагорье урлă, çиччĕ ту хысакне касса, каять. Çул çинчи чи çӳлли — Мурура перевалĕ[2] (1316,93 метр тинĕс шайĕнчен); çак перевалăн чăнкăрах тайлăкне иккĕ хăватлă туртăмпа хăпармалла, пуйăссен йывăрăшне чаракламалла пулать[3]. Трасса çинче вуннă тоннель шăтарса тунă, вĕсем хушшинче — Раççейре чи вăрăмми Çурçĕр Муй тоннелĕ.

Çул трасси 11 пысăк юханшыва каçать, çул тăршшипе 2230 пысăк та пĕчĕк кĕпер туса лартнă. Магистраль çинче 200 ытла чукун çул чарăнăвĕпе разъезд, 60 ытла хулапа паççулкă.

Магистралĕн анăç пайĕ (Таксимо чарăнăвне çити) электрифициленĕ, тухăç еннелле куçăм тепловус туртăмĕпе пырать[4].

БАМ кун-çулĕ[тӳрлет]

Ӳкерчĕк:Bam-chertov-most.jpg
БАМ-ри «Шуйттан кĕперĕ»

Кăсăк фактсем[тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет]

  1. ^ Большая Российская энциклопедия: В 30 т. / Председатель науч.-ред. совета Ю. С. Осипов. Отв. ред С. Л. Кравец. Т. 2. Анкилоз — Банка. — М.: Большая Российская энциклопедия, 2005. — 766 с.: ил.: карт.
  2. ^ Золотая пряжка БАМ
  3. ^ Владимир Гузий. Станция преткновения // Гудок, 18 мая 2006
  4. ^ Президент РФ Владимир Путин: «БАМ нужно развивать»

Çавăн пекех[тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет]

  • Коробов С.А. Миниатюрная летопись БАМа // Оттиск — Иркутск, 2004.
  • Polunina N.M., Korobov S.A., Sutton J.M., Korobova G.W. Her Majesty — Queen of Siberia // Издательство Коробова. — Иркутск, 2008.
  • Под редакцией проф. Кантора И. И. Строительно-путейское дело в России XX века // УМК МПС — Москва, 2001.
  • Иван Шестак. БАМ: километры эпохи. Тында, Тындинская типография. 2009.
  • Правда о БАМе. Москва. Молодая гвардия. 2004.
  • Навстречу времени. Москва. Советская Россия. 1986

Каçăсем[тӳрлет]