Контент патне куҫ

Чепче тутарĕсем

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Чепче́ (нухра́т) тута́рĕсем (тут. нократ татарлары) — Чепче тата унăн юпписем тавравшĕнче пурăнакан тутарсен этносĕ.

Ытларах Удмурт Республикинче (Юкамена, Глазов, Балези, Яр районĕсенче) тата Киров облаçĕнче вырнаçнă.

1920-мĕш çулсенче 15 пине яхăн çын шутланнă[1]. 2000-мĕш çулсенче вĕсен йышĕ 7 пине яхăн тесе хакланă (вĕсенчен 6 пин ытла тутарĕ Удмуртин çурçĕр енче тата 700 яхăн тутар Киров облаçĕн Слобода районĕнче пурăнать).

Этнотерриторилле çапла пйланать:

Чепче тутарĕсен генезисне удмуртсем пеçĕрменсем хутшăннă.[3].

Тутар чĕлхипе (кăнтăр-удмурт чĕлхин уйрăмлăхĕсемпе) калаçаççĕ, ăна тутар чĕлхин нухрат пуплевĕ теççĕ.

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ^ Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998—703 с., илл.
  2. ^ История села Карино 2014 ҫулхи Нарӑс уйӑхӗн 22-мӗшӗнче архивланӑ.
  3. ^ Нукратские татары

Литература

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  • Татарский энциклопедический словарь. — Казань: Институт Татарской энциклопедии АН РТ, 1998—703 с., илл.
  • Д. Б. Рамазанова «К формированию нукратского говора татарского языка в иноязычном окружении». Ижевск, 2005. — С. 170—174.
  • Д. Г. Касимова «Чепецкие татары: особенности культуры, языка и религии». Ижевск, 2005. — С. 158—164.
  • Касимов Р. Н. Традиционные религиозно-мифологические представления чепецких татар. Автореф. … канд. ист. наук / Удмуртский государственный университет. Ижевск, 2004.
  • Касимова Д. Г. Семейная обрядность чепецких татар. Ижевск: Удмуртский институт истории, языка и литературы УрО РАН, 2003.
  • Мухамедова Р. Г. Чепецкие татары (краткий исторический очерк) // Новое в этнографических исследованиях татарского народа. Под ред. Р. Г. Мухамедовой и Р. К. Уразмановой. Казань: Казанский филиал АН СССР, 1978. С. 5-18.
  • Сыркина И. А. Чепецкие татары 2017 ҫулхи Раштав уйӑхӗн 3-мӗшӗнче архивланӑ. // Уральская историческая энциклопедия / Институт истории и археологии УрО РАН, 1998—2004.