И çырăвĕ

Википедири материал

И çырăвĕ (носу çырăвĕ, çаплах Cuan цвен е Wei вей) — çырнă чух и (носу) чĕлхипе усă куракан çыру йĕрки, Сычуаньпа Юньнань китай провинцисенче анлă сарăлнă.

Тупмалли 1 Классика тапхăрĕ 2 Хальхи тапхăр 3 Пиньин транскрипцийĕ 3.1 Хупă сасăсем 3.1.1 Сирпĕнӳллисем(Взрывные) 3.1.2 Аффрикатсем 3.2 Уçă сасăсем 3.3 Сасă хулăнашĕсем 4 Юникод 5 Каçăсем

[тӳрлет] Классика тапхăрĕ

Классика и çырулăхĕ — 8000-10000 символĕнчен тытăнса тăракан логограмма.

[тӳрлет] Хальхи тапхăр

Хальхи и сыпăклă çырулăхĕнче çакăн пек паллăсем:

	—	b	p	bb	nb	hm	m	f	v	d	t	dd	nd	hn	n	hl	l	g	k	gg	mg	hx	ng	h	w	z	c	zz	nz	s	ss	zh	ch	rr	nr	sh	r	j	q	jj	nj	ny	x	y
it	ꀀ	ꀖ	ꀸ	ꁖ	ꁶ	ꂑ	ꂮ	ꃍ	ꃢ	ꄀ	ꄚ	ꄶ	ꅑ	ꅨ	ꅽ	ꆗ	ꆷ	ꇚ	ꇸ	ꈔ		ꉆ		ꉮ		ꊍ	ꊮ	ꋐ	ꋭ	ꌉ	ꌪ							ꏠ	ꏼ	ꐘ	ꐱ	ꑊ	ꑝ	ꑱ
ix	ꀁ	ꀗ	ꀹ	ꁗ	ꁷ	ꂒ	ꂯ	ꃎ	ꃣ	ꄁ	ꄛ	ꄷ	ꅒ	ꅩ	ꅾ	ꆘ	ꆸ	ꇛ	ꇹ	ꈕ		ꉇ				ꊎ	ꊯ	ꋑ	ꋮ	ꌊ	ꌫ							ꏡ	ꏽ	ꐙ	ꐲ	ꑋ	ꑞ	ꑲ
i	ꀂ	ꀘ	ꀺ	ꁘ	ꁸ	ꂓ	ꂰ	ꃏ	ꃤ	ꄂ	ꄜ	ꄸ	ꅓ	ꅪ	ꅿ	ꆙ	ꆹ	ꇜ	ꇺ	ꈖ		ꉈ				ꊏ	ꊰ	ꋒ	ꋯ	ꌋ	ꌬ							ꏢ	ꏾ	ꐚ	ꐳ	ꑌ	ꑟ	ꑳ
ip	ꀃ	ꀙ	ꀻ	ꁙ	ꁹ	ꂔ	ꂱ	ꃐ	ꃥ	ꄃ	ꄝ	ꄹ	ꅔ	ꅫ	ꆀ	ꆚ	ꆺ	ꇝ	ꇻ			ꉉ				ꊐ	ꊱ	ꋓ	ꋰ	ꌌ	ꌭ							ꏣ	ꏿ	ꐛ	ꐴ	ꑍ	ꑠ	ꑴ
iet	ꀄ	ꀚ		ꁚ					ꃦ					ꅬ			ꆻ	ꇞ				ꉊ					ꊲ	ꋔ										ꏤ	ꐀ	ꐜ	ꐵ	ꑎ	ꑡ	ꑵ
iex	ꀅ	ꀛ	ꀼ	ꁛ	ꁺ	ꂕ	ꂲ		ꃧ	ꄄ	ꄞ	ꄺ	ꅕ	ꅭ	ꆁ	ꆛ	ꆼ	ꇟ	ꇼ	ꈗ	ꈰ	ꉋ	ꉝ	ꉯ		ꊑ	ꊳ	ꋕ	ꋱ	ꌍ	ꌮ							ꏥ	ꐁ	ꐝ	ꐶ	ꑏ	ꑢ	ꑶ
ie	ꀆ	ꀜ	ꀽ	ꁜ	ꁻ	ꂖ	ꂳ		ꃨ	ꄅ	ꄟ	ꄻ	ꅖ	ꅮ	ꆂ	ꆜ	ꆽ	ꇠ	ꇽ	ꈘ	ꈱ	ꉌ	ꉞ	ꉰ		ꊒ	ꊴ	ꋖ	ꋲ	ꌎ	ꌯ							ꏦ	ꐂ	ꐞ	ꐷ	ꑐ	ꑣ	ꑷ
iep	ꀇ	ꀝ	ꀾ	ꁝ	ꁼ	ꂗ	ꂴ		ꃩ	ꄆ	ꄠ	ꄼ		ꅯ	ꆃ	ꆝ	ꆾ	ꇡ	ꇾ	ꈙ		ꉍ	ꉟ			ꊓ	ꊵ	ꋗ	ꋳ	ꌏ	ꌰ							ꏧ	ꐃ	ꐟ	ꐸ	ꑑ	ꑤ	ꑸ
at	ꀈ	ꀞ	ꀿ	ꁞ	ꁽ	ꂘ	ꂵ	ꃑ	ꃪ	ꄇ	ꄡ	ꄽ	ꅗ	ꅰ		ꆞ	ꆿ	ꇢ	ꇿ	ꈚ	ꈲ	ꉎ	ꉠ	ꉱ	ꊀ	ꊔ	ꊶ	ꋘ	ꋴ	ꌐ	ꌱ	ꍆ	ꍤ		ꎗ	ꎮ	ꏉ
ax	ꀉ	ꀟ	ꁀ	ꁟ	ꁾ	ꂙ	ꂶ	ꃒ	ꃫ	ꄈ	ꄢ	ꄾ	ꅘ	ꅱ	ꆄ	ꆟ	ꇀ	ꇣ	ꈀ	ꈛ	ꈳ	ꉏ	ꉡ	ꉲ	ꊁ	ꊕ	ꊷ	ꋙ	ꋵ	ꌑ	ꌲ	ꍇ	ꍢ	ꍼ	ꎕ	ꎬ	ꏇ
a	ꀊ	ꀠ	ꁁ	ꁠ	ꁿ	ꂚ	ꂷ	ꃓ	ꃬ	ꄉ	ꄣ	ꄿ	ꅙ	ꅲ	ꆅ	ꆠ	ꇁ	ꇤ	ꈁ	ꈜ	ꈴ	ꉐ	ꉢ	ꉳ	ꊂ	ꊖ	ꊸ	ꋚ	ꋶ	ꌒ	ꌳ	ꍈ	ꍣ	ꍽ	ꎖ	ꎭ	ꏈ
ap	ꀋ	ꀡ	ꁂ	ꁡ	ꂀ	ꂛ	ꂸ	ꃔ	ꃭ	ꄊ	ꄤ	ꅀ	ꅚ	ꅳ	ꆆ	ꆡ	ꇂ	ꇥ	ꈂ	ꈝ	ꈵ	ꉑ	ꉣ	ꉴ	ꊃ	ꊗ	ꊹ	ꋛ	ꋷ	ꌓ	ꌴ	ꍉ	ꍤ		ꎗ	ꎮ	ꏉ
uot							ꂹ				ꄥ						ꇃ	ꇦ		ꈞ		ꉒ	ꉤ	ꉵ									ꍨ					ꏨ	ꐄ					ꑹ
uox	ꀌ	ꀢ	ꁃ	ꁢ		ꂜ	ꂺ			ꄋ	ꄦ	ꅁ		ꅴ	ꆇ	ꆢ	ꇄ	ꇧ	ꈃ	ꈟ	ꈶ	ꉓ	ꉥ	ꉶ	ꊄ	ꊘ	ꊺ		ꋸ	ꌔ		ꍊ	ꍦ	ꍾ		ꎯ	ꏊ	ꏩ	ꐅ	ꐠ	ꐹ	ꑒ	ꑥ	ꑺ
uo	ꀍ	ꀣ	ꁄ	ꁣ		ꂝ	ꂻ			ꄌ	ꄧ	ꅂ		ꅵ	ꆈ	ꆣ	ꇅ	ꇨ	ꈄ	ꈠ	ꈷ	ꉔ	ꉦ	ꉷ	ꊅ	ꊙ	ꊻ		ꋹ	ꌕ		ꍋ	ꍧ	ꍿ		ꎰ	ꏋ	ꏪ	ꐆ	ꐡ	ꐺ	ꑓ	ꑦ	ꑻ
uop	ꀎ	ꀤ	ꁅ	ꁤ		ꂞ	ꂼ				ꄨ	ꅃ			ꆉ	ꆤ	ꇆ	ꇩ	ꈅ	ꈡ	ꈸ	ꉕ		ꉸ	ꊆ	ꊚ	ꊼ			ꌖ		ꍌ	ꍨ			ꎱ	ꏌ	ꏫ	ꐇ	ꐢ		ꑔ		ꑼ
ot	ꀏ	ꀥ	ꁆ	ꁥ	ꂁ	ꂟ	ꂽ		ꃮ	ꄍ	ꄩ	ꅄ	ꅛ	ꅶ	ꆊ		ꇇ	ꇪ	ꈆ	ꈢ	ꈹ	ꉖ	ꉧ	ꉹ		ꊛ	ꊽ			ꌗ	ꌵ	ꍐ	ꍬ	ꎃ		ꎵ	ꏐ	ꏬ	ꐈ	ꐣ	ꐻ	ꑕ	ꑧ	ꑽ
ox	ꀐ	ꀦ	ꁇ	ꁦ	ꂂ	ꂠ	ꂾ	ꃕ	ꃯ	ꄎ	ꄪ	ꅅ	ꅜ	ꅷ	ꆋ	ꆥ	ꇈ	ꇫ	ꈇ	ꈣ	ꈺ	ꉗ	ꉨ	ꉺ	ꊇ	ꊜ	ꊾ	ꋜ	ꋺ	ꌘ	ꌶ	ꍎ	ꍪ	ꎁ	ꎘ	ꎳ	ꏎ	ꏭ	ꐉ	ꐤ	ꐼ	ꑖ	ꑨ	ꑾ
o	ꀑ	ꀧ	ꁈ	ꁧ	ꂃ	ꂡ	ꂿ	ꃖ	ꃰ	ꄏ	ꄫ	ꅆ	ꅝ		ꆌ	ꆦ	ꇉ	ꇬ	ꈈ	ꈤ	ꈻ	ꉘ	ꉩ	ꉻ	ꊈ	ꊝ	ꊿ	ꋝ		ꌙ	ꌷ	ꍏ	ꍫ	ꎂ	ꎙ	ꎴ	ꏏ	ꏮ	ꐊ	ꐥ	ꐽ	ꑗ	ꑩ	ꑿ
op	ꀒ	ꀨ	ꁉ	ꁨ	ꂄ	ꂢ	ꃀ	ꃗ	ꃱ	ꄐ	ꄬ	ꅇ	ꅞ	ꅸ	ꆍ	ꆧ	ꇊ	ꇭ	ꈉ	ꈥ	ꈼ	ꉙ	ꉪ	ꉼ	ꊉ	ꊞ	ꋀ	ꋞ	ꋻ	ꌚ	ꌸ	ꍐ	ꍬ	ꎃ	ꎚ	ꎵ	ꏐ	ꏯ	ꐋ	ꐦ	ꐾ	ꑘ	ꑪ	ꒀ
et																		ꇮ	ꈊ	ꈦ												ꍔ	ꍰ	ꎇ	ꎞ	ꎹ
ex	ꀓ	ꀩ		ꁩ			ꃁ		ꃲ	ꄑ	ꄭ	ꅈ	ꅟ	ꅹ	ꆎ	ꆨ	ꇋ	ꇯ	ꈋ	ꈧ	ꈽ	ꉚ	ꉫ	ꉽ	ꊊ	ꊟ	ꋁ	ꋟ	ꋼ	ꌛ	ꌹ	ꍒ	ꍮ	ꎅ	ꎜ	ꎷ	ꏑ
e	ꀔ	ꀪ		ꁪ			ꃂ			ꄒ	ꄮ	ꅉ	ꅠ	ꅺ	ꆏ	ꆩ	ꇌ	ꇰ	ꈌ	ꈨ	ꈾ	ꉛ	ꉬ	ꉾ	ꊋ	ꊠ	ꋂ	ꋠ	ꋽ	ꌜ	ꌺ	ꍓ	ꍯ	ꎆ	ꎝ	ꎸ	ꏒ
ep		ꀫ		ꁫ					ꃳ	ꄓ	ꄯ	ꅊ	ꅡ	ꅻ	ꆐ	ꆪ	ꇍ	ꇱ	ꈍ	ꈩ	ꈿ	ꉜ	ꉭ	ꉿ	ꊌ	ꊡ	ꋃ	ꋡ		ꌝ	ꌻ	ꍔ	ꍰ	ꎇ	ꎞ	ꎹ	ꏓ
ut		ꀬ	ꁊ	ꁬ	ꂅ	ꂣ	ꃃ	ꃘ	ꃴ	ꄔ	ꄰ	ꅋ	ꅢ	ꅼ	ꆑ	ꆫ	ꇎ	ꇲ	ꈎ	ꈪ	ꉀ					ꊢ	ꋄ			ꌞ	ꌼ	ꍘ		ꎋ	ꎢ	ꎽ	ꏗ	ꏰ	ꐌ	ꐧ		ꑙ		ꒁ
ux		ꀭ	ꁋ	ꁭ	ꂆ	ꂤ	ꃄ	ꃙ	ꃵ	ꄕ	ꄱ	ꅌ	ꅣ		ꆒ	ꆬ	ꇏ	ꇳ	ꈏ	ꈫ	ꉁ					ꊣ	ꋅ	ꋢ	ꋾ	ꌟ	ꌽ	ꍖ	ꍱ	ꎉ	ꎠ	ꎻ	ꏕ	ꏱ	ꐍ	ꐨ	ꐿ	ꑚ		ꒂ
u		ꀮ	ꁌ	ꁮ	ꂇ	ꂥ	ꃅ	ꃚ	ꃶ	ꄖ	ꄲ	ꅍ	ꅤ		ꆓ	ꆭ	ꇐ	ꇴ	ꈐ	ꈬ	ꉂ					ꊤ	ꋆ	ꋣ	ꋿ	ꌠ	ꌾ	ꍗ	ꍲ	ꎊ	ꎡ	ꎼ	ꏖ	ꏲ	ꐎ	ꐩ	ꑀ	ꑛ		ꒃ
up		ꀯ	ꁍ	ꁯ	ꂈ	ꂦ	ꃆ	ꃛ	ꃷ	ꄗ	ꄳ	ꅎ	ꅥ		ꆔ	ꆮ	ꇑ	ꇵ	ꈑ	ꈭ	ꉃ					ꊥ	ꋇ	ꋤ	ꌀ	ꌡ	ꌿ	ꍘ	ꍳ	ꎋ	ꎢ	ꎽ	ꏗ	ꏳ	ꐏ	ꐪ	ꑁ	ꑜ		ꒄ
urx		ꀰ	ꁎ	ꁰ	ꂉ	ꂧ	ꃇ	ꃜ	ꃸ	ꄘ	ꄴ	ꅏ	ꅦ		ꆕ	ꆯ	ꇒ	ꇶ	ꈒ	ꈮ	ꉄ					ꊦ	ꋈ	ꋥ	ꌁ	ꌢ		ꍙ	ꍴ	ꎌ	ꎣ	ꎾ	ꏘ	ꏴ	ꐐ	ꐫ	ꑂ			ꒅ
ur		ꀱ	ꁏ	ꁱ	ꂊ	ꂨ	ꃈ	ꃝ	ꃹ	ꄙ	ꄵ	ꅐ	ꅧ		ꆖ	ꆰ	ꇓ	ꇷ	ꈓ	ꈯ	ꉅ					ꊧ	ꋉ	ꋦ	ꌂ	ꌣ		ꍚ	ꍵ	ꎍ	ꎤ	ꎿ	ꏙ	ꏵ	ꐑ	ꐬ	ꑃ			ꒆ
yt		ꀲ	ꁐ	ꁲ	ꂋ		ꃉ	ꃞ	ꃺ							ꆱ	ꇔ									ꊨ	ꋊ	ꋧ	ꌃ	ꌤ	ꍀ	ꍞ	ꍹ	ꎑ	ꎨ	ꏃ	ꏝ	ꏶ	ꐒ	ꐭ	ꑄ		ꑫ	ꒇ
yx		ꀳ	ꁑ	ꁳ	ꂌ	ꂩ	ꃊ	ꃟ	ꃻ							ꆲ	ꇕ									ꊩ	ꋋ	ꋨ	ꌄ	ꌥ	ꍁ	ꍜ	ꍷ	ꎏ	ꎦ	ꏁ	ꏛ	ꏷ	ꐓ	ꐮ	ꑅ		ꑬ	ꒈ
y		ꀴ	ꁒ	ꁴ	ꂍ	ꂪ	ꃋ	ꃠ	ꃼ							ꆳ	ꇖ									ꊪ	ꋌ	ꋩ	ꌅ	ꌦ	ꍂ	ꍝ	ꍸ	ꎐ	ꎧ	ꏂ	ꏜ	ꏸ	ꐔ	ꐯ	ꑆ		ꑭ	ꒉ
yp		ꀵ	ꁓ	ꁵ	ꂎ	ꂫ	ꃌ	ꃡ	ꃽ							ꆴ	ꇗ									ꊫ	ꋍ	ꋪ	ꌆ	ꌧ	ꍃ	ꍞ	ꍹ	ꎑ	ꎨ	ꏃ	ꏝ	ꏹ	ꐕ	ꐰ	ꑇ		ꑮ	ꒊ
yrx		ꀶ	ꁔ		ꂏ	ꂬ			ꃾ							ꆵ	ꇘ									ꊬ	ꋎ	ꋫ	ꌇ	ꌨ	ꍄ	ꍟ	ꍺ	ꎒ	ꎩ	ꏄ	ꏞ	ꏺ	ꐖ		ꑈ		ꑯ	ꒋ
yr		ꀷ	ꁕ		ꂐ	ꂭ			ꃿ							ꆶ	ꇙ									ꊭ	ꋏ	ꋬ	ꌈ	ꌩ	ꍅ	ꍠ	ꍻ	ꎓ	ꎪ	ꏅ	ꏟ	ꏻ	ꐗ		ꑉ		ꑰ	ꒌ

[тӳрлет] Пиньин транскрипцийĕ

Носу чĕлхине транскрипциленĕ чух пиньинĕн анлă версипе усă кураççĕ:

[тӳрлет] Хупă сасăсем

[тӳрлет] Сирпĕнӳллисем(Взрывные)

Губные: b [p], p [pʰ], bb [b], nb [m͡b], hm [m̥], m [m], f [f], v [v]

Альвеолярные: d [t], t [tʰ], dd [d], nd [n͡d], hn [n̥], n [n], hl [l̥], l [l]

Велярные: g [k], k [kʰ], gg [g], mg [ŋ͡g], hx [h], ng [ŋ], h [x], w [ɣ]

[тӳрлет] Аффрикатсем

Альвеолярные: z [t͡s], c [t͡sʰ], zz [d͡z], nz [nd͡z], s [s], ss [z]

Ретрофлексивные: zh [t͡ʂ], ch [t͡ʂʰ], rr [d͡ʐ], nr [nd͡ʐ], sh [ʂ], r [ʐ]

Палатальные: j [t͡ɕ], q [t͡ɕʰ], jj [d͡ʑ], nj [nd͡ʑ], ny [ɲ], x [ɕ], y [ʑ]

[тӳрлет] Уçă сасăсем

Уçă сасăсем
Транслитераци	i	ie	e	a	o	uo	u	y
ТранскрипциIPA	i	e	ə	a	ɔ	o	u	z̞*

• Китай si («тăватă») сăмахĕнчи пекех.

[тӳрлет] Сасă хулăнашĕсем

Çырура вăтам хулăнăша палăртмаççĕ. Урăх хулăнăша сăмахăн юлашки хупă сасси кăтартать:

t — çӳллĕ

p — хулăн

r — вибрăлакан сасă хулăнăшĕ, ur, yr [ʙ̝, r̝] çеç.

Гачек (ě и т. д.) над гласной в среднем или вибрирующем тоне показывает восходящий тон и происходит из обозначения восходящего тона в современном слоговом письме и

[тӳрлет] Юникод

Хальхи и сыпăклă çырулăха Юникодăн U+A000 до U+A4BE диапозонĕ тивĕçет. Классика и çырулăха Юникодра çырса кăтартман.

[тӳрлет] Каçăсем

• Юникодри çыру паллисен таблици (PDF, 600 kB)
• Пакет поддержки китайского, тибетского, монгольского, носу и тайского в операционных системах Windows 2000/XP

Тĕнче çырулăхĕсем

Çырулăх кун-çулĕ | Графема Шифр уçăвĕ | Палеографи Çырулăх йышĕ | Чĕлхесем, çыру йĕркипе | Çырулăх йышĕ, калаçакансем шучĕпе | Çырулăх йышĕ, тунă вăхăчĕпе | Шифăрне уçман çырулăх йышĕ | Çырулăх тăвакансем Консонантлисем: Арамей | Арап | Джави | Авалхи ливи | Еврей | Набат | Пахлави | Самар | Сири | Сăкăт | Ухари | Финики | Кăнтăр арави Абугидасем: Инди çырулăхĕсем: Бали | Батак | Бирма | Брахми | Бухид | Варанг-кшити | Тухăç нагари | Грантха | Гуджарати | Гупта | Гурмукхи | Деванагари | Кадамба | Кайтхи | Калинга | Каннада | Кхмер | Ланна | Лаос | Лепча | Лимбу | Лонтара | Малаялам | Манипури | Митхилакшар | Моди | Мон | Монгол тăваткал çырăвĕ | Нагари | Непал | Ория | Паллава | Ранджана | Реджанг | Саураштра | Сиддхаматрика | Сингал | Соёмбо | Судан | Тагал | Тагбанва | Такри | Тамил | Телугу | Тай | Тибет | Тохар | Хануноо | Шарада | Яван Урăххисем: Бойда хăвăрт çырăвĕ | Канад сыпăк çырăвĕ | Кхароштхи | Мероит | Питман хăвăрт çырăвĕ | Поллард çырăвĕ | Соранг Сомпенг | Тана | Томас хăвăрт çырăвĕ | Эфиоп Идео- тата Пиктограммăсем Ацтек | Донгба | Микмак | Миштек çырăвĕ | Кипу | Мезоамерикан çыру йĕрки Логографиллисем Китай çырăвĕ: Йăлиллĕ | Çăмăллатнисем | Тьы-ном | Кандзи | Ханчча Китай çырăвĕнчен пулса кайнисем : Кидань | Чжуан | Чжурчжэнь Урăх лого-силлабиллисем: Анатоли | И (авалхи) | Савăл çырулăхĕ | Майя | Тангут Лого-консонантлă: Демотиллĕ | Египет | Иерати Сыпăклисем Афака Ваи | Геба | Авалхи перси | И (хальхи) | Катакана | Кикакуи | Кипр | Кпелле | Б йĕрĕллĕ çыру | Манъёгана | Нюй-шу | Хирагана | Чероки | Югтун Куçăмлисем Ибери | Кельтибер | Чжуинь Шифр уçманнисем Библи | Иссык | Кипр-миной | Крит "иероглифĕсем" | А йĕрĕллĕ (пайлă) | Миштек çырăвĕ | Синай | Тэртэри çырнисем Фест дискĕ | Ханааней Шутласа кăларнисем тата туйăнаканнисем Славян рунисем | Тенгвар Алфавитсем Йĕрĕллĕ: Авести | Эрмен | Басса | Глаголица | Гот | Грег хăвăрт çырăвĕ | Грек-ибери | Грек | Грузин | Авалхи венгр | Авалхи пермь | Авалхи тĕрĕк | Кириллица | Копт | Латиница | Манди | Малоази алфавичĕсем | Тĕнче фонетика | Маньчжур | Нко | Огами | Ол Чики | Руни | Сомали | Ватă монгол | Тифинаг | Этрус | Хангыль Йĕрĕллĕ маррисем: Брайль шрифчĕ | Морзе азбуки | Мун шрифчĕ | Оптика телеграфĕ | Вырăс семафор азбуки | Тĕнчери ялав сигналĕсем