Контент патне куҫ

Тĕнчери океан

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Тĕнчери океа́нматериксене тата утравсене хупăрлакан тăварлăхĕпе пĕрпекехрех гидросферăн тĕп пайĕ, Çĕрĕн татăлмисĕр те талккăшлех мар шыв сийĕ. Тĕнчери океан Çĕр сийĕн 70,8 яхăн % йышăнать, унăн йывăрăшĕ 1,34·1021 кг (Çĕр йывăрăшĕн 0,022 % пулать).

Континентсем тата мăнтай архипелагсем тĕнчери океана тăватă пысăк пая уйăраççĕ: Атлантика, Инди, Лăпкă тата Çурçĕр Пăрлă океана. 2000 çулта Тĕнчери гидрографи организацийĕ вĕсенчен Кăнтăр океан уйăрма сĕннĕ[1].

Океансен пысăкрах регионĕсен тинĕссем, кӳлмексем, тинĕс пырĕсем тесе палăртаççĕ. Çĕр çинчи океансене тĕпчекен ăслăха океанологи теççĕ.

Тĕнчери океан пулса кайни[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пĕр гипотезăпа, палеозойăн силури тапхăрĕнчен пуçланса мезозоя çитичченех Пангея ятлă суперконтинента Çĕр чăмăрĕн çуррине май витнĕ авалхи Панталасса океан хупăрланă.

Тĕнчери океана тĕпчени[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕпчев меслечĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

«Триест» батискаф.

Ăслăх организацисем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Музейсем тата океанариумсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕнчери океана пайлани[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕнчери океанăн атласĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тинĕс çийĕнчи çулталăкри вăтам температура (2009)
Тинĕсĕн çулталăкри вăтам тăварлăхĕ (2009)
Ирĕлĕннĕ йӳçамăшăн çулталăкри вăтам йышĕ (2009)
Тинĕс çийĕнчи фосфатăн çулталăкри вăтам йышĕ (2009)
Тинĕс çийĕнчи кремний йӳçлекĕн çулталăкри вăтам йышĕ (2009)
Тинĕс çийĕнчи селитрăн çулталăкри вăтам йышĕ (2009)
Тухакан йӳçамăшăн 1000 м тарăнăшĕнчи çулталăкри вăтам йышĕ (2009)

Литература[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Экспедицисем/уçнисем
  • За тайнами Нептуна / Науч. ред. и послесл. А. А. Аксёнова. — М.: Мысль, 1976.
Океанологи
  • Вегенер А. Происхождение континентов и океанов / Пер. с нем. П. Г. Каминского под ред. П. Н. Кропоткина. — Л.: Наука, 1984.
  • Степанов В. Н. Океаносфера. — М.: Мысль, 1983.
  • Шамраев Ю. И., Шишкина Л. А. Океанология. — Л.: Гидрометеоиздат, 1980.
  • Гусев А. М. Основы океанологии. — М.: Изд-во МГУ, 1983.
  • Гусев А. М. Антарктида. Океан и атмосфера. — М.: Просвещение, 1983.
  • Перрен Ж., Клуазо Ж. Океаны. Перевод с французского.. — М.: Летний сад, 2011. — 400 экз.
  • Шокальский Ю. М. Океанография. — 2-е изд. — Гидрометеорологическое издательство, 1959. — 5000 экз.
Ресурссем
  • Моисеев П. А. Биологические ресурсы Мирового океана. — 2-е изд. — М.: Агропромиздат, 1989. — ISBN 5-10-000265-4
  • Захаров Л. А. Введение в промысловую океанологию. — Калининград: 1998.
Пĕрлехи информаци

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Ошибка: не задан параметр Шаблон:Para в шаблоне {{публикация}}. — Большая российская энциклопедия. — ISBN 978-5-85270-373-6.

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Шаблон:Тинĕсри юхăмсем