Хĕвел системи
«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Хĕвел системи — Хĕвелтен тата планетăсен системинчен тăракан çăлтăр системи, унăн йĕркине çутçанталăкри хĕвел тавра çаврăнакан космос объекчĕсем: планетăсемпе планетăсен спутникĕсем, карликлă планетăсемпе спутникĕсем, çаплах Хĕвел системин пĕчĕк кĕлеткисем — астероидсем, метеороидсем, кометăсем, космослах тусанĕ кĕреççĕ.
Тупмалли |
[тӳрлет] Шучĕсем
- Карлик планетисемпе спутникĕсем
- Хĕвел системин пĕчĕк кĕлеткисем
[тӳрлет] Хĕвел системи йĕркеленсе кайни
Хальхи тĕпчевлĕ курăмсемпе, Хĕвел системи 5 миллиард çул каялла газлă-тусанлă пĕлĕтлĕх пăчăртаннипе пулса тăнă.
[тӳрлет] Хĕвелпе планетăсем
[тӳрлет] Планетăсен орбитăллă куçăмĕсем
[тӳрлет] Планетăсен талăкри çаврăнăвĕсем
[тӳрлет] Планетăсен тĕп параметăрĕсене танлаштарни
Пур параметăрĕсене Çĕрпе танлаштарса кăтартнă :
| Планета | Экваторлă диаметр (çĕр диаметрĕсем) |
Йывăрăш (çĕр йывăрăшĕ) |
Орбиталлă радиус (а. в.) |
Орбиталлă тапхăр (çул) |
Талăк (çĕр талăкĕ) |
Спутниксем |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Меркури | 0,382 | 0,06 | 0,38 | 0,241 | 58,6 | çук |
| Венера | 0,949 | 0,82 | 0,72 | 0,615 | −243** | çук |
| Çĕр* | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1,00 | 1 |
| Марс | 0,53 | 0,11 | 1,52 | 1,88 | 1,03 | 2 |
| Юпитер | 11,2 | 318 | 5,20 | 11,86 | 0,414 | 63 |
| Сатурн | 9,41 | 95 | 9,54 | 29,46 | 0,426 | 60 |
| Уран | 3,98 | 14,6 | 19,22 | 84,01 | −0,718** | 27 |
| Нептун | 3,81 | 17,2 | 30,06 | 164,79 | 0,671 | 13 |
| Плутон*** | 0,24 | 0,0017 | 39,5 | 248,5 | −6.5** | 3 |
[тӳрлет] Хĕвел системине «уçни» тата тĕпчени
[тӳрлет] Геотĕпĕллĕ тата гелиотĕпĕллĕ системăсем
[тӳрлет] Галактикăри орбита
[тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр
[тӳрлет] Каçăсем
| Ку статьяна çырса пĕтермелле, е анлăрах ăнлантарса памалла. Эсир ăна тӳрлетсе, хыпара хушса çырса пулăшма пултаратăр. |
|
|
|
|---|---|
|
|
|
| Хĕвел | |
| Планетăсем тата карлик планетăсем: Меркури • Венера • Çĕр • Марс • Церера • Юпитер • Сатурн • Уран • Нептун • Плутон • Хаумеа • Макемаке • Эрида | |
| Первоочередные кандидаты в карликовые планеты: Седна • Орк • Квавар • 2007 OR10 | |
| Мăн планета спутникĕсем: Уйăх • Каллисто • Ганимед • Европа • Ио • Титан • Энцелад • Мимас • Япет • Тефия • Диона • Рея • Оберон • Титания • Ариэль • Умбриэль • Миранда • Тритон • Протей • Харон | |
| Спутниксем/ункăсем<!—планетăсен тата карлик планетисен-->: Çĕрĕн • Марсăн • Юпитерăн/∅ • Сатурнăн/∅ • Уранăн/∅ • Нептунăн/∅ • Плутонăн • Хаумеа • Эридăн | |
| Кĕçĕн кĕлеткесем: метеороидсем • астероидсем/вĕсен спутникĕсем (çĕр çумне килекен • тĕп тăрăхĕнчи • троянсем • кентаврсем) • транснептун (КТ (плутино • кьюбивано) • РД) • дамоклоидсем • кометăсем (ОО) |
|
|
|
|---|---|
| Çĕр → Хĕвел системи → Вырăнти çăлтăр хушшинчи пĕлĕт → Вырăнти хăмпă → Орион çанни → Хуркайăк çулĕ → Вырăнти ушкăн → Вырăнти галактика тачă капламĕ → Сăнав Çут Тĕнче → Çут Тĕнче → Мульти Çут Тĕнче | |
| «→» паллă «шута кĕрет» е «пайĕ пулать» тени пулать. |